sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

AANVAL OP SYRIË ONAFWENDBAAR

leave a comment »

Een aanval moet trefzeker zijn. En snel! Heeft alleen maar zin als het doelwit inbindt, toegeeft, om genade smeekt. Maar wat als dat allemaal niet de bedoeling is? Toch moet de aanval doorgaan omdat Amerika de wereld wil tonen dat met zijn president niet te spotten valt. Een president die nog zo had gewaarschuwd voor het gebruik van gifgas: “Want dat is de rode lijn”.

President Obama bewoont alweer viereneenhalf jaar het Witte Huis. Alle Amerikaanse presidenten krijgen het moment waarop zij zich moeten bewijzen als staatsman, als wereldleider. Zoveel is duidelijk, Syriё wordt het ijkpunt voor Obama’s vingerafdruk op de geschiedenis. Hij kan slagen, maar ook diep vallen zoals zijn voorganger George W. Bush. Vluchten, kan niet meer. De wereld beoordeelt hem nu en hier. Waarbij Amerika’s reactie op het gebruik van gifgas nog maar het begin is. Lukt het de Verenigde Staten van Amerika de Syrische burgeroorlog in goede banen te krijgen? is de centrale vraag.

Inmiddels slachten het regime van de 48-jarige president Bashar al-Assad en een allegaartje van opstandelingen elkaar af. In twee jaar burgeroorlog zijn meer dan 100.000 slachtoffers gevallen. Bashar al-Assad heeft vliegtuigen, tanks, grote hoeveelheden chemische wapenvoorraden. Zijn macht is een erfenis van vader Hafez al-Assad en berust op een minderheid van shi’itische moslims, de Alawieten, in een overwegend soennitisch land. Assads grootste kracht is het ontbreken van een geloofwaardig alternatief. Doodsbang is het Westen voor een vroegtijdig einde van de dictatuur. Voor de chaos waarvan extremisten onder wie Al Qaida-achtige groeperingen dan kunnen profiteren. Dus meldde het Witte Huis al: “is een aanval niet bedoeld om de Syrische president ten val te brengen”.

Syriё maakt duidelijk op wat voor keerpunt de geschiedenis staat. Is de Verenigde Staten nog wel het machtigste land van de wereld?

TEGENVALLER
Rusland en China zijn aandachtige toeschouwers. Durven steeds meer. Het besluit van Groot-Brittanniё om het onderzoek van de VN-inspecteurs af te wachten, mag een fikse tegenvaller zijn. Voor de geloofwaardigheid van Amerika is het niet beslissend. Integendeel, het geeft de Amerikaanse regering de gelegenheid zich te heroriënteren, al is het maar omdat de kruisraketten zonder bewijs niet het Syrische regime maar het prestige van president Obama een verpletterende slag zullen toebrengen. Tot vreugde van de Republikeinen wellicht. Maar toch!

Als de VN daarentegen het wettige en overtuigende bewijs alsnog leveren, komen de traditionele bondgenoten er niet onderuit Amerika te steunen, ook als Rusland en China vasthouden aan een veto in de Veiligheidsraad tegen het gebruik van geweld. Doen die bondgenoten dat niet, kan de Amerikaanse regering wel eens verregaande conclusies trekken wat betreft de samenwerking in NAVO-verband.

Mogelijk leidt het VN-onderzoek in Syriё tot niets, maar komt de Amerikaanse regering over de brug met de bewijzen waarover zij zegt te beschikken. Ook dan staan de staan de bondgenoten voor het blok, en heeft de wereldgemeenschap een probleem.

Allemaal theorie. Minister Kerry van buitenlandse zaken is helder. Een aanval is onafwendbaar. Het Witte Huis is vastbesloten, met alleen de steun van Frankrijk achter de hand. Bij de gifgasaanval van vorige week zijn 1429 burgers zijn gedood, onder wie 426 kinderen. Veel meer dus dan de 355 waarvan tot dusver werd uitgegaan. Bovendien hebben de Amerikaanse bewindslieden Kerry en Hagel (defensie) hun geloofwaardigheid al ingezet. Twee mannen die weten wat oorlog is, die de gevaren kennen van het kruitvat Midden-Oosten. Zich realiseren dat de inval in Irak diepe wonden heeft geslagen in de VS. Kortom, geen mannen die lichtvaardig een oorlog beginnen.

Rest de vraag waarom het leger van Assad gifgas gebruikt? De Amerikaanse president had Syriё nog zo gewaarschuwd. Met rationele politiek heeft het in elk geval niets van doen. Dictators lijken op elkaar. Saddam Hoessein in Irak handelde niet anders. Dit soort lieden voelt zich voortdurend bedreigd. Het liefst roepen zij alle Arabieren op, om onder zijn leiding de oorlog der oorlogen te voeren. Om Israёl van de kaart te vegen en een ereplaats in het moslimparadijs te veroveren. Meedogenloze onderdrukking en ijzeren vuist zijn onmisbare attributen. De minste zwakte is een absoluut taboe. Maar zo dom is Assad niet of hij heeft geleerd. Anders dan de voormalige Irakese dictator heeft hij zich niet aan onverhoedse veroveringstochten gewaagd. Libanon was een kluif die zijn vader hem nog heeft toegeworpen. Rusland en China zijn zekerheidjes. Via de Hezbollah heeft hij de sympathie van Iran.

Nazomer 2013. Alle slachtoffers ten spijt, vóór alles staat de geloofwaardigheid van de Verenigde Staten op het spel. Het is de rode lijn die president Obama getrokken heeft. Een rode lijn die niet alleen het regime van Bashwar al-Assad maar ook zijn steunpilaar Iran in acht te nemen heeft.

In Amerika hebben de burgers de gewoonte zich als één man in buitenlandse conflicten achter hun president op te stellen. Voor een kruisrakettenaanval op Syriё, een tik op de vingers van Assad heeft de president de toestemming van het Congres niet nodig. Interessant is daarom de opstelling van de Republikeinen. President Obama een hak zetten. Nostalgie naar de tijd van het isolationisme. Of toch, een keuze voor Amerika. Benieuwd waar de partij van Theodor Roosevelt, Nixon, Reagan, Bush en Cruz op uitkomt.

Hoe het zij, de wereld staat voor een cruciaal moment. Als de Verenigde Staten zich gedwongen voelt in Syriё alleen te handelen, zullen tegenstribbelende partners de gevolgen daarvan ondervinden. In 2003 barstte de NAVO al in haar voegen. In 2013 staat het voorbestaan van de Verdragsorganisatie op het spel.

Written by sjonkritmeester

August 30, 2013 at 8:12 pm

Posted in Column

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: