sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

WACHTEN OP DE KLADDERADATSCH

leave a comment »

Nog altijd huldigen de voorstanders van het Nederlandse politieke bestel de idee dat de evenredige vertegenwoordiging het eerlijkste is, omdat iedere stem telt, terwijl al gauw de helft min 1 van de stemmen verloren gaat bij het districtenstelsel. Ook prefereren zij hert compromis boven de kans dat de winnaar zijn opvattingen doordrukt zonder rekening te houden met wat de rest van het land vindt.

Dat moge allemaal zo zijn, in de loop der jaren heeft het politieke bestel er vooral toe geleid dat er wel heel veel verliezers zijn. De burgers, in de eerste plaats, omdat het doorgeschoten compromismodel doelmatige besluitvorming onmogelijk maakt. Maar de politieke partijen lijden evenzeer. Immers, de leden lopen in bosjes weg, herkennen zich niet meer in het beleid, voelen zich steeds weer verraden. Het vertrouwen raakt volledig zoek.

CDA en PvdA, de grote gevestigde partijen van weleer, hartstochtelijke verdedigers van het eerlijke kiessysteem van de representatieve vertegenwoordiging verkruimelen met de dag. Intussen zit het volk opgescheept met de PVV die zich prima thuis voelt op in het klimaat van de onvrede.

Een onmogelijk systeem is het allang. Het is dood, alleen nog niet begraven. In 2002 toonde Pim Fortuyn aan hoe makkelijk een buitenstaander door de structuren heen kon breken. Met honderdduizenden tegelijk liepen kiezers van de gevestigde partijen over. In de steek gelaten als zij zich voelden door de gevestigde partijen die geen idee hadden van de werkelijke problemen. De opdringende islam in de oude wijken, de allochtonen die zich niet aanpasten, de Marokkaanse jongeren, veiligheid kwamen hoog op de agenda. Zelfs de crisis heeft hen daarvan niet verdreven. Niet echt, tenminste.

Voor de ontevreden kiezers waren vooral PvdA, VVD en D66 de gebeten honden. Het CDA ontliep aanvankelijk de dans, ook al omdat Fortuyn zich primair richtte op de Puinhopen van Paars. De jonge leider Jan Peter Balkenende sloot een niet-aanvalsverdrag. Waarop Volkert van der G. het lot beslechtte. Schoot Fortuyn dood en Balkenende het Torentje in.

Slim gespeeld van het CDA was destijds het oordeel. Het neemt niet weg dat de christendemocratische machtsgreep in 2002 het verval verdoezelde van een partij die zo verankerd was in het zuilenbestel dat Nederland sinds het begin van de twintigste eeuw in zijn greep had.

Wie de commentatoren in de jaren erna er nog eens op naslaat, kan alleen maar concluderen dat de toekomst voorspellen niet het sterkste punt is. Indertijd prezen zij om het hardst het machtsgevoel van het CDA. Hoe kort geleden is het nog maar dat Maxime Verhagen voluit de strijd aanging met de oude vijand, PvdA, om zich in uiterste nood vast te klampen aan de PVV van Geert Wilders. Over valse inschattingen gesproken. Dertien zeteltjes in de Tweede Kamer resteren.

Met als gevolg dat politiek leider Sybrand van Haersma Buma zich verlaat op de politiek van de verschroeide aarde. Op geen enkele manier wenst hij mee te werken aan het verfoeide kabinet Rutte II. De kiezers horen steeds weer nee tegen een kabinet dat model staat voor de rampzalige toestand waarin het politieke bestel verkeert. Immers, er is ook nog een Eerste Kamer.

Niets hebben VVD en PvdA met elkaar. Met vallen en opstaan met houtjes, touwtjes en valse knopen lukt het enigszins overeind te blijven. Is er de hoop dat de economie zich herstelt. Want, denken Mark Rutte en Diederik Samsom, dat zal de kiezer waarderen.

Hoe het zij, op 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Ach, in vergelijking met vier jaar geleden valt het resultaat wellicht mee. Een tweede Fortuyn heeft zich nog niet aangediend, ook al gelooft Joost Eerdmans van wel. Wie weet, kan het CDA als oppositiepartij scoren. Feit is dat de gemeenten een belangrijke rol moeten vervullen in de participatiegedachte die voor VVD en PvdA leidend zijn. En met participatie zijn de confessionelen opgegroeid. Het zit hen in het bloed. Jan Peter Balkenende had er de mond vol van.

Dus, wat doet het CDA nu. Van Haersma Buma geeft een interview in de Volkskrant waarin hij het thema politieke vernieuwing aansnijdt. De nood moet wel hoog zijn, want hij doet zelfs concrete voorstellen. Zo wil hij een gemengd kiesstelsel van evenredige vertegenwoordiging en districten. Het recht op buurtinitiatief moet burgers in staat stellen plannen in te dienen en uit te voeren. En de gekozen burgemeester natuurlijk.

Staatkundige vernieuwing. Streed D66 daar niet eens voor? Afin, misschien slaat het CDA-plan aan hoewel de ervaring leert dat de kansen niet te hoog moeten worden aangeslagen. In elk geval staan de woorden van wijlen prof. dr. Maas nog altijd in graniet geschreven. De voormalige directeur van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis was tot aan zijn dood in 2010 de expert op het gebeid van staatkundige vernieuwing. “Ja, hij zag de noodzaak in. Maar”, wist hij, “reken er niet al te veel op. Het wachten is op de grote Kladderadatsch. Pas dan zullen de politieke partijen serieuze stappen ondernemen”.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

February 2, 2014 at 9:08 pm

Posted in Column

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: