sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Archive for February 2013

LAND VAN KLEINGRUTTERS

leave a comment »

Zestig miljoen euro krijgt Daniel Vasella, de vertrekkende topman van het farmaciebedrijf Novartis, mee. En ik besef weer eens hoe Nederland een land van kleingrutters is.

Written by sjonkritmeester

February 18, 2013 at 10:39 pm

Posted in Column

NEDERLAND IS IN GROOT GEVAAR

leave a comment »

Op 30 januari 1933 werd Adolf Hitler rijkskanselier van de republiek Duitsland en was het lot van de democratische Weimarrepubliek beslecht. Zijn partij, de NSDAP, veroverde bij de verkiezingen van 5 maart 288 van de 647 zetels in het parlement, de Rijksdag. Op 23 maart stemde dezelfde Rijksdag in met de zogeheten Ermächtigungsgesetz, de noodverordening die Der Führer in staat stelde de absolute macht uit te oefenen. Het Derde Rijk was geboren.

Hitler, wil het verhaal, is op democratische wijze aan de macht gekomen. Tsja, het is maar hoe je het bekijkt. Intimidatie, straatgeweld en repressie zijn eufemismen voor de middelen die hem in staat stelden het land zijn wil op te leggen.

Dat is allemaal 80 jaar geleden. Feit is dat de economische crisis Hitler en de NSDAP een flink end in het zadel hielp. Feit is ook dat weinig Duitsers vertrouwen hadden in de nog jonge democratie van de Weimarrepubliek, getuige de acht verkiezingen in een tijdsbestek van 14 jaar en de voortdurende problemen rond de vorming van een ordentelijke meerderheidskabinet.

Het nationaalsocialisme is dood en begraven. Maar gevaarlijke politici met bijbehorende ideeёn zijn springlevend. Duitsland was tussen 1919 en 1933 een zwakke democratie die behalve de nederlaag van de Eerste Wereldoorlog ook de zware economische depressie te verstouwen kreeg.

Pas op met vergelijkingen. Nederland anno 2013 is geen Weimarrepubliek. Niettemin is een waarschuwing op haar plaats. In tien jaar zijn vijf verkiezingen gehouden. Regeringen zijn instabiel. De politici spelen met de macht. Kiezers verliezen het vertrouwen. Misschien is het ergste nog wel dat met de democratie zo vele loopjes worden genomen.

Bedrogen voelen de kiezers zich. VVD en PvdA zijn tegenpolen. In een democratie die zichzelf serieus neemt, hoort de één te regeren en de ander oppositie te voeren.

Nederland kent de gevaren van een samengaan. Acht jaar Paars bracht eerst Fortuyn en later Wilders. Toch gebeurt het weer. En dat is nog niet alles. Omdat de twee partijen in de Eerste Kamer geen meerderheid hebben, moeten zij onmogelijke coalities smeden om besluiten te kunnen nemen.

De Mening van de Week

De oppositie vindt het prachtig. Ze proeft de macht. Maar het is te gek voor woorden. Op 12 september 2012 vonden de Tweede Kamerverkiezingen plaats.

De Eerste Kamer is al in juni 2011 gekozen. Nou ja gekozen. De kiezers stemmen voor de Provinciale Staten die op hun beurt de 75 Eerste Kamerleden kiezen. Maar vraag niet hoe.

Terwijl 80 procent van de kiezers opkomt voor de Tweede Kamer trekken de Statenverkiezingen nog geen 60 procent. Er komen stemcijfers en stemwaardes aan de pas. Er worden kongsi’s gesloten. Zelfs staatkundige experts breken zich het hoofd erover.

Nederland heeft er sinds 1848 mee geleefd. Senatoren mogen een wetsvoorstel alleen aannemen of verwerpen. De veronderstelling is dat zij zich buigen over de kwaliteit van de wet, in de praktijk blijkt de Eerste Kamer een aanhangsel van de Tweede Kamer. De senatoren stemmen mee met hun partijgenoten in de Tweede Kamer. Kortom, de Tweede Kamerverkiezingen zijn maar een deel van het verhaal.

Het is allemaal tot daaraan toe. Punt is de onduidelijkheid, de ondoorzichtigheid van het politieke systeem. De gevestigde politiek weigert staatkundige vernieuwing. Politieke partijen menen het recht te hebben op het eeuwige leven.

Twaalf jaar geleden toonde Pim Fortuyn al aan dat de relatie tussen kiezers en de gevestigde politieke partijen zich op een hellend vlak bevond. De moord op 6 mei 2002, de schrik, het falen van de nieuwkomers en het opportunisme van de gevestigde partijen hielden het politieke systeem met kunst en vliegwerk overeind. Tot nu toe, tenminste.

Intussen is er nog een economische crisis overheen gekomen. Crises hebben de eigenaardigheid dat kwalen naar boven komen. Nu is het de Eerste Kamer die een democratisch tekort aan het licht brengt. De gekozen burgemeester blijft een al veel te lang gekoesterde wens.

De economische crisis verdiept zich. Net 100 dagen regeert het kabinet Rutte II. Meestal geven de kiezers een nieuw kabinet op z’n minst het voordeel van de twijfel. Niets daarvan. De geschiedenis toont de onvoorspelbaarheid van de toekomst aan, maar ook het enorme gevaar van een economische crisis in combinatie met een zwakke democratie.

Written by sjonkritmeester

February 18, 2013 at 9:28 pm

Posted in Column

DE INZICHTEN VAN ROBERT KAPLAN

leave a comment »

In de Volkskrant concludeert Robert Kaplan dat de buitenlandse politiek een zekere mate van fatalisme accepteren moet. “Omdat geen regering altijd en overal kan ingrijpen en rekening houden moet met mogelijke implicaties”.

Robert Kaplan is een wereldvermaard en zeer invloedrijk schrijver/journalist. Met name zijn analyse in ‘The Coming Anarchy’ dat overbevolking, tribalisme, misdaad en schaarste de bestaande politieke structuren bedreigen, maakte eind vorige eeuw grote indruk. Daarbij voorzag hij al vroeg de tanende invloed van het Westen, ten gunste van landen als China en India.

Het Volkskrantartikel heeft vermoedelijk betrekking op Kaplans boek ‘De wraak van de Geografie’ waarin de schrijver naast politiek en religie, het belang onderkent van de geografie als oorzaak van een conflict. “Kennis van de feiten”, aldus Kaplan, “ kan helpen toekomstige conflicten te voorkomen”.

Met name de Amerikaanse presidenten Clinton en Bush zagen de waarde in van Kaplans conclusies. Alleen vond de schrijver dat Clinton inzake de Joegoslavische burgeroorlog de verkeerde conclusies had getrokken. Terwijl hij zijn aanvankelijke steun aan de oorlog Irak later diep zou betreuren.

Ik heb De Wraak van de Geografie niet gelezen. Ongetwijfeld bevat het opnieuw een aantal verhelderende inzichten. Maar dat het Volkskrantartikel me nieuwsgierig heeft gemaakt, durf ik niet te beweren. Eerlijk gezegd, schrok ik nogal van het open deurgehalte.

Written by sjonkritmeester

February 17, 2013 at 9:55 pm

Posted in Column

KONINKLIJKE SLOEP KAN DOELWIT ZIJN

leave a comment »

Het Algemeen Dagblad maakte meteen nieuws. “Een meteoriet kan ook op Nederland vallen”, meldt de nieuwssite.
Verbijsterende creativiteit van de AD-redactie. Werkelijk, er zijn dagen dat ik er niet aan denk. Maar het is waar, het incident van gisteren toont aan dat het ruimtegevaar ons allemaal, op elk moment en overal raken kan.

Toegegeven, de Oeral is ver weg. Maar bedenk, de aarde is zo groot. Zeventig procent van het oppervlak bestaat uit water. Er is woestijn, bos. Valt dat ding in duizend brokken op een flatgebouw. Duizend gewonden. Niemand had hem aan zien komen.

Dat betekent vooral één ding. Op 30 april zou een meteoriet zo maar op de Koninklijke sloep kunnen vallen.

Written by sjonkritmeester

February 15, 2013 at 10:02 pm

Posted in Column

CRISIS ZIT TUSSEN DE OREN

leave a comment »

Tien jaar gaat de crisis nog duren. Tien jaar, op z’n minst”, wist de adjunct-hoofdredacteur van het NRC Handelsblad, de econome, Marieke Stellinga.
Tegenover haar zat minister Bussemaker van Onderwijs. “U praat ons in de put. Wat meer optimisme graag. Economie is psychologie”, reageerde de bewindsvrouw bij Pauw en Witteman. Ze leek gebelgd.
Minister Kamp van economische zaken liet zich onlangs op eenzelfde wijze uit. “De mensen moeten niet zo somber zijn. Nergens voor nodig”.

Bussemaker is van de PvdA. Kamp van de VVD. Wat zij vinden, is blijkbaar regeringsbeleid. “De economie is psychologie. Kortom, de crisis zit tussen de oren”.

Hmm. Er zijn artsen om minder voor het Medisch Tuchtcollege gedaagd.

Written by sjonkritmeester

February 14, 2013 at 11:21 pm

Posted in Column

PAUL JANSEN IS EEN MACHTIG MAN

leave a comment »

Wat was hij kwaad. Paul Jansen, politiek commentator van de Krant van Wakker Nederland, vaste gast van Pauw en Witteman. Op minister Stef Blok van Wonen, de prutser, de brokkenmaker. Op het hele kabinet eigenlijk.

Had hij daar nou al die tijd actie voor gevoerd? De SP de bietenbrug opgestuurd? Rutte het Torentje in gebracht? De inkomensafhankelijke zorgpremie opgeblazen?

Even van een welverdiende rust genoten. Dacht ie toch echt dat het CDA Blok bij zijn lurven had. Bleek de man ontsnapt. De gladjakker. Pechtold had hem gered.

De woede van Paul Jansen is begrijpelijk. Dit kabinet zint hem niet. Dit is zijn VVD niet. De PvdA lust ie rauw. Pechtold zal hij nog wel een lesje leren.

Want Nederland vergisse zich niet. Paul Jansen is een machtig man als commentator van Wakker Nederland. Ministers, fractieleiders, ambtenaren praten hem in vertrouwelijke gesprekken bij. De VVD heeft hij al jaren in de tang. Dit keer is de zaak hem op het nippertje ontglipt. Maar hij weet, een nieuwe kans komt snel.

Written by sjonkritmeester

February 13, 2013 at 10:54 pm

Posted in Column

ZO GAAT DAT IN DEN HAAG

leave a comment »

Dat iemand voor de politiek kiest, begrijp ik. De macht is een aantrekkelijk ding. De macht is het doel. Een politicus die beweert dat het hem gaat om het verwezenlijken van idealen valt dan ook niet serieus te nemen. Idealen zijn randzaken, middelen om het doel te bereiken.

Zo gaat het in Beijin , in Teheran, Washington, Brussel. Zo gaat dat in Den Haag. Geen idee wat het kabinet Rutte II precies wil met de woningmarkt. Rust, is het toverwoord. Toen was het CDA nodig voor een meerderheid.

Het CDA rekende zich al rijk. Overvroeg het kabinet. Waarop D66, ChristenUnie en de SGP in het vizier kwamen. De combinatie D66, ChristenUnie en SGP. Werkelijk, alles went. Hoe het zij, de drie partijen stonden erop dat de onderhandelingen plaatsvinden in de Tweede Kamer. Zodat Nederland ziet wie vraagt, en wie de baas is.

Written by sjonkritmeester

February 12, 2013 at 10:09 pm

Posted in Column

DAN IS DE KERK DE KERK NIET MEER

leave a comment »

Twee pausen zijn hem voorgegaan, lang geleden. Het was echt. Paus Benedictus VI treedt terug, op 28 februari om precies te zijn.

“Dat zijn opvolger progressief mag zijn”, hopen de carnavalvierende gelovigen. “Hij het homohuwelijk goedkeurt. Condooms toestaat. Vrouwen toelaat tot het priesterambt”.

Stel, dat het gebeurt. Wat dan? Dan blijft de Paus een absoluut monarch van een middeleeuws instituut dat in naam van God 1,2 miljard rooms-katholieken al eeuwenlang voorschrijft hoe die het leven leven moeten.
Denkt iemand echt dat één man in staat is dat soort veranderingen door te voeren, zelfs als hij beschikt over Twitter? Als het al gebeurt, is de wereld eeuwen verder.

Één ding weet ik zeker. Dan is de Kerk de Kerk niet meer.

Written by sjonkritmeester

February 11, 2013 at 11:14 pm

Posted in Column

OOK DIE HOOP IS ALWEER VERVLOGEN

leave a comment »

Ik wachtte op de column van Youp. Maar die had het te druk met carnaval. Ook de experts René van der Gijp en Johan Derksen waagden zich er niet aan. De rest van beschaafd Nederland is eensgezind. “Dit gaat alle perken te buiten. Hier is sprake van een hetze. Een ware heksenjacht vindt plaats. Met name de journalist/schrijver Jelle Brandt Corstius krijgt er van langs. Logisch, want diens vader deed in de jaren 1980 hetzelfde”.

Jort Kelder, Bas Heijne, de commentatoren van NRC Handelsblad, de Volkskrant, Sheila Sitalsing. Natuurlijk plaatsen ook zij kritische kanttekeningen bij het zoveelste bankenechec. Vinden dat voormalig CEO van SNS Reaal, drs. Sjoerd van Keulen, grote fouten heeft gemaakt.

Sommigen veroordelen zelfs de bonussencultuur. Maar anders dan gewone burgers zien zij de nuance en verwijzen naar het maatschappelijk klimaat van de tijd, naar de drang van iedere burger om een graantje mee te pikken en de domoren die meenden dat de economische groei eindeloos zou zijn en nog altijd niet willen beseffen dat een aandeel in waarde dalen kan.

Beschaafd Nederland wil ook een onderzoek. Zelfs aan een parlementaire enquête wil het zijn zegen geven. “Maar wees nou eerlijk”, relativeren de Kelders en Sitalsings, “Wie zag de crisis aankomen in 2006? Niemand toch!

Nee”, vinden zij, “het is te gemakkelijk om één ex-CEO tot zondebok te maken. Die hoeft zijn miljoenenbonus niet terug te geven. Dat zou wel heel oneerlijk zijn, al is het maar omdat er zoveel collega’s wel gekkere dingen hebben gedaan. Het lost trouwens niets op. De problemen zitten veel dieper”.

Het is geen onzin wat beschaafd Nederland betoogt. Als het bedoelt dat ook de politiek in crisis verkeert, heeft het zelfs alle gelijk van de wereld, nu met de dag duidelijker wordt dat Nederland zich steeds dieper de economische misère in wringt, en de politiek daarbij een fatale rol speelt.

Het is verschrikkelijk. Werkelijk om wanhopig van te worden. Eerst gaven we ons over aan Pim Fortuyn. Wilders rook al aan de macht. Nu werpen boze ouderen zich weer in de armen van Henk Krol en 50Plus.

Intussen zetelen de lobbyisten als drs. Elco Brinkman in het centrum van de macht. De voorzitter van Bouwend Nederland heeft een zware stem in het woningbouwbeleid als voorzitter van de CDA-fractie in de Eerste Kamer in de wetenschap dat de coalitie zijn steun nodig heeft. O, nu denken D66 en de Christenunie het kabinet hun wil op te kunnen leggen.

Het is fnuikend om te zien. Politieke partijen proberen te overleven. Daarvoor snoeien ze, saneren, spelen hun spelletjes, maar weigeren de noodzakelijke vernieuwingen. Het politieke bestel is morsdood.

Tien jaar politieke ellende heeft Nederland achter de rug. Even flakkerde de hoop dat de nieuwe regeringsploeg voor een nieuw elan kon zorgen. Ook die hoop is alweer bezworen.

Ongelofelijk. De democratie zou beter dan andere systemen in staat zijn de tand des tijds te doorstaan. Zo hebben westerse democratieёn eind 19e – en begin 20e eeuw de sociale revolutie voorkomen door de strijdpunten van de arbeidersbeweging over te nemen.

Intussen is Nederland een flink eind op weg de sociale kant van het kapitalistische systeem af te stoten. De economie is een puinhoop. De politiek is machteloos. Ach, er zijn zoveel dingen die burgers niet bevallen. Ik snap het niet. Ik heb het nooit willen geloven. Kan alleen maar hopen dat een 21ste eeuwse Thorbecke zich heel snel meldt.

Written by sjonkritmeester

February 11, 2013 at 9:23 pm

Posted in Column

ARENA-PUBLIEK WAS WAT RUSTIG VANDAAG

leave a comment »

Dat sporters niet tegen hun verlies kunnen, is bekend. Sommigen beweren zelfs dat naast talent, doorzettingsvermogen en de absolute wil om te winnen, juist die eigenschap een noodzakelijke voorwaarde is om topsport te bedrijven.

Maar niet iedereen kan altijd winnen. In het massamedialoze tijd kwamen de verliezers er nog mee weg. Anno 2013 moeten zij een verklaring hebben, koste wat kost, op elk moment. Dus verzinnen zij de meest fantastische excuses. “Ik was niet fit”, “Ik had mijn dag niet”, de scheidsrechter, het veld, “Ik heb mijn uiterste best gedaan, maar mijn tegenstander was sterker”. “Botte pech vandaag”. Want wees nou eerlijk. Sporters zijn net mensen. Zelfreflectie is niet hun sterkste kant.

Geen twijfel aan. Als voetballer was Frank de Boer al een absolute topper. Als trainer van Ajax doet hij het prima. Maar ook hij weet wat verliezen is. Talloze malen is hem naar de oorzaak gevraagd. Even zo vaak heeft hij antwoord gegeven. Want zo is Frank: Altijd beleefd en bereid commentaar te geven.

Gisteren werd in de Arena, Amsterdam de wedstrijd Ajax-Roda JC gespeeld. Uitslag 1-1. Frank de Boer erkende dat het gelijkspel aanvoelde als een nederlaag. Een verslaggever vroeg hem ernaar. Waarop de Ajaxtrainer opmerkte dat zijn ploeg goed gevoetbald had maar dat het publiek wat rustig was. “Dat heeft ons wel een doelpuntje gescheeld”, voegde hij er aan toe.

Het publiek de schuld geven. Toegegeven, PSV wordt dit jaar kampioen. Maar dat Frank de Boer in hart en ziel een sportman is, heeft hij gisteren weer eens bewezen.

Written by sjonkritmeester

February 11, 2013 at 12:29 am

Posted in Column