sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

HET IS TIJD VOOR ARTIKEL X2

leave a comment »

President Barack Obama zou het allemaal anders doen. In elk geval wil de Verenigde Staten niet meer de politieman van de wereld zijn. De kosten in mensen en geld zijn niet langer op te brengen. Wereldproblemen verdienen een gezamenlijke aanpak. Ronde tafelconferenties dus, waaraan ook China en Rusland een vaste plaats hebben.

Maar wat is het resultaat, na zes jaar Obama? Geen lichtpuntje valt te bekennen in het Midden-Oosten. In Afghanistan en Irak blijven doden vallen. Van vrede tussen Israёl en de Palestijnen is geen sprake. De Arabische Lente heeft vooral ellende gebracht. Iran blijft Washington grote zorgen baren. In Afrika zien radicale moslims nieuwe kansen. Terwijl China alle rust en tijd neemt om zijn positie zeker te stellen, eist Rusland, zijn plaats op aan het front.

De 70-jarige Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry maakt een wat ongelukkige indruk. In Syriё had hij president Bashar al-Assad nog niet de wacht aangezegd na de eerste berichten over een gifgasaanval. Of president Obama floot hem al terug. “Geen bombardementen”, met als gevolg dat de VS en Rusland al een jaar lang praten. Of er een verband is, moeten de historici maar uitmaken. Punt is wel dat Rusland zich opstelt als de beschermer van het Assad-regime, en dat de Syrische president steeds vaster in het zadel zit. Zo sterk dat hij op 3 juni presidentsverkiezingen heeft aangekondigd. Intussen gaat de burgeroorlog door. In drie jaar zijn meer dan 150.000 doden gevallen. Alleen in Libanon heeft het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen al een miljoen vluchtelingen geregistreerd. Het einde is nog niet in zicht. De VS en Rusland mogen een gezamenlijke vijand zien in het radicale islamfundamentalisme. Wat betreft de invulling van vrijheid, democratie en mensenrechten varen zij een fundamenteel andere koers.

En voor wie het vergeten zou zijn. Plotseling doemen ook in Europa weer oude demonen op. De invloedssferen zijn terug. Nog zijn de stofwolken van het recente Oekraïne-akkoord van Genève niet opgetrokken. De illegale strijdgroepen moeten de wapens inleveren en bezette gebouwen in Oost-Oekraïne ontruimen. Er komt een nieuwe grondwet en de oostelijke regio’s krijgen meer autonomie. In ruil daarvoor stellen de VS en de Europese Unie sancties uit. Ook lijkt de annexatie van de Krim een voldongen feit.

Veel scepsis is er over de kracht van het akkoord. Niettemin wijst het overgrote deel van de waarnemers Poetin als winnaar aan. Hij heeft zijn invloedssferen. Hij heeft de Krim. En het sanctiedreigement is afgewend.

Heeft het Westen daarmee de vrede gekocht? Waarom zou het zich trouwens tot het uiterste inspannen als zoveel Oekraïners zich als Rus zo senang voelen? Of is er toch iets meer aan de hand? Immers, de VS is druk doende om orde op zaken te stellen. Het is geen toeval dat de ene na de andere Amerikaanse topfunctionaris Kiev aandoet. Ook het Witte Huis weet dat Rusland de separatisten in Oost-Oekraїne aanstuurt. De veiligheid van buurlanden met Russische minderheden binnen de grenzen moet worden gegarandeerd.

Misschien loopt de Oekraїne-crisis alsnog met een crisis af. Het heeft er veel weg van dat het Westen vooral tijd heeft gekocht. Want waar houden de aspiraties op van een president die zo gedreven wordt door vernedering? Die zo terugverlangt naar een groots Russisch verleden?

En het kan toch niet zo zijn dat het Westen alle lessen van het verleden is vergeten. Daarvoor zijn Duitsland en Sudetenland te vaak genoemd. Ongetwijfeld hebben Amerikaanse diplomaten George Kennan uit de boekenkast gehaald. We schrijven 1946/’47. Even lezen wat de topdiplomaat en Ruslandkenner in zijn beroemde X-artikel ook alweer precies te zeggen had, over invloedssferen en heldere grenzen stellen. Over het moment om stop te zeggen tegen een beleid dat invloed wil verbreiden door andere staten van binnenuit te ondermijnen. Misschien heeft een naaste medewerker van minister Kerry al besloten een artikel te schrijven, onder de naam X2.

Written by sjonkritmeester

April 21, 2014 at 6:23 pm

Posted in Column

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: