sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Archive for December 2013

2013 KOMT IN GESCHIEDENISBOEK

leave a comment »

Wat was het nou voor jaar, 2013? Revolutionair, zoveel is duidelijk.

Revolutionair was het voorbije jaar, al helemaal op het terrein van de internationale politiek. Als onze kleinkinderen de geschiedenis bestuderen, zullen zij leren over het jaar 2013 dat het einde inluidde van de Amerikaanse alleenheerschappij.

Cruciaal is daarvoor het besluit van president Barack Obama het Rusland van president Poetin een prominente plaats op het wereldtoneel te gunnen, voor het eerst in 68 jaar. Om zo enige orde te scheppen in het Midden-Oosten.

Tot een nieuwe periode van Amerikaans isolationisme leent de wereld van 2014 zich niet. Wel is de VS vast van plan paal en perk te stellen aan de rol van wereldpolitieman en grotere inspanningen te eisen van de bondgenoten. Van Europa met name. Die grotere inspanningen hebben dan weer hun uitwerking op de Europese Unie. De aanzet is allang gegeven. Posities worden ingenomen. Een frontale botsing tussen nationalistische en federale krachten is onafwendbaar.

Ook wat betreft de economie zijn revolutionaire ontwikkelingen ingezet. De Amerikaanse econoom en Keynesiaan, Paul Krugman is enthousiast over het debat, met als inzet de werkloosheid en de ongelijke verdeling van de welvaart. Formeel zweren Europese autoriteiten nog altijd bij bezuinigingen en sluitende begrotingen. Vorig jaar liet Brussel de drie procentnorm los. Ook hier krijgt Keynes nieuwe kansen.

Dat was 2013. Zoals hoort bij een revolutie, zijn de gevolgen van de in gang gezette ontwikkelingen in nevelen gehuld. In het verkiezingsjaar 2014 lossen die nevelen een flink stuk op.

Written by sjonkritmeester

December 30, 2013 at 10:23 pm

Posted in Column

WELLICHT IS VIELSTAATEREI EEN VOORBEELD

leave a comment »

In het NRC Handelsblad legt de Britse diplomaat Robert Cooper de Europese Unie langs de meetlat van de oude Oostenrijks-Hongaarse Dubbelmonarchie, in de literatuur zo vaak bejubeld. Herinnert de lezer eraan dat het pistoolschot van 28 juni 1914 in Sarajevo behalve de ondergang van het Rijk, veertig jaar vernietigend geweld inluidde, met als resultaat dat Europa zich in 1945 terugvond, verpulverd, ontdaan van alle macht.

Natuurlijk zijn er overeenkomsten tussen de Dubbelmonarchie en de Europese Unie. De Vielstaaterei is wellicht een voorbeeld. Verschillen lopen veel meer in het oog, al is het maar omdat de wereld zo heel anders is. In elk geval was het in 1914 voor iedereen duidelijk dat de Dubbelmonarchie als voortzetting van het Habsburgse Rijk op haar laatste benen liep, terwijl het honderd jaar later de vraag is of de Europese Unie de kinderschoenen ooit ontgroeit.

Written by sjonkritmeester

December 29, 2013 at 9:36 pm

Posted in Column

REMCO CAMPERT: ‘NADEREND EINDE’

leave a comment »

Verpletterend moet de indruk zijn geweest. Ik las Anne de Vries’ Kinderbijbel van a tot z, en het jaar daarop weer terug. En nòg staat God me helder voor de geest. Een best wel oude man met wilde grijze haren. Mozes, Abraham, David kwamen langs. De barmhartige Samaritaan staat in het geheugen gegrift. Jezus herinner ik me. Goed en Kwaad hebben me toen gevormd. Nooit voelde ik de behoefte de grotemensenbijbel erbij te halen. Ik wist genoeg.

Haar zoon heet Darius, een dochter Zoё. De derde heeft ook een moeilijke naam. Ze zal iets met de Perzen hebben. Hoe het zij, ik luister naar het marathoninterview met Carolien Roelants, oud-buitenlanredacteur van het NRC Handelsblad. “De mens”, vertelt ze, “ is tot het kwade geneigd. De oorlog in Syriё is er het zoveelste bewijs van. Allemaal leiders die de macht willen”.

Ik twijfel. Het woord onzin komt in me op. Ik heb het anders begrepen. Ik weet wat kwaad is. Wat goed. Soms doe ik verkeerde dingen. Natuurlijk zijn leiders uit op macht. Maar macht is neutraal, een middel tot het doel. Kan ten goede en ten kwade worden aangewend. Het merendeel van de mensen wil vooral het beste voor zichzelf, vermoed ik. In Auschwitz greep het absolute kwaad zijn kans. In Rwanda. In Zuid-Amerikaanse gevangenissen is het niet anders. En ik weet hoe vaders en moeders van hun kinderen houden. Hoe mensen van vlees en bloed zich inzetten voor de allerarmsten, om niet. Zonder er iets voor terug te willen.

Het jaar 2014 nadert nu wel razendsnel. De prognoses van politici, economen en allerlei soorten denkers zijn heel voorzichtig, optimistisch. Bang, vermoed ik, om over twaalf maanden het verwijt te krijgen te optimistisch te zijn geweest. Niet meer.

“We gaan erop vooruit”, weten de experts. Zelfs in Afrika is de armoede al niet meer wat hij was. The New York Timescolumnist, Roger Cohen, voorziet dat de mens binnen afzienbare tijd ervan uit mag gaan de leeftijd van 110, 120 jaar te halen. De techniek zal daarvoor zorgen. Of diezelfde mens dat wil, is dan weer een andere vraag. Het gaat om ontwikkelingen, toepassingen van vindingen. Van alles kan de oorzaak zijn. Maar niet per se is uitgesloten dat uitvindingen vanuit het goede ontstaan.

Het NRC Handelsblad laat de CEO van Unilever aan het woord, de 57-jarige Paul Polman. Duurzaamheid is zijn handelsmerk. De groene ambassadeur wordt hij genoemd. Heeft een stichting opgericht voor blinde kinderen in Oost-Afrika. Verdiende vorig jaar bijna 7 miljoen euro en maakt zich grote zorgen over de ongelijke verdeling van de welvaart. Herinnert eraan hoe sociale voorzieningen in de 19e eeuw tot stand zijn gekomen dankzij verantwoordelijke ondernemers. Waarop ik afhaakte. En dacht, het kan niet waar zijn dat iemand dat met droge ogen op laat schrijven. Een CEO van een multinational nog wel.

De lezer zou er cynisch van worden. Heeft mevrouw Roelants dan toch gelijk? Het mensbeeld van Arnon Grunberg zal haar sterken als die in De Correspondent moordenaars een medegevangene laat doodsteken omdat die iets heel ergs heeft gedaan. In Soedan vinden blauwhelmen een massagraaf. Verblinde jongetjes willen grootse daden verrichten en gaan naar Syriё. “We willen kinderen helpen, en daarom moeten we hoofden af kunnen hakken”, is een logica die hierbij naadloos aansluit.

Dan hoor ik Remco Campert het jaar afsluiten in het opinieprogramma Buitenhof. Vierentachtig jaar is de schrijver/dichter. Woont in Amsterdam. Heeft een roerig leven achter zich. Maar lijkt gelukkig. “Het leven is vurrukkulluk”. Misschien is Remco Campert lang geleden cynisch geweest. Misschien, ooit. Breekbaar, met trillende stem, ontroerend mooi las hij voor. Het klonk al als een afscheid, de hoop, om als het zover is, uit te stijgen boven het Stedelijk, het Vondelpark en dan op te gaan in het fijnstof van het eeuwige.

En ik weet het weer. Het jaar 2014 wordt prachtig, geweldig, alles overtreffend.

Written by sjonkritmeester

December 29, 2013 at 3:28 pm

Posted in Column

DIT LAND ZINDERT VAN IDEALISME

leave a comment »

Dit zijn de dagen van de terugblikken. Van hoogdravende filosofischgetinte betogen. Het land, zoveel is duidelijk, zindert van idealisme.

Zo haalde D66-leider Alexander Pechtold in het marathoninterview van de VPRO zijn gram, en nagelde het PvdA-Eerste Kamerlid Adri Duivesteijn aan de schandpaal. “Wat heeft hij nou bereikt met zijn verzet tegen het woonakkoord”? “Niets dan ergernis”, gaf hijzelf het antwoord. Om de luisteraar er fijntjes aan te herinneren dat hij, Alexander Pechtold, het land behoed heeft voor wéér een kabinetscrisis.

Ook de bankiers blijven een voorbeeld van altruïsme. De ene na de andere brandbrief gaat de deur uit om te voorkomen dat de bonusbeperking van kracht wordt. “Nederland prijst zich de markt uit”, waarschuwen zij.

Bewonderenswaardig is het optreden van het CDA in het parlement. Gewoontegetrouw handelen de christendemocraten louter in het landsbelang. IJveren voor lagere lasten en vechten tegen nivellering.

Koning Willem Alexanders eerste Kersttoespraak was tenslotte veelbelovend. Alles zat erin. Mooi was met name het bedankje aan tante Margriet en oom Pieter voor bewezen diensten aan moeder. “Vrede”, vervolgde de koning, “begint bij jezelf, bij de familie, je buren. In je wijk”.
En de burgers begrepen: “Participatiemaatschappij”!

Written by sjonkritmeester

December 27, 2013 at 10:26 pm

Posted in Column

FEMKE SCHRIJFT REPUTATIE AAN FLARDEN

leave a comment »

Dertien jaar zat ze in de Tweede Kamer voor GroenLinks waarvan acht als fractievoorzitter. Moeder van twee kinderen, en nooit te beroerd haar glimlach in de strijd te werpen.

Op 17 december 2010 kondigde ze onverhoeds haar aftreden aan hoewel haar partij een half jaar eerder nog drie zetels won bij de Tweede Kamerverkiezingen. Een ministerschap wachtte haar, dacht ze. Maar nee, VVD en CDA kozen voor de PVV van Geert Wilders. Waarop Femke Halsema afhaakte en Jolande Sap haar partij een roemloze periode invoerde.

Intussen deed Femke wat leuke dingen, leidde een tweetal commissies waarmee ze op z’n zachtst gezegd weinig indruk maakte. Tegenwoordig is ze voorzitter van de Stichting Vluchteling, en actief voor het journalistieke platform tegen de waan van de dag, De Correspondent.

Verbazingwekkend zijn Femke Halsema’s bijdragen. Femke heeft namelijk de gewoonte haar emotie in de strijd te gooien. Ze twijfelt veel. Ook vindt ze dat de anti-elitaire elite leidt aan elitaire zelfbevlekking.

Deze week was het opnieuw raak. Ze riep het volk op zijn woede om te zetten in een protest en zo het bestuur te democratiseren. Dat het volk woedend is, haalde Femke uit een onderzoek waarvan ze alleen het nieuwsbericht had gelezen.

Ach, waarschijnlijk doet Femke Halsema het er even bij. “Snel, snel, ik moet nog een stukje schrijven tegen de waan van de dag”. Helaas, een excuus mag het niet zijn. Lezers zien in haar nu eenmaal, de oud-partijleider van GroenLinks. Zo iemand kan wel eens een gedachtespinsel de wereld in sturen, maar niet veel meer. Als ze zo zomaar wat wegkletst, vreemde emoties in de strijd gooit, rekenen de lezers haar erop af.

Toegegeven, De Correspondent is weinig representatief voor het lezerspotentieel. Immers, het platform tegen de waan van de dag richt zich op de hoger opgeleiden. Niettemin vrees ik dat Femke Halsema druk doende is haar reputatie aan flarden te schieten als ze doorgaat met het schrijven van stukjes die het niveau van de elitaire zelfbevlekking niet ontstijgen.

Written by sjonkritmeester

December 26, 2013 at 11:10 pm

Posted in Column

WAT IS ERGER: DE DOODSTRAF OF CENSUUR?

leave a comment »

Ik schrok, gisteren. De rechtbank had de politieman vrijgesproken voor de dood van de 17-jarige Rishi Chandrikasing op het station Hollands Spoor in Den Haag. De jongen zal iets gedaan hebben. De politie zat hem niet zomaar achterna.

Toch zit het me niet lekker. Neergeschoten op de vlucht, in de nek getroffen. Een jongen nog maar, nauwelijks aan het leven begonnen. Het Openbaar Ministerie had al om ontslag van rechtsvervolging gevraagd. Een woordvoerder verklaarde dat de agent-schutter had gehandeld volgens de instructies. Ik dacht, is de doodstraf weer ingevoerd?

Ik schrok nog een keer. Toen ik in het NRC Handelsblad een brief las van acht wetenschappers en bestuurders. Acht belangrijke mannen – zag ik de naam van Sywert van Lienden er niet bij? – die er bij de redactie van het NRC Handelsblad beleefd doch dringend op aandrongen de lezer te behoeden voor de anti-Europese retoriek van collega-wetenschappers Thierry Baudet en Bastiaan Rijpkema. Zij hebben hun buik vol van de onzin, stromantactieken en leugens. De mannen zouden populistische complotdenkers zijn, die de elite ervan beschuldigen het volk Europa op te dringen en tot een willoos slachtoffer te maken.

Nou ben ik allang opgehouden dr. mr. T. Baudet serieus te nemen. Hij is me te radicaal. Te rechts. Te nationalistisch. Zijn argumenten overtuigen me zelden. Maar ik lees wel ergere stukken. En daartoe behoort zeker de brief waarin acht mannen, elite nog wel, ervan blijk geven dat zij het de lezer niet toevertrouwen zijn eigen conclusies te trekken. De mannen ontkennen, maar ik zie er wel degelijk een verzoek in om censuur. Laat hen het verhaal schrijven dat wel overtuigt.

Wat is erger: de invoering van de doodstraf of van censuur? Daarover nadenken, lijkt me een zinvolle besteding van Kerstmis 2013.

Written by sjonkritmeester

December 24, 2013 at 1:17 am

Posted in Column

SCHURKENSTATUS DREIGT VOOR ISRAЁL

leave a comment »

In de Verenigde Staten was het groot nieuws, het besluit van de American Studies Associaton (ASA) tot een boycot van de Israёlische universiteiten vanwege de politiek in de Palestijnse gebieden. Het Nederlandse waterbedrijf Vitens zegde de samenwerking op met de Israёlische partner omdat die Palestijns water zou oppompen. Eerder waren er al acties van de supermarkten betreffende de etikettering van producten waarom Eurocommissaris Ashton heeft gevraagd.

Zomaar drie berichten. Maar wel berichten die duiden op het imago-probleem van de staat, Israёl. Je proeft het, je voelt het, hoewel het idee overheerst dat de zwijgende meerderheid zich niet aan een mening wil branden. Intussen drijven critici Israёl de hoek van schurkenstaat in. Met name de vergelijkingen met de apartheidsstaat die Zuid-Afrika nog niet zo lang geleden was, zijn legio. Waarbij de Palestijnen en de Arabische inwoners van Israёl al gauw de plaats innemen van de zwarte Zuid-Afrikanen. ‘Jidar al-fasl al-unsuri’ ofwel, de Apartheidsmuur noemen de Palestijnen het hek dat Israёl heeft geplaatst op de westelijke Jordaanoever.

Om het predicaat schurkenstaat te verwerven, moet er wel iets gebeuren. Enge dictaturen staan op de lijst. Het Libiё van Gaddafi, het Irak van Saddam Hoesein waren voorbeelden. Noord-Korea en Iran staan erop. Toch lijken idealisten als oud-premier Van Agt, oud-minister van buitenlandse zaken Van den Broek en het SP-kamerlid Harry van Bommel een eind op weg. Zij hameren op de rechtmatigheid van de Palestijnse eisen en de verdorvenheid van het Israёlische beleid, met als stenen des aanstoots: de nederzettingenpolitiek, de vluchtelingenproblematiek, het Hek en de status van Jeruzalem. De geschiedenis is hun argument. De joden hebben de Palestijnen op gewelddadige wijze verdreven. “Het beroofde land”, schreef Van Bommels partijgenote Anja Meulenbelt.

Twee weken geleden bezocht een Nederlandse delegatie Israёl en de Palestijnse gebieden. Er was enige onenigheid over de levering van een containerscanner. Ach, in de jaren 1960, 1970 en 1980 was Nederland de grootste vriend, de trouwste, loyale bondgenoot van de joodse staat. Dertig jaar later is het een kritische vrind, op zijn best. Een vriendschap waarvoor minister van buitenlandse zaken, Timmermans, model staat en die in lijn is met het beleid van de Europese Unie.

De situatie in het Midden-Oosten kan nog zo tumultueus zijn, velen zien de parlementaire democratie Israёl als de boosdoener, obstakel nr. 1 voor de wereldvrede. De misstanden in de Palestijnse gebieden op de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook waar de Hamas heerst, zijn het directe gevolg van de onderdrukking. Ook is premier Netanyahu nooit te beroerd het vuurtje op te porren door op cruciale momenten woningbouwplannen in Oost-Jeruzalem aan te kondigen.

De druk neemt toe. Israёlische politici en diplomaten vrezen sinds de Gaza-oorlog van 2009 vervolging in Belgiё dat eerder al oud-premier Sharon aanklaagde voor oorlogsmisdaden. Sharon zou christelijke Libanese strijders niets in de weg hebben gelegd toen die in 1982 huishielden in Palestijnse vluchtelingenkampen Sabra en Shatila, waarbij zeker 800 mensen omkwamen.
Op 29 november 2012 verkreeg de Palestijnse Autoriteit van president Abbas de status van waarnemend niet-lid.

In de Verenigde Staten en West-Europa zijn moslims ook kiezers. Er zijn hoogleraren, journalisten bij die net als de sympathisanten van de joodse staat het grotere publiek weten te bereiken. De ASA-boycotactie kan wel eens de eerste van een rij zijn.

Mede dankzij de joodse lobby en conservatief christelijke groeperingen kan Israёl rekenen op de Verenigde Staten. Misschien is er in Europa nog wel een meerderheid. Tegelijk is het de militair sterkste staat van het Midden-Oosten. Ook floreert de economie. Zoveel begrijpen de Arabieren wel, als de joodse staat in doodsnood verkeert, zal het naar de uiterste middelen grijpen.

Kerstmis 2013. Israёl bestaat 65 jaar en 7 maanden. Een aaneenschakeling van oorlogen, conflicten, opstanden en aanslagen heeft het land achter de rug. Sinds augustus praten Israёl en de Palestijnen over vrede, met de Verenigde Staten als scheidsrechter. Het vredesoverleg is in mei 2014 afgerond, heeft de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Kerry, tenminste beloofd. Geen mens die daarin gelooft. Het zou al een wonder zijn als de Palestijnen de staat Israёl erkennen. Want ook dat is nog altijd niet gebeurd.

Written by sjonkritmeester

December 23, 2013 at 9:58 pm

Posted in Column