sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Archive for April 2014

DAAR WAREN WE NIET OP BEDACHT

leave a comment »

Soms gaat het razendsnel. Stroomversnellingen, tsunami’s aan opeenvolgende, nooit verwachte gebeurtenissen, revoluties overvallen ons, mensen. Gingen naar bed. Worden wakker in een wereld die we niet kennen. Om na enige tijd erachter te komen dat er toch niet zo heel veel veranderd is.

Neem de Arabische Lente. Denk aan de euforie. Hoe hebben we ons vergist. Moebarak heet nu Abdal Fattah el-Sisi. Denk aan de val van het communisme, de ineenstorting van het Sovjetrijk. Overal kwamen nieuwe regimes. Democratie en vrijheid rukten op. Maar net iets te vaak constateerden we dat oude machthebbers ook de nieuwe waren. Dat veranderingen vooral cosmetisch waren. Dat slimmeriken een aanfluiting maken van de democratie.

Stomverbaasd zijn we, als goed opgeleide Russische soldaten slimme acties uitvoeren in de Krim, in Oekraïne. Hé, dat is nieuw. Daar waren we in het Westen niet op bedacht. Dus speelt president Vladimir Poetin al wekenlang een spelletje met ons. Als de kat die de muis aan zijn staart heeft, hem weer laat vallen, een eindje laat lopen, en hup. Net zolang hij er lol in heeft. Het muisje Krim smaakte naar meer. Waarop hij Oekraïne te pakken nam. Wij kijken toe, lachen besmuikt om de macht die de poes uitstraalt. Doen feitelijk niets.

Ach, wij hebben de muis al opgegeven. Zijn vooral met onszelf en onze belangen bezig, en daardoor zo geobsedeerd dat we niet zien dat de kat alweer andere muisjes in het vizier heeft. Dat de kat het spel zo leuk vindt dat hij van geen ophouden weet. Twintig jaar geleden dachten wij dat de kat een soort vriend was geworden. Genoeg had van de spelletjes. Twintig jaar lang dachten we dat onze wereld fundamenteel veranderd was.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

April 23, 2014 at 9:47 pm

Posted in Column

‘HOLOCAUST WAS GEEN VOOROPGEZET PLAN’

leave a comment »

De Volkskrant toont via de site colleges van de Leidse universiteitsdocent, dr. Bart van der Boom over de Holocaust. “Opdat de lezer begrijpen zal”, vermoed ik.

Ik heb er nu twee gezien. Dat zijn er vermoedelijk te weinig voor een definitief oordeel. Maar een indicatie moet er toch wel zijn. Bedenk daarbij dat dr. Van der Boom twee jaar geleden nog furore maakte met zijn boek, getiteld: ‘Wij weten niets van hun lot’. Waarmee hij niet alleen de Librisprijs geschiedenis verwierf, maar ook zou hebben aangetoond dat de gewone Nederlander in de oorlog geen idee had van wat de joden in concentratiekampen te wachten stond. “En”, gaat hij nog een stapje verder, “die gewone Nederlander kon dat ook niet weten”.

De Volkskrantcolleges lijken eenzelfde gedachtelijn te volgen. In het eerst college legt dr. Van der Boom in elk geval haarfijn uit dat de Holocaust niet het resultaat was van vooropgezet plan, maar pas in 1942 min of meer toevallig tot stand kwam, in gang gezet door de loop van de ontwikkelingen. Dus als de top, Hitler zelf, al geen precies idee had, kun je dat ook moeilijk van de gewone Nederlander verwachten.

Ik geloof het best, al is het maar omdat de Holocaust elk voorstellingsvermogen te boven ging. Alleen vraag ik me af, wat de betekenis precies is. Maakt dat, bijvoorbeeld, de gewone Nederlander nu meer of minder verantwoordelijk?
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

April 23, 2014 at 12:26 am

Posted in Column

VOETBAL IS DE IDIOTIE VOORBIJ

leave a comment »

Een stuk of wat hooligans, snotneuzen, onruststokers gooien wat vuurwerk. Waarop het land weer eens op zijn kop staat. Niets onwezenlijker anno 2014 dan het voetbal.

PEC-Ajax 5-1. Zwolle blij. Maar daar gaat het niet om. Voetbal is de idiotie voorbij. Het spel is verkocht aan het grote geld. Niets is eerlijk. Niet op het veld, niet buiten het veld, en het begint al met de kleintjes.

Ongelofelijke aantallen praatsessies vinden plaats, op de radio, de televisie. Sessies die nergens over gaan. Negen van de tien experts, allemaal mannen, praten met meel in de mond. Zeggen niet wat ze echt vinden. Immers, ze hebben een contract. De enkeling die zegt wat hij vindt, vervalt al gauw in scheldpartijen, ongein, rancune. Laat zich leiden door de eigen voorkeuren. Van de witte raaf die rest, weet je het nooit. Ook hìj heeft al gauw zijn belangen.

Wat het voetbal nodig heeft, zijn echte journalisten, in plaats van de hobbyisten die gek zijn op het spelletje en de randverschijnselen. Want waar is de voetbal-David Walsh, de Britse journalist die al in een vroeg stadium wielervorst Lance Armstrong doorgrondde? Waar is de onderzoeksjournalist die een voet achter de voetbalschermen probeert te krijgen? Waar is de journalist die begrijpt dat de val van Bayern-directeur Uli Hoeness niet op zichzelf staat, niet het einde is van een fantastische carrière, maar, integendeel, het begin van een ontluisterend verhaal over geld en macht waar voetbal en bedrijf samenkomen? De journalist die Co Adriaanse serieus neemt als de ex-voetbalcoach van Red Bull Salzburg verwijst naar het dopingverleden van de clubarts?

De rellen van vorig jaar in Rio toonden al aan waar het toe leiden kan als mensen het teveel wordt. Het niet meer aan kunnen zien, hoe miljarden verspild worden. En allemaal wijzen ze naar elkaar. “Hij heeft het gedaan”. “Hij is de schuld”.

De conclusie is helder: Allemaal maken ze het voetbal met de grond gelijk. Kapot. Tot een vies, vuil, smerig spel. Waar niets meer leuk aan is. Zo bezien is het helemaal niet zo gek dat onverlaten op een heerlijke zondagnamiddag vuurwerk het veld opgooien.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

April 21, 2014 at 10:10 pm

Posted in Column

HET IS TIJD VOOR ARTIKEL X2

leave a comment »

President Barack Obama zou het allemaal anders doen. In elk geval wil de Verenigde Staten niet meer de politieman van de wereld zijn. De kosten in mensen en geld zijn niet langer op te brengen. Wereldproblemen verdienen een gezamenlijke aanpak. Ronde tafelconferenties dus, waaraan ook China en Rusland een vaste plaats hebben.

Maar wat is het resultaat, na zes jaar Obama? Geen lichtpuntje valt te bekennen in het Midden-Oosten. In Afghanistan en Irak blijven doden vallen. Van vrede tussen Israёl en de Palestijnen is geen sprake. De Arabische Lente heeft vooral ellende gebracht. Iran blijft Washington grote zorgen baren. In Afrika zien radicale moslims nieuwe kansen. Terwijl China alle rust en tijd neemt om zijn positie zeker te stellen, eist Rusland, zijn plaats op aan het front.

De 70-jarige Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry maakt een wat ongelukkige indruk. In Syriё had hij president Bashar al-Assad nog niet de wacht aangezegd na de eerste berichten over een gifgasaanval. Of president Obama floot hem al terug. “Geen bombardementen”, met als gevolg dat de VS en Rusland al een jaar lang praten. Of er een verband is, moeten de historici maar uitmaken. Punt is wel dat Rusland zich opstelt als de beschermer van het Assad-regime, en dat de Syrische president steeds vaster in het zadel zit. Zo sterk dat hij op 3 juni presidentsverkiezingen heeft aangekondigd. Intussen gaat de burgeroorlog door. In drie jaar zijn meer dan 150.000 doden gevallen. Alleen in Libanon heeft het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen al een miljoen vluchtelingen geregistreerd. Het einde is nog niet in zicht. De VS en Rusland mogen een gezamenlijke vijand zien in het radicale islamfundamentalisme. Wat betreft de invulling van vrijheid, democratie en mensenrechten varen zij een fundamenteel andere koers.

En voor wie het vergeten zou zijn. Plotseling doemen ook in Europa weer oude demonen op. De invloedssferen zijn terug. Nog zijn de stofwolken van het recente Oekraïne-akkoord van Genève niet opgetrokken. De illegale strijdgroepen moeten de wapens inleveren en bezette gebouwen in Oost-Oekraïne ontruimen. Er komt een nieuwe grondwet en de oostelijke regio’s krijgen meer autonomie. In ruil daarvoor stellen de VS en de Europese Unie sancties uit. Ook lijkt de annexatie van de Krim een voldongen feit.

Veel scepsis is er over de kracht van het akkoord. Niettemin wijst het overgrote deel van de waarnemers Poetin als winnaar aan. Hij heeft zijn invloedssferen. Hij heeft de Krim. En het sanctiedreigement is afgewend.

Heeft het Westen daarmee de vrede gekocht? Waarom zou het zich trouwens tot het uiterste inspannen als zoveel Oekraïners zich als Rus zo senang voelen? Of is er toch iets meer aan de hand? Immers, de VS is druk doende om orde op zaken te stellen. Het is geen toeval dat de ene na de andere Amerikaanse topfunctionaris Kiev aandoet. Ook het Witte Huis weet dat Rusland de separatisten in Oost-Oekraїne aanstuurt. De veiligheid van buurlanden met Russische minderheden binnen de grenzen moet worden gegarandeerd.

Misschien loopt de Oekraїne-crisis alsnog met een crisis af. Het heeft er veel weg van dat het Westen vooral tijd heeft gekocht. Want waar houden de aspiraties op van een president die zo gedreven wordt door vernedering? Die zo terugverlangt naar een groots Russisch verleden?

En het kan toch niet zo zijn dat het Westen alle lessen van het verleden is vergeten. Daarvoor zijn Duitsland en Sudetenland te vaak genoemd. Ongetwijfeld hebben Amerikaanse diplomaten George Kennan uit de boekenkast gehaald. We schrijven 1946/’47. Even lezen wat de topdiplomaat en Ruslandkenner in zijn beroemde X-artikel ook alweer precies te zeggen had, over invloedssferen en heldere grenzen stellen. Over het moment om stop te zeggen tegen een beleid dat invloed wil verbreiden door andere staten van binnenuit te ondermijnen. Misschien heeft een naaste medewerker van minister Kerry al besloten een artikel te schrijven, onder de naam X2.

Written by sjonkritmeester

April 21, 2014 at 6:23 pm

Posted in Column

ALGERIJE, EEN BAKEN VAN STABILITEIT

leave a comment »

De president van Algerije is 76 jaar. Betrouwbare bronnen melden dat Abdelaziz Bouteflika na een beroerte niet meer kan praten en lopen. Toch kreeg hij bij de verkiezingen 81 procent van de stemmen. Goed voor een vierde termijn, tenminste als zijn uitdager Ali Benflis nul op het rekest krijgt na een protest wegens fraude.

Er zijn westerlingen die wel eens kritische vragen stellen bij de invulling van de democratie in andere landen. Er zijn er ook die wijzen op de verschillen in cultuur. Nog weer anderen herinneren zich de geweldorgieёn van 15 jaar geleden. Hoe het zij, het NRC Handelsblad schrijft: “Algerije is een belangrijke producent van olie en gas én een trouwe bondgenoot van het Westen in de strijd tegen terrorisme. Bovendien is het land een baken van stabiliteit in een regio waar het ene na het andere autoritaire regime omver werd gekegeld door een volksopstand”.

Er is een crisis gaande, in Oekraïne. Veel draait om gas. Rusland en de VS staat tegenover elkaar, als in vroegere dagen. Bijzonder hartelijk was de ontmoeting tussen Shell-topman Ben van Beurden en de Russische president, Vladimir Poetin. De heren beklonken een al twintig jaar durende samenwerking op het Russische eiland Sachalin. En er zijn gevorderde plannen om de samenwerking uit te breiden.

Olie. Gas. Kapitaal. Multinationals. Soms denk je, hebben de cynici toch gelijk.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

April 18, 2014 at 9:58 pm

Posted in Column

VLADIMIR, DE VRIENDELIJKE DICTATOR

leave a comment »

Dus Vladimir is een charme-offensief begonnen. “Natuurlijk hoeft niemand bang te zijn voor een nieuwe Koude Oorlog. Niks IJzeren Gordijn. Wat wij willen is een vrij Oekraïne waar de Russen het voor het zeggen hebben”, liet hij de wereld in zijn gesprek met het volk.

Waarop de gevluchte klokkenluider Edward Snowden hem de vraag stelde: “Of Rusland ook massaal en illegaal datagegevens verzamelt van de Russische burgers”? Vladimir zette zijn trouwste ogen op. Toonde zich in het geheel niet beledigd. “Maar hoe kon Mike zoiets nou denken? Geen sprake van dat Rusland zoiets onvergeeflijks zou doen. Het zou bij hem, Vladimir Poetin, president van de Russische Federatie, niet eens in het hoofd opkomen. Bij geen enkele Rus, trouwens. Want het is tegen de wet”.

Het Russisch-Amerikaans-Oekraïens-Europese topoverleg over de crisis in Oekraïne in Genève is een groot succes. Het NOS-Journaal spreekt van een doorbraak. Alle strijdende partijen moeten hun wapens inleveren, en de bezette gebouwen ontruimen. Er komt een dialoog over hervorming van de grondwet en meer autonomie voor de regio’s.

Geen woord over de bezetting van de Krim. Ach, het zijn precies de doelen waarmee Vladimir zijn actie tegen Oekraïne inging. Vriendelijk ogende dictators. Let op! Die zijn op hun gevaarlijkst.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

April 17, 2014 at 7:57 pm

Posted in Column

INTUSSEN VOLTREKT ZICH DE DECEPTIE

leave a comment »

De NAVO stuurt versterkingen naar bange landen in Oost-Europa. De VS en de EU beraden zich op strengere sancties. Vandaag is het topoverleg in Genève. Voor iedereen die iets heeft met democratie, vrijheid en mensenrechten, voltrekt zich intussen de deceptie.

En scheidt het Russisch sprekende deel zich van West-Oekraïne af. Poetin krijgt zijn federatie. Welhaast zonder slag of stoot heeft hij het na de Krim, ook in Oost-Oekraїne voor het zeggen gekregen. Nou had hij dat al wel via de oligarchen en zijn Oekraïense vazal Janoekovitsj, maar na het gewenste referendum wordt de Russische grip formeel.

Intussen staan de Oekraïners voor gek die maandenlang op het Majdanplein in Kiev demonstreerden voor iets dat leek op democratie en vrijheid. Voor minder corruptie. Wat zij kregen was een regering, niet bij machte het land te verdedigen. Blijken de ferme liberalen als Guy Verhofstadt en Hans van Baalen niets dan loze kreten te hebben geslaakt. Lijkt de Europese Unie vooral geïnteresseerd in de zakelijke belangen. En denkt Amerika: ‘Europa leert het nooit’.

De wereld zal zien waar het Russische denken in invloedssferen uiteindelijk op uitdraait. Vooralsnog stralen de 27 lidstaten van alles uit, behalve eensgezindheid. Dus is de kans levensgroot dat de Eurosceptische partijen bij de verkiezingen van 22 mei een grote slag zullen slaan.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

April 16, 2014 at 9:32 pm

Posted in Column