sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Archive for August 2013

AANVAL OP SYRIË ONAFWENDBAAR

leave a comment »

Een aanval moet trefzeker zijn. En snel! Heeft alleen maar zin als het doelwit inbindt, toegeeft, om genade smeekt. Maar wat als dat allemaal niet de bedoeling is? Toch moet de aanval doorgaan omdat Amerika de wereld wil tonen dat met zijn president niet te spotten valt. Een president die nog zo had gewaarschuwd voor het gebruik van gifgas: “Want dat is de rode lijn”.

President Obama bewoont alweer viereneenhalf jaar het Witte Huis. Alle Amerikaanse presidenten krijgen het moment waarop zij zich moeten bewijzen als staatsman, als wereldleider. Zoveel is duidelijk, Syriё wordt het ijkpunt voor Obama’s vingerafdruk op de geschiedenis. Hij kan slagen, maar ook diep vallen zoals zijn voorganger George W. Bush. Vluchten, kan niet meer. De wereld beoordeelt hem nu en hier. Waarbij Amerika’s reactie op het gebruik van gifgas nog maar het begin is. Lukt het de Verenigde Staten van Amerika de Syrische burgeroorlog in goede banen te krijgen? is de centrale vraag.

Inmiddels slachten het regime van de 48-jarige president Bashar al-Assad en een allegaartje van opstandelingen elkaar af. In twee jaar burgeroorlog zijn meer dan 100.000 slachtoffers gevallen. Bashar al-Assad heeft vliegtuigen, tanks, grote hoeveelheden chemische wapenvoorraden. Zijn macht is een erfenis van vader Hafez al-Assad en berust op een minderheid van shi’itische moslims, de Alawieten, in een overwegend soennitisch land. Assads grootste kracht is het ontbreken van een geloofwaardig alternatief. Doodsbang is het Westen voor een vroegtijdig einde van de dictatuur. Voor de chaos waarvan extremisten onder wie Al Qaida-achtige groeperingen dan kunnen profiteren. Dus meldde het Witte Huis al: “is een aanval niet bedoeld om de Syrische president ten val te brengen”.

Syriё maakt duidelijk op wat voor keerpunt de geschiedenis staat. Is de Verenigde Staten nog wel het machtigste land van de wereld?

TEGENVALLER
Rusland en China zijn aandachtige toeschouwers. Durven steeds meer. Het besluit van Groot-Brittanniё om het onderzoek van de VN-inspecteurs af te wachten, mag een fikse tegenvaller zijn. Voor de geloofwaardigheid van Amerika is het niet beslissend. Integendeel, het geeft de Amerikaanse regering de gelegenheid zich te heroriënteren, al is het maar omdat de kruisraketten zonder bewijs niet het Syrische regime maar het prestige van president Obama een verpletterende slag zullen toebrengen. Tot vreugde van de Republikeinen wellicht. Maar toch!

Als de VN daarentegen het wettige en overtuigende bewijs alsnog leveren, komen de traditionele bondgenoten er niet onderuit Amerika te steunen, ook als Rusland en China vasthouden aan een veto in de Veiligheidsraad tegen het gebruik van geweld. Doen die bondgenoten dat niet, kan de Amerikaanse regering wel eens verregaande conclusies trekken wat betreft de samenwerking in NAVO-verband.

Mogelijk leidt het VN-onderzoek in Syriё tot niets, maar komt de Amerikaanse regering over de brug met de bewijzen waarover zij zegt te beschikken. Ook dan staan de staan de bondgenoten voor het blok, en heeft de wereldgemeenschap een probleem.

Allemaal theorie. Minister Kerry van buitenlandse zaken is helder. Een aanval is onafwendbaar. Het Witte Huis is vastbesloten, met alleen de steun van Frankrijk achter de hand. Bij de gifgasaanval van vorige week zijn 1429 burgers zijn gedood, onder wie 426 kinderen. Veel meer dus dan de 355 waarvan tot dusver werd uitgegaan. Bovendien hebben de Amerikaanse bewindslieden Kerry en Hagel (defensie) hun geloofwaardigheid al ingezet. Twee mannen die weten wat oorlog is, die de gevaren kennen van het kruitvat Midden-Oosten. Zich realiseren dat de inval in Irak diepe wonden heeft geslagen in de VS. Kortom, geen mannen die lichtvaardig een oorlog beginnen.

Rest de vraag waarom het leger van Assad gifgas gebruikt? De Amerikaanse president had Syriё nog zo gewaarschuwd. Met rationele politiek heeft het in elk geval niets van doen. Dictators lijken op elkaar. Saddam Hoessein in Irak handelde niet anders. Dit soort lieden voelt zich voortdurend bedreigd. Het liefst roepen zij alle Arabieren op, om onder zijn leiding de oorlog der oorlogen te voeren. Om Israёl van de kaart te vegen en een ereplaats in het moslimparadijs te veroveren. Meedogenloze onderdrukking en ijzeren vuist zijn onmisbare attributen. De minste zwakte is een absoluut taboe. Maar zo dom is Assad niet of hij heeft geleerd. Anders dan de voormalige Irakese dictator heeft hij zich niet aan onverhoedse veroveringstochten gewaagd. Libanon was een kluif die zijn vader hem nog heeft toegeworpen. Rusland en China zijn zekerheidjes. Via de Hezbollah heeft hij de sympathie van Iran.

Nazomer 2013. Alle slachtoffers ten spijt, vóór alles staat de geloofwaardigheid van de Verenigde Staten op het spel. Het is de rode lijn die president Obama getrokken heeft. Een rode lijn die niet alleen het regime van Bashwar al-Assad maar ook zijn steunpilaar Iran in acht te nemen heeft.

In Amerika hebben de burgers de gewoonte zich als één man in buitenlandse conflicten achter hun president op te stellen. Voor een kruisrakettenaanval op Syriё, een tik op de vingers van Assad heeft de president de toestemming van het Congres niet nodig. Interessant is daarom de opstelling van de Republikeinen. President Obama een hak zetten. Nostalgie naar de tijd van het isolationisme. Of toch, een keuze voor Amerika. Benieuwd waar de partij van Theodor Roosevelt, Nixon, Reagan, Bush en Cruz op uitkomt.

Hoe het zij, de wereld staat voor een cruciaal moment. Als de Verenigde Staten zich gedwongen voelt in Syriё alleen te handelen, zullen tegenstribbelende partners de gevolgen daarvan ondervinden. In 2003 barstte de NAVO al in haar voegen. In 2013 staat het voorbestaan van de Verdragsorganisatie op het spel.

Written by sjonkritmeester

August 30, 2013 at 8:12 pm

Posted in Column

OPROEP AAN MARCEL VAN DAM

leave a comment »

Wie zegt dat leeftijd een probleem is, moet de Volkskrant van gisteren lezen, en wel Marcel van Dams duizendste column. Vijfenzeventig jaar is de voormalige PvdA’er inmiddels. Eerlijk gezegd vond ik hem altijd een drammer, een gelijkhebber. Te weinig staatsman.

In een grijs verleden was Marcel van Dam Vara’s Ombudsman die limonadeflessen liet ontploffen. Was zeer aanwezig in de periode Joop den Uyl, als volksvertegenwoordiger, staatssecretaris, minister. Ik herinner me zijn aanval op Pim Fortuyn in Vara’s Lagerhuis. Die vond ik infaam en nogal dom. Wouter Bos kan Marcels bloed wel drinken.

Critici zullen Marcel van Dam verwijten dat hij niet is meegegroeid met de maatschappij. Zou kunnen. Maar wie niet, heeft recht op zijn fouten? Winston Churchill joeg in de Eerste Wereldoorlog honderdduizenden soldaten over de kling. Voor de mijnwerkers was hij vijand numero 1.

Toch wisten de Britten in 1939 heel zeker dat de 65-jarige Winston hun man was. De enige die zij het land in oorlogstijd toevertrouwden.

Hun Winston had trouwens gelijk gekregen. Was ook nooit een spat veranderd. Maar oordeel vooral zelf, en lees:
http://www.volkskrant.nl/vk/nl/6227/Marcel-van-Dam/article/detail/3500490/2013/08/29/Marcel-van-Dam-Het-is-een-waanidee-dat-het-verdwijnen-van-de-verzorgingsstaat-onvermijdelijk-zou-zijn.dhtml.

Ik vraag het niet gauw. De leeftijd kan geen probleem zijn. Zelden heb ik zo’n helder, overtuigend stuk onder ogen gekregen. Ik roep Marcel van Dam op zich te kandideren voor het premierschap. Als hij een politieke partij opricht, meld ik me per omgaande aan.

Written by sjonkritmeester

August 30, 2013 at 12:55 am

Posted in Column

STEL: VN LEVERT ALSNOG HET BEWIJS

leave a comment »

Na een week wapengekletter is de conclusie gewettigd dat we geleerd hebben van de vorige oorlog. We laten ons niet weer een keer overbluffen door krachtige, vastbesloten leiders.

Maar het scheelde niet veel, of de kruisraketten waren al op Damascus gevallen. Dus mogen we de Britse oppositie wel dankbaar zijn want die floot premier Cameron terug. Eiste het overtuigende bewijs dat het Syrische leger verantwoordelijk is voor gifgasgebruik. Waarop duidelijk werd dat Amerika, Groot-Brittanniё en Frankrijk daarover (nog) niet beschikken.

Overigens valt de Nederlandse regering niets te verwijten. Het kabinet-Rutte wil het VN-onderzoek afwachten, en werkt nauw samen met de Duitse regering. Het parlement handelt navenant.
Of het oorlogsgevaar nu geweken is? In Syriё slachten de strijdende partijen elkaar af. De situatie is uitzichtloos en blijft uiterst gevaarlijk. En stel: De VN-inspecteurs leveren het wettige en overtuigende bewijs!

Written by sjonkritmeester

August 30, 2013 at 12:50 am

Posted in Column

DIE NICO, JOKKEBROKJE, FANTAST

leave a comment »

PSV, 100 jaar. Kom, dacht ik, laat ik eens het weekblad Voetbal International kopen dat een speciale bijlage heeft over de Eindhovense topclub. Ook leuk, Nico Dijkshoorn. “Geen betere columnist dan Nico”, aldus Johan Derksen en Gijp. Nico Dijkshoorn, om wie het De Wereld Draait Doorpubliek zo spontaan lachen moet.

Dus ik lees het stukje waarin Nico Phillip Cocu de maat neemt. Cocu is de coach van de talentvolle doch jonge Philipsploeg die het dit seizoen zo goed doet. De kritische volger Nico Dijkshoorn heeft echter zijn bedenkingen. Wat goed! Niks goed! Hij herinnert zich het PSV van coach Dick Advocaat dat vorig jaar zo erbarmelijk faalde.

Nico schrijft: “Phillip Cocu is een angstige haas die slechts door laf zwijgen aan zijn huidige baan is gekomen. Ik heb Phillip Cocu bij alle wedstrijden van PSV als assistent naast Dick Advocaat op de bank zien zitten”.

Die Nico. Jokkebrokje. Fantast. Phillip Cocu was vorig jaar niet de assistent van Advocaat. Zat ook niet naast hem op de bank.

Written by sjonkritmeester

August 29, 2013 at 12:06 am

Posted in Column

EEN KNAP STAALTJE WERK

leave a comment »

Het kabinet is eruit. Minister Dijsselbloem verklaarde tevreden: “Het is ons gelukt. De begroting is rond. We gaan voor zes miljard euro bezuinigen, en nog een heleboel meer doen”.

Hoewel de precieze invulling van de voorstellen pas op Prinsjesdag bekend is, hebben premier Mark Rutte c.s een knap staaltje werk geleverd. Immers, de zo verschillende partijen VVD en PvdA stralen een vastbesloten eensgezindheid uit. Er is niets dat op ruzie lijkt.

Integendeel, de coalitie vormt één front. Wil zo de crisis bestrijden. Rutte en Samsom. Zijlstra, Asscher, Dijsselbloem, Kamp, Edith Schippers. Vrienden zijn zij misschien niet. Zij vormen wel een team. De kiezer is verbijsterd.

Written by sjonkritmeester

August 27, 2013 at 10:25 pm

Posted in Column

MISSCHIEN SCHRIKT ASSAD ERVAN

leave a comment »

Kruisraketten moeten de depots treffen waar gifgasproducten opgeslagen liggen. Of nee. Te gevaarlijk. Misschien dat een oorlogsschip een raket richting vliegveld afvuurt.

Hoe het zij, eerst moeten de VN-rapporteurs het bewijs leveren. Pas daarna besluit president Obama voor een aanval op Syriё die geen louter Amerikaanse actie mag zijn. Groot-Brittanniё en Frankrijk hebben zich al gemeld. De medewerking van Turkije is vereist. Als het daadwerkelijk tot een aanval komt, gebeurt dat wellicht in NAVO-verband. Kortom, ook Nederland doet dan mee.

De experts zijn helder: Het is vrijwel uitgesloten dat de Veiligheidsraad instemt met een aanval onder auspiciën van de Verenigde Naties. Immers, Rusland en China zijn tegen. Een kruisrakettenaanval is de enige optie.

Raketten op Syriё. Mogelijk schrikt de Syrische president Bashar al-Assad ervan. Zijn tegenstanders zullen er kracht uitputten. De strijd gaat nog heviger door.

Written by sjonkritmeester

August 26, 2013 at 8:05 pm

Posted in Column

KIEZER REALISTISCHER DAN POLITICUS

leave a comment »

Ze zat maar kort in de Tweede Kamer. Nauwelijks negen maanden. Haar capaciteiten zijn verheven boven elke twijfel. Anders word je geen ambassadeur en directeur op het ministerie van buitenlandse zaken. Vraagt de partij haar niet. Levenservaring heeft ze genoeg. Principieel en bevlogen zal ze zijn.

Maar opstappen omdat, zoals de 53-jarige Désirée Bonis in het NRC Handelsblad meldt, ze zich beknot voelt, ze niet kan handelen op basis van overtuiging? Ze te weinig invloed heeft als woordvoerder nog wel, de nummer 9 van de plaatsingslijst voor de verkiezingen?

Hoe naïef kun je zijn? Wellicht heeft de oud-diplomate te lang in het buitenland gebivakkeerd om de politieke werkelijkheid hier naar waarde te schatten. De veronderstelling dat zowel Désirée Bonis als de PvdA-kandidatencommissie vorig jaar een gok namen, lijkt realistisch genoeg.

Vermoedelijk heeft de kandidate de informatie verkeerd ingeschat. Schotelde de kandidatencommissie een beeld voor dat niet geheel met de werkelijkheid strookt. En die werkelijkheid is aldus: In het Nederlandse politieke bestel is het compromis inbegrepen. Tweede Kamerleden mogen in hun fracties opvattingen uitwisselen. In het parlement moeten zij zich voegen naar het partijbelang. Daarbij hoort het stemmen dat meer dan eens haaks staat op de principes. Soms gaat het zelfs tegen het eigen geweten in.

Kiezersbedrog is het resultaat. Volgende zaak alsjeblieft. Helaas, hier is meer aan de hand. Ongetwijfeld hadden Désirée Bonis en de PvdA de beste bedoelingen. Geloofden zij in hun verhaal. De PvdA stond er trouwens slecht voor bij het opstellen van de kandidatenlijst, ergens in mei of juni vorig jaar. Een plek in de oppositie leek reëel en oppositiepartijen hebben het wat makkelijker als het om principes gaat. Alleen de stoutste geesten kunnen gedacht hebben aan de verkiezingsuitkomst van 12 september 2012, laat staan aan een akkoord tussen twee partijen die elkaar verketterden.

Jammer voor de betrokkenen. Het excuus gaat niet op, al is het maar omdat een politieke partij per definitie rekening moet houden met de machtsfactor. Wat resteert, is de klacht van een volksvertegenwoordiger over gebrek aan invloed. “Het buitenlandbeleid van het kabinet-Rutte II is VVD-beleid”, schrijft de ex-woordvoerder voor een beleidsonderdeel waarover nota bene haar partijgenoten-ministers, Frans Timmermans en Lilianne Ploumen, de scepter zwaaien.

Die invloed van een Tweede Kamerlid moge betrekkelijk zijn. Hoe zit het dan met de invloed van de kiezers? is de kernvraag. Zoveel staat vast. Veel kiezers zullen een realistischer beeld van de praktijk hebben dan een teleurgestelde politica. Kiezers die zich waarschijnlijk weinig illusies maken en weinig vertrouwen hebben in de politiek. Dat zou diezelfde politiek op z’n minst tot nadenken moeten stemmen. Want vertrouwen! Daar gaat het om. Is de kurk waarop onze democratie drijft.

Written by sjonkritmeester

August 26, 2013 at 7:47 pm

Posted in Column