sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Archive for December 2013

HIJ HAD MEER INVLOED DAN MINISTER

leave a comment »

Karel van Aalst was president-directeur van de Nederlandsche Handel-Maatschappij, in 1824 opgericht door koning Willem I ter bevordering van de productie en export, en honderd jaar later nog altijd de machtigste en invloedrijkste onderneming van het Koninkrijk der Nederlanden.

Karel van Aalst, lid van vrijwel elk comité van enige naam, over wie de couranten niet uitgeschreven raakten. Schonk in 1925 zijn woning, Herengracht 502, aan de gemeente Amsterdam, met maar één voorwaarde: de burgemeester moest er wonen. Loodste de Nederlandse economie door de Eerste Wereldoorlog heen. Een ondernemer/bankier van de oude stempel, streng, martiaal voor wie het personeel nog knipte en boog.

Onder leiding van Karel van Aalst betrok de NHM in 1926 het monumentale gebouw De Bazel aan de Vijzelstraat waar nu het Stadsarchief Amsterdam is gevestigd. Een gebouw dat het centrum van Amsterdam op zijn kop zette zoals de Metrolijn Noord/Zuid dat bijna honderd jaar later deed.

Karel van Aalst was in het begin van de vorige eeuw de invloedrijkste ondernemer van Nederland. Machtiger dan Fentener van Vlissingen, Anton en Gerard Philips en Henri Deterding van Koninklijke Olie/Shell. Hij was de huisbankier van de Oranjes. Had meer invloed dan een minister.

Zo’n man dus. Toen kwam de economische crisis van 1929. In nog geen vijf jaar verloor de NHM driekwart van zijn vermogen. Waarop president-directeur Van Aalst zich terugtrok op zijn landgoed in Hoevelaken.

Dat was 1934. Vijf jaar later stierf Karel van Aalst. Tachtig jaar later is de vraag, Karel van Aalst, who?

Written by sjonkritmeester

December 23, 2013 at 12:48 am

Posted in Column

ZELFS FRITS ABRAHAMS IS ONBARMHARTIG

leave a comment »

Zijn optreden tijdens het woonakkoorddebat in de Eerste Kamer is in slechte aarde gevallen. Van alle kanten krijgt Adri Duivesteijn het voor z’n kiezen nadat hij zijn jawoord gaf. Zelfs de immer milde Frits Abrahams van het NRC Handelsblad is onbarmhartig: “Zet hem een rode muts met een pluim op, dan had je de ideale Kerstman”.

Kan het vernietigender? In elk geval vallen de andere commentatoren erbij in het niet. Alsof de 62-jarige PvdA-senator hen persoonlijk beledigd had: “Een draaikont”, vond de een. “Hij heeft ons wekenlang gegijzeld omdat het akkoord van zijn stem afhing”, klaagde de ander. “Een circusact”. “Typisch oude politiek”. Nederlanders zijn vindingrijk in het uiten van kritiek.

Hoewel vriend en vijand Duivesteijns expertise betreffende de woningbouw erkennen, hekelen zij unaniem diens strategie om het woonakkoord bij te stellen. “Het was allemaal voor de bühne. Het was puur om de PvdA-kiezers te plezieren”, meldde de oppositie.

Dat moge allemaal zo zijn. Niet alleen waren er veel krokodillentranen bij, ikzelf had een andere indruk. Natuurlijk, senator Duivesteijn is gepokt en gemazeld in de politiek. Hij staat bekend als een drammer, een vechter. De critici hebben gelijk. De senator wist dat er geen Nacht van Duivesteijn inzat, geen plaats in de geschiedenisboekjes. Pek en veren wachtten hem.

Tegelijk stond daar een breekbare man die nauwelijks uit zijn woorden kon komen. Adri Duivesteijn had gevochten voor wat hij waard was. Had weinig bereikt. Meer was onmogelijk. Maar de senator stond er ook niet voor eigen glorie. Hij had zijn tijd gehad. Wilde wel nog één keer laten zien waarvoor de PvdA was opgericht.

Toegegeven, Duivesteijns missie was gedoemd. Kansloos vanaf den beginne. De grote vraag is of dat te wijten is aan Adri Duivesteijn.

Written by sjonkritmeester

December 20, 2013 at 10:27 pm

Posted in Column

ACH, POETIN IS OOK MAAR EEN MENS

leave a comment »

Toch benieuwd hoe minister Jeanine Hennis-Plasschaert reageerde. Een tikje verrast moet ze toch hebben opgekeken van het nieuws dat de Russische president Poetin een amnestiewet in werking heeft gesteld.

Ongeveer 25.000 gevangenen komen vrij. Onder hen bevinden zich de oliemagnaat Mikhail Chodorkovski, de twee Pussy Riot-zangeressen en de opvarenden van het Greenpeaceschip, The Arctic Sunrise. En dat, terwijl de VVD-minister een avond eerder bij Pauw en Witteman zich nog een fel tegenstander toonde van een Nederlands gebaar tijdens de Olympische Winterspelen in Sotsji richting Rusland dat zich onder Poetin ontwikkelt tot een naargeestige dictatuur. Waar politieke oppositie onder zware druk staat. Onder andere de anti-homowetgeving heeft in het Westen kwaad bloed gezet.

“Een actie is zinloos”, zei de minister streng. Voor haar is het zonneklaar. Koning Willem-Alexander kan in februari naar Sotsji gaan. De minister mag dat vinden. De Duitse president Gauck blijft weg. Ook François Hollande en Barack Obama gaan niet. Bovendien maakte het Witte Huis bekend dat de 70-jarige Billy Jean King aan de Amerikaanse delegatie is toegevoegd. Billy Jean King is een vroegere tennisster en homoseksueel.

Waarnemers zien een relatie tussen de mededelingen uit Berlijn, Parijs en Washington. Vijftig miljard euro hebben de Spelen gekost. De stad Sotsji heeft grote offers gebracht. En ach, Vladimir Poetin is ook maar een mens, bewees koningin Maxima al. Zijn prestige staat op het spel. Zijn Spelen moeten een groot succes worden.

Daar heeft de Russische president wel een paar gevangenen voor over. Bovendien is de kans dat Chodorkovski in vrijheid een heldenstatus krijgt niet groter dan in gevangenschap. Trouwens, de Spelen zijn op 24 februari alweer afgelopen.

Written by sjonkritmeester

December 19, 2013 at 11:44 pm

Posted in Column

VVD IS EEN PROFESSIONELE PARTIJ

leave a comment »

Het weekblad Elsevier heeft de primeur: Als VVD-leider, premier Rutte het politieke loodje legt of zomaar besluit zich niet langer te kandideren, staat zijn opvolger in de startblokken. Hoeft zijn partij alleen maar ja te zeggen.

“Want”, vertelt de premier, “zorgen voor je opvolging hoort bij leiderschap. Vanaf dag één houd ik me daar dan ook mee bezig. Ben de coach van een aantal talenten dat door de partij geschikt is bevonden. Ik zorg er ondermeer voor dat ze in functies terechtkomen waarin zij zich kunnen bewijzen.

De VVD is een professionele democratische partij. Bij voorgaande gelegenheden betekende het opstappen van een leider bijna per definitie ruzie in de liberale tent. In het liberale geheugen gegrift, is het lijsttrekkersreferendum van 2006: Mark Rutte contra Rita Verdonk. Verdonk won. Waarop de partij koos voor Mark Rutte. Zoveel is zeker, de VVD wil een herhaling van 2006 ten koste van alles voorkomen.

En je weet het nu eenmaal nooit. De politiek is een onzeker bestaan. Morgen kan de premier zijn congé krijgen. Misschien krijgt hij iets moois aangeboden in Europa. Maar toch, zelf zorgen voor je opvolger? Veel familiebedrijven zijn erdoor op de fles gegaan. Ook de Nederlandse politieke partijen hebben zo hun ervaringen. Kandidaten hebben namelijk de nare eigenschap niet zo heel geduldig te zijn.

Zo was in 1994 ene Elco Brinkman de gedoodverfde opvolger van CDA-premier Lubbers die het land zo mooi door de crisis had geloodst. Dat ging dus mis waarmee de teloorgang van het CDA werd ingezet.

En hoeveel kroonprinsen heeft Joop den Uyl van de PvdA in de jaren 1970 en 1980 niet gehad? Eén voor één zijn ze afgeserveerd. Uiteindelijk bleef Den Uyls keuze, vakbondsleider Wim Kok, over. Toegegeven, Wim Kok is twee maal premier geweest, kende hoogtijdagen. Maar zijn bewonderaars moeten ziende blind zijn geweest. Kok leidde de PvdA ver weg van de ideeёn waarvoor de partij eens was opgericht. Zag ook nog eens de SP langszij komen. Wat is er anno 2013 van de PvdA over? is een vraag die steeds meer mensen stellen.

Partijleiders die hun eigen opvolging proberen te regelen! Als het goed is, komen ze bedrogen uit.

Written by sjonkritmeester

December 19, 2013 at 12:32 am

Posted in Column

HET WILDERS-ZUBAREV PACT

leave a comment »

Geert Wilders, euroscepticus bij geboorte, woonde het afgelopen weekend in Turijn het Congres van Lega Nord bij, de jarenlange bondgenoot van Silvio Berlusconi. Maar de politicus van het jaar was er niet alleen.

Op de site van NRC Handelsblad staat een foto die wel eens de geschiedenisboekjes kan halen.
Immers, Wilders vinden we te midden van zijn collega’s, de Belg Gerolf Annemans van Vlaams Belang, Ludovic De Danne van het Franse Front National, Heinz-Christian Strache van de FPÖ, Oostenrijk en Matteo Salvini van Lega Nord.

De foto moet wel een statement zijn van de zogeheten eurosceptische alliantie. Dit te meer omdat de politici de handen op elkaar houden als extra teken van eensgezindheid en het vaste voornemen een eind te maken aan de Europese Unie in de huidige vorm. Maar de foto meldt méér. Middelpunt is namelijk de Russische politicus Victor Zubarav,parlementslid van Verenigd Rusland, de partij van president Poetin.

Wat, is de vraag van het NRC Handelsblad, doet een Russische politicus bij rechtse eurosceptische partijen? Zoveel is zeker, ook Verenigd Rusland is een nationaalpopulistische partij en heeft niets op met een krachtig, eensgezinde en economisch sterke Europese Unie.

De PVV en Verenigd Rusland. Zoiets heet een monsterverbond. De wereld herinnert zich 23 augustus 1939 als Duitsland en de Sovjet Unie het Molotov-Von Ribbentrop Pact sluiten.

Written by sjonkritmeester

December 17, 2013 at 10:57 pm

Posted in Column

WOUTER BOS’ KWARTETSPEL IS BRON ELLENDE

leave a comment »

Het is het gevolg van politiek amateurisme optima forma. Het zoveelste bewijs dat het politieke systeem niet meer naar behoren functioneert. Het is dan ook geen toeval dat televisiekijkers Geert Wilders tot politicus van het jaar gekozen hebben.

PvdA en VVD zijn vorig jaar veel te lichtvaardig met elkaar in zee gegaan, met het kwartetspelechec van Wouter Bos als bron van alle ellende. Dus rolt het kabinet Rutte II van de ene crisis in de andere. Heeft het land net de ellende van het Herfstakkoord achter de rug, ligt er weer een senator dwars.

En die senator is niet de eerste de beste. PvdA’er Adri Duivesteijn loopt al decennia mee. Maakte naam als wethouder stadsvernieuwing in Den Haag. Was jarenlang lid van de Tweede Kamer en stapte begin van het jaar op als wethouder ruitelijke ordening van Almere. Waar Duivesteijn is, zijn er conflicten. Weinig Nederlandse politici die zoveel vijanden hebben. Zelfs was hij in 1989 doelwit van een aanslag.

En nu wil deze dwarse man ervoor zorgen dat de coalitie het woonakkoord ontdoet van zijn scherpste randjes. Hij verzet zich met name tegen de verhuurderheffing voor de woningcorporaties omdat die ten koste gaat de noodzakelijke investeringen.

Maar de belangen van de coalitie zijn te groot. Duivesteijns nee zorgt voor een gat in de begroting van 1,7 miljard euro en maakt een kabinetscrisis mogelijk. Tegelijk weet de senator dat zijn opstelling de positie van de PvdA geen goed doet.

Dus rest de vraag waarom gaat hij zo lang door? Punt is, vermoedelijk heeft de 63-jarige senator het als ervaringsdeskundige bij het rechte eind. Juist dàt is tekenend voor de staat van onderhoud van het politieke bouwwerk van het Koninkrijk der Nederlanden.

Written by sjonkritmeester

December 16, 2013 at 11:32 pm

Posted in Column

DE BESLUITEN ZIJN AL GENOMEN

leave a comment »

Ook al kan een senator zomaar een spaak in het wiel steken, tot nu toe heeft het kabinet Rutte II standgehouden. Met kunst en vliegwerk weliswaar, zijn VVD en PvdA er op cruciale punten in geslaagd genoeg partijen over de streep te trekken. Het nieuwe jaar moet dus haalbaar zijn.

Inmiddels duiden de meest recente resultaten erop dat de bodem van de economische crisis bereikt is. Op een half tot één procent economische groei kan Nederland het komende jaar rekenen. Politici zouden geen politici zijn als zij de ommekeer niet claimen. De crisis en het uitblijven van herstel wijten zij als vanzelfsprekend aan de omstandigheden waarop zij geen greep hebben. Het geringste lichtstraaltje zien zij als bewijs van het enig juiste beleid.

Inmiddels, vinden de hervormingen hun weg. Traag, met horten stoten. De overheid stoot af. De participatiesamenleving neemt de plaats in van de verzorgingsstaat. Het land moet richting Amerika Duitsland op, naar een kleinere overheid en meer marktwerking. De praktijk wijst uit: naar een groter verschil tussen rijk en arm.

Nobelprijswinnaar Paul Krugman schrijft er elke week over in The New York Times, en dan heeft hij niet louter de Verenigde Staten op het oog. “De rijken hebben de macht. En zij zijn geobsedeerd om in een tijd van crisis te hameren op terugdringing van het begrotingstekort, te bezuinigen op sociale voorzieningen en lagere belastingen”.

Krugman mag gelijk hebben. Voor wie het vergeten is, de politieke crisis is tenminste zo zwaarwegend. De politici die geloven dat het economische herstel, hoe licht ook, de oplossing van hun problemen betekent, kunnen wel een van een koude kermis thuiskomen. In elk geval blijven de politieke ontwikkelingen zorgwekkend.

Volgend jaar vinden gemeenteraads- en verkiezingen voor het Europese Parlement plaats. Opnieuw kan de belangstelling wel eens tegenvallen. Immers, anno 2013 zijn gemeenten uitvoeringsinstanties van Den Haag. De besluiten zijn al genomen. En Den Haag loopt weer aan de leiband van Brussel. Tegelijk is het democratische tekort van de Europese Unie springlevend. Nederland heeft 26 afgevaardigden in het Europese Parlement dat 751 afgevaardigden van 28 lidstaten moet tellen. Wie kent hen? Wat doen ze?

De politieke partijen zullen volgend jaar groots uitpakken. De media voegen zich naar hen. Maar groot kan de verbazing niet zijn als de Nederlandse kiezers bij de verkiezingen van 2014 massaal verstek laten gaan of hun stemmen op de verkeerde partijen uitbrengen.

Zeker, Nederland is nog altijd een democratie. Kiezers kunnen stemmen op partijen die hun belangen, c.q. ideeёn het best behartigen. “Ja maar”, is de kritiek, “de partijen zien verkiezingsbeloften als vodjes papier. Meer niet”. Daar staat dan weer tegenover dat nog geen drie procent van de kiesgerechtigden lid is van een politieke partij. Het overgrote merendeel houdt zich afzijdig. Wordt pas actief als het directe belang geraakt wordt.

De vraag rest , waarom kiezers niet massaal de politiek op zoeken, onder druk zetten? Vergaderingen bijwonen? Politieke besluitvorming direct beïnvloeden? Zich zo te organiseren dat de politiek niet om hen heen kan?

Written by sjonkritmeester

December 16, 2013 at 6:38 pm

Posted in Column