sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Archive for July 2013

NEDERLAND LIGT OP RAMPKOERS

leave a comment »

Het is warm, en ik maak me ongerust. Gisteren zat ik op het terras. “Het wordt nooit meer wat het was”, zei een vriend. “Onzin”, zei ik. “Eens houdt de crisis op. Alleen weten we niet wanneer we de huizenprijzen in het gareel krijgen. Erin slagen de pensioenen te stabiliseren. Arbeidsplaatsen te creёren. We weer gelukkig zijn. Het optimisme terugkeert zodat we met een blij gemoed het geld kunnen laten rollen en ons in nieuwe schulden storten.

Onzin! Toch heeft mijn vriend een punt. Het zijn de onderliggende structuren, de vaste patronen die dwarszitten. Om ze te doorbreken, moet je buiten jezelf treden, je nek uitsteken, risico nemen. We kennen de patronen, nota bene. Beschikken over een gedetailleerde structurenmap.

Gemakshalve laten we het daar echter bij. Is de situatie niet erg genoeg. Liever dan ons te onttrekken aan de fouten van het nabije verleden, koesteren we de dwangbuizen van het eigenbelang. Lopen we met onze hoofden tegen steenharde muren. Wachten op de kladderadatsch, op de catastrofe. Op de ramp.

Leg eens uit waarom VVD en CDA blijven hameren op de verantwoordelijkheid voor de jongere generatie. Waarom hun leiders vinden dat het land moet bloeden voor vage tekorten. Leiders die jarenlang serieuze waarschuwingen negeerden en in plaats daarvan kiezers paaiden met harde beloften voor het behoud van de hypotheekrente-aftrek, lagere lasten en banengroei. Zelfs nu drukken zij niet door.

Overigen handelen andere partijen net zo. Toegegeven, oppositiepartij D66 wilde de hypotheekrente-aftrek aanpakken. Zij heeft het Amerikaanse economische model in het hoofd. Is voorvechter van privatiseringen, ondernemersbelangen, individualisme. Is voor een federaal Europa.

D66 is de partij van hoger opgeleiden, van jongeren, yuppies. Van kiezers die zich bevinden aan de bovenkant van het verdienmodel. D66 vindt de verzorgingsstaat te duur.

Desastreuze opiniepeilingen duiden op een hoog altruïsmegehalte bij de PvdA. De partij van Diederik Samsom kiest voor het landsbelang, voor het belangenloze compromis zou een onafhankelijke geest kunnen concluderen.

De werkelijkheid is anders. Na de verkiezingen van 12 september 2012 telde als vanouds alleen de macht. Immers, de PvdA wil een partij links van het midden zijn. Die flank behoort haar toe, is het exclusieve domein. Daar zitten de echte vijanden die moeten worden uitgeschakeld, of zij nu SP of D66 heten.

Alleen hadden de PvdA-beleidsmakers er dit keer geen rekening mee gehouden dat zij in reservetijd opereren. Met Paars en het loslaten van de ideologische vleugels had de PvdA de linkerflank de linkerflank gelaten waarop de kiezers met duizenden tegelijk overliepen naar de SP, naar Pim Fortuyn, naar de PVV van Geert Wilders.

Met kunst- en vliegwerk wist de PvdA in het eerste decennium van deze eeuw het hoofd boven water te houden. Dankzij het politieke bestel, de goedgelovigheid van kiezers en handige trucs haalde de partij vorig jaar toch weer 38 zetels in de Tweede Kamer.

Toen besloot de partijleiding de ramkoers in te zetten, het gaspedaal tot op de bodem ingedrukt, de dood of de gladiolen. Over niets blijkt serieus nagedacht. Het kabinet-Rutte II zou de oplossing zijn.

Het rampscenario dreigt. Want net als de politieke partijen halen de kiezers de vreemdste caperiolen uit. Opinie-onderzoeker Maurice de Hond (www.peil.nl) geeft de éénmanspartij PVV al 30 zetels. Mij verbaast niets meer. Blijkbaar zijn zij serieus van plan Geert Wilders, premier te maken.

En geloof mij, als de witgeverfde nationaalpopulist het werkelijk voor het zeggen krijgt, is het afgelopen met de democratie die wij kennen. Dan regeert de straat, de emotie. Kiezen velen eieren voor hun geld. Want Wilders is een man die zijn plannen wil doordrukken.

De politieke elite is zich daarvan bewust. Blijkbaar is er geen terug. Wegen de Europese eisen en het korte termijn/eigenbelang te zwaar. Ziet zij geen kans de noodzakelijke maatregelen te nemen.

Anders is het niet te verklaren dat de radicale hervorming van het politieke bestel uitblijft. Er niet allang één sociaalliberale partij is. De gekozen burgemeester geen feit is. Zij het land laat ontploffen!

Written by sjonkritmeester

July 22, 2013 at 5:31 pm

Posted in Column

HET VERSCHIL TUSSEN MART EN GENEE

leave a comment »

Presentator Mart Smeets heeft zich drie weken lang van de eerste tot en met de laatste Avondetappe verontschuldigd: “Sorry kijkers. Ik moet het weer over doping hebben. Ik kan niet anders. Het is mijn dure plicht. Ik wil het niet. Ik doe het toch”.

Bij Wilfred Genee, presentator van Tour du Jour, moest vaste gast, Michael Boogerd elke dag met de billen bloot. Genee deelde met zichtbaar genoegen zijn speldenprikken uit. Hij stelde best wel scherpe vragen. Durfde ruzie te maken met de ploegleiders ter plaatse. Ook ontleedden experts het rijden van Tourwinnaar Christopher Froome: “Zoals hij een berg opgaat, kan eigenlijk niet”.

Noch in de Avondetappe noch in Tour du Jour is het laatste woord over doping gesproken. Misschien is Mart een liefhebber. Hij is toch vooral de handige causeur die alles mooi en prachtig vindt. Noem hem charmant. Goed voor de kijkcijfers is hij in elk geval. Om te overleven, kan de wielersport beter in zee met de journalist Genee. Een omroep die zichzelf respecteert, heeft zelfs geen keus.

Written by sjonkritmeester

July 21, 2013 at 11:43 pm

Posted in Column

WAT BLEEF, IS VERROT SYSTEEM

leave a comment »

Sommigen verslijten me voor een idealist. Helaas, ik ben een realist. Besef in elk geval de kracht van patronen, onderliggende structuren en weet hoe moeilijk, welhaast onmogelijk die om te buigen zijn.

Neem Rusland. Door de eeuwen heen is er in dat geweldige land het nodige gebeurd. Twee grote revoluties hebben plaatsgevonden. Het nieuwe Rusland heeft een president, een parlement, en iets dat op verkiezingen lijkt. Wat bleef, is een verrot systeem. Dictatuur, corruptie, geweld en sociale ellende zijn daar enkele kenmerken van.

Written by sjonkritmeester

July 20, 2013 at 12:26 am

Posted in Column

BAUKE IS ZIEK, LAU HEEFT HET MOEILIJK

leave a comment »

De Mollemania is over. “Bauke is ziek”, vertelde zijn manager. Ook Lau heeft het moeilijk, en zal keihard moeten werken voor zijn plaatsje bij de eerste tien.

Bijna drie weken hebben we genoten van de twee topsporters die op de Franse wegen knokten tot ze erbij neervielen. Zelfs meende ik een glimp van Bau, de patron te zien. Achtte een overwinning niet geheel uitgesloten. Helaas, toen puntje bij paaltje kwam, was het kaarsje op.

Wie de lege blikken en de broodmagere lijven ziet, wist het al. Bauke en Lau bewijzen eens te meer dat wielrennen op topniveau een ongezond tijdverdrijf is. Dat de Tour de France het lichaam sloopt. Alleen een wonder kan onze jongens nog redden. Maar in wonderen geloven de volgers niet meer.

Written by sjonkritmeester

July 18, 2013 at 10:20 pm

Posted in Column

EEN REDDINGSKAST AAN DE RIVIER

leave a comment »

Al meanderend, doorklieft het riviertje het stadscentrum. Machtige essen, beuken, eiken omzomen de oevers. Woeste, laaghangende takken aan weerszijden van de oevers raken elkaar. Kikkers kwaken in poelen.

De rivier is schoon nadat tonnen industrievuil zijn uitgebaggerd. Op eilandjes die er een jaar geleden nog niet waren, mag de natuur zijn gang gaan. Leuk idee hadden ze op het gemeentemilieubureau: Watervalletjes en stroomversnellingen zouden er moeten komen. Zeer bevorderlijk voor het buitengevoel. Aldus geschiedde.

De liefhebbers genieten. Een meter of vier, vijf breed is de rivier, schat ik. Gidsen wijzen op de schoonheid van flora en fauna. Vertellen hun gasten over verdwenen textielfabrieken. Honden doen hun behoeften. Eenden zwemmen in rijen van drie. Elke dag, en al helemaal met het mooie weer, lopen moeders en kinderwagens langs. Voor vrijende paartjes is het prima toeven. Fietsers werpen een snelle blik. Zwervers hebben er hun plekken. In de donkere uren doen schimmige elementen obscure zaken.

Het is 2013. We zijn nooit uitgedacht. Dus stond er op een moment een brievenbusachtige oranje kast, met daarin een reddingsboei, blusmateriaal, een touw. Zodat de passant handelend kan optreden als iemand onverhoopt in het water verzeild raakt.

Twee parkwachten hadden zich verzameld bij de kast. Rammelden eraan. Beraadslaagden overduidelijk met elkaar. Ik zag het een tijdje aan. Nieuwsgierig als ik ben, hield ik me niet meer in: “Heren, is er iets aan de hand”? Één wachter zei: “Gisteren zaten de spullen er nog in”. En wees: “Leeg”! Zijn blik was veelzeggend alsof hij het wel had gedacht.

Written by sjonkritmeester

July 17, 2013 at 11:17 pm

Posted in Column

HET WORDT EEN LANGE, HETE ZOMER

leave a comment »

Misschien denkt Amerika ermee weg te komen. In elk geval bleef het in Florida opvallend stil na de vrijspraak van buurtwacht Zimmerman voor de dood van Trayvon Martin. De eerste demonstraties waren vreedzaam hoewel het in Los Angeles en Oakland al uit de hand liep.

Maar ik geloof het niet. Het is de stilte voor de storm. Het wordt een lange, hete zomer. De Amerikaanse burgerrechtenbeweging (NAACP) heeft al nieuwe demonstraties aangekondigd. Stevie Wonder treedt niet meer op in de dertig staten waar het recht van Stand Your Ground geldt. Collega’s zullen zich bij hem aansluiten. Procureur-generaal Holder onderzoekt de mogelijkheid om Zimmerman voor een federale rechtbank te brengen.

“Wettelijk is de vrijspraak dik in orde”, beweren de juristen. Dat moge zo zijn. Miljoenen Amerikanen begrijpen dat de wet domweg niet deugt.

Written by sjonkritmeester

July 17, 2013 at 12:36 am

Posted in Column

AFREKENING MET EEN MYTHE

leave a comment »

In het NRC Handelsblad van vrijdag 12 juli stond een interview met de historicus Bart van der Boom, schrijver van het boek en winnaar van de Libris Geschiedenisprijs 2012, ‘Wij weten niets van hun lot’.

In het boek wil Van der Boom afrekenen met wat hij noemt, de mythe van de schuldige omstander bij het wegvoeren van ruim 100.000 joden tijdens de bezetting. Na lezing van 164 dagboeken concludeert hij dat omstanders niet per se onverschillig of antisemitisch waren, maar de jodenvervolging juist verafschuwden. Alleen wisten zij niet wat te doen. Hadden ook geen notie van het verschrikkelijke lot dat hen in de vernietigingskampen wachtten.

Zoals te verwachten, vielen de historicus heftige reacties ten deel. Hem wordt met name verweten de verschillen tussen dader, omstander en slachtoffers te verkleinen.

Het zij zo. Van der Boom besluit het interview aldus: “Als de mensen werkelijk geweten hadden wat er aan de hand was, zou een deel wel meer gedaan hebben. Dat geloof ik. Want ik heb een optimistisch mensenbeeld”.

Eerlijk gezegd, heb ik het boek niet gelezen. Geloof ook niet dat ik het ga kopen. Vooralsnog beschouw ik Van der Booms conclusie als een open deur: Ja, misschien. Wellicht. Het kàn dat de wetende anders handelt dan de wetende. Maar hoe de historicus er na een dergelijke studie een optimistisch mensbeeld op na kan houden. Nee, dat snap ik niet.

Written by sjonkritmeester

July 16, 2013 at 1:23 am

Posted in Column

HET KWAAD ZIT IN AMERIKA

leave a comment »

Not guilty’ oordelen zes blanke vrouwelijke juryleden. Dus gaat de moordenaar van een 17-jarige zwarte jongen vrijuit. In Texas legt de senaat de abortus aan banden. De jacht op Edward Snowden gaat onverminderd door. En dan schrappen de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden ook nog eens de voedselsubsidies voor de allerarmsten.

Quo vadis America? Het not guilty zal, zoals Arie Elshout in de Volkskrant en The New York Times schrijven, best wettelijk te verdedigen zijn. De uitspraak is wel een klap in het gezicht voor het liberale Amerika. Een dikke middelvinger naar de beweging die het wapenbezit aan banden wil leggen. Naar iedereen die denkt dat racisme iets van het verleden is.

Nòg is de Verenigde Staten voor velen een voorbeeld voor vrijheid en democratie. Is het de bevrijder, de winnaar van de Koude Oorlog.

De kredietcrisis mag haar oorzaken in Amerika hebben, het liberaalkapitalisme staat nauwelijks ter discussie. De verering voor ondernemers als Bill Gates en wijlen Steve Jobs duurt onverminderd voort. Hollywood blijft het walhalla voor onze film- en televisiesterren. Heeft de Verenigde Staten niet een zwarte president?

“Amerika is het land waar iedereen zijn droom kan verwerkelijken. Hard werken en iets kunnen. Meer heb je niet nodig”, wil het verhaal.

Dat moet een mythe zijn. In elk geval is het velen nooit gelukt om welke droom dan ook waar te maken. Toen de Europeanen zich in de negentiende eeuw vestigden op het Amerikaanse continent ging dat al ten koste van de drie miljoen autochtonen.

Een burgeroorlog moest worden uitgevochten om de slaven te bevrijden. Rijke bosses grepen de macht in de besturen. Enorme verschillen tussen rijk en arm waren er van meet af aan. Er moest een wereldcrisis aan te pas komen om de federale overheid ertoe te bewegen iets te doen voor de miljoenen werklozen.

Na de Tweede Wereldoorlog nam de welvaart in snel tempo toe. De inkomensverschillen waren kleiner. De middenklasse gedijde. In de jaren 1960 verklaarde de Democratische president Johnson de oorlog tegen de armoede. Ook kregen de zwarten gelijke rechten.

Wat bleef, was de achterstelling van diezelfde zwarten van wie een groot deel de noordelijke industriesteden bevolkte. En die achterstand betreft elk denkbaar gebied.

Geert Mak noteert in ‘Reizen Zonder John’. Ik lees The New York Times. Zie reportages:
Rijk en arm ontmoeten elkaar niet meer. Het platteland is bijna ontvolkt. Bloeiende gemeenschappen van weleer verkeren in een staat van verval. De infrastructuur is verwaarloosd.

De welvaart is extreem scheef verdeeld. Waarbij de blanken een veel grotere kans dan zwarten hebben op een veilige leefomgeving, goede scholing en een fatsoenlijk inkomen. Daarentegen maakt een zwarte al gauw drie keer zo veel kans in de gevangenis terecht te komen.

Natuurlijk heeft de Verenigde Staten genoeg om trots op te zijn. Google en Apple zijn de toonaangevende wereldbedrijven. In Silicon Valley gebeurt hèt. Harvard, Yale, Berkeley en Stanford zijn topuniversiteiten. En welke vrouw is niet idolaat van George Clooney? New York!

Intussen hopen de problemen zich op het internationale vlak op. De oorlogen in Afghanistan en Irak zijn min of meer mislukt. De drones creёren vooral haat. Dat Guantanamo Bay nog altijd open is, is bar slechte reclame voor president Obama. De ontwikkelingen in Syriё en Egypte zijn zorgwekkend. De affaire Edward Snowden is gedoemd te mislukken. Zelfs al zou de Amerikaanse regering erin slagen hem uitgeleverd te krijgen. Tegen welke voorwaarden dan?

Het gevaarlijkste kwaad zit in Amerika zelf. President Obama’s vijanden zijn rijk en tot alles in staat. Zonder enige scrupules kiezen de Republikeinen voor het belang van de rijken en leggen het Congres lam. Een machtige belangengroep als de wapenlobby NRA kan het land zijn wil opleggen.

Niettemin kan president Barack Obama nog altijd rekenen op een meerderheid, liberaler, zwarter en bereid de handschoen op te pakken. De Verenigde Staten mag over nog zoveel mogelijkheden beschikken. Het machtigste land van de wereld heeft net als het oude Rome alles ín zich om aan zijn eigen gebreken ten onder te gaan.

Written by sjonkritmeester

July 15, 2013 at 11:50 pm

Posted in Column

HEY MAN, DIT IS AMERIKA!

leave a comment »

Ik begrijp de zes blanke juryleden in Sanford, Florida wel. Zij konden niet anders dan de buurtwacht George Zimmerman vrijspreken voor de dood van de 17-jarige Trayvon Martin. Niemand was erbij toen Zimmerman Trayvon Martin op 26 februari vorig jaar een kogel in de borst joeg. Het is het woord van de één tegen de ander.

Bovendien is de één halfblank. Negeerde het bevel van de politie om thuis te blijven. Heeft zich wel eens in racistische zin uitgelaten. Heeft een gewelddadig verleden. De ander droeg een capuchon. Had tattoos. Een gouden kunsttand. Was zwart. Is dood.
Hey man, dit is Amerika!

Written by sjonkritmeester

July 14, 2013 at 10:59 pm

Posted in Column

PLOTSELING IS BAUKE EEN PATRON

leave a comment »

De Tour de France heeft nog één week te gaan. Belangrijk, want de Alpen komen eraan. En nòg staan twee Nederlandse renners vooraan.

De afgelopen weken waren de romantici niet van het scherm, te slaan. Om het hardst hekelden ze de dopinghypocrieten. Voor Tim Krabbé en Bert Wagendorp blijft Lance de grootste ronderenner aller tijden. “Doping”, aldus de romantici, “hoort bij de Tour, net als het lijden, het uitdelen van kwakken, geniepige afspraken en heroïek”.

Maar kijk eens aan. Toegegeven, het is onder voorbehoud. Oude gewoontes zijn niet zo maar uitgebannen. Genoeg Nederlanders die de fout ingingen. Ook Bauke en Laurens zijn geen heiligen. Misschien beschikken zij nu over de betere middelen.

Toch zou het zo maar kunnen dat de nummers twee en vijf profiteren van de angst in het peloton om gepakt te worden. In elk geval blijken Nederlandse renners in de honderdste Tour opgewassen tegen de wereldtop. Opvallend weinig liggen ze op de grond.

Zelfs weten zij de koers te leiden. Iets dat de afgelopen 20 jaar niet is gelukt. Plotseling heeft Bauke iets van een patron. En dat gebeurt allemaal in een Tour die bol staat van het lijden, kwakken en geheime afspraken. Ook is er geen gebrek aan heroïek.

Written by sjonkritmeester

July 12, 2013 at 10:39 pm

Posted in Column