sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

REVOLUTIE: D66 IS ERVOOR OPGERICHT

leave a comment »

Er zullen momenteel belangrijkere zaken spelen: Het wereldkampioenschap voetbal, met name. De crisis in Oekraïne, de moslimfundamentalisten in Irak, op weg naar een nieuw kalifaat. Niet alleen in Duitsland is het ontwaken van Michael Schumacher als een bom ingeslagen. Intussen is in dit land een revolutie gaande. Laten we haar de Junirevolutie noemen.

Wat is er aan de hand? Welnu, donderdag 12 juni kwam het grote nieuws uit Amsterdam: D66, VVD en SP zijn eruit. De drie partijen besturen de komende vier jaar de hoofdstad. Dat rechts en links samengaan heeft op zich niet zoveel te betekenen. Nederland is nu eenmaal een compromisland. Bovendien gaat het om het bestuur van een stad, niet van het land.

Hetzelfde geldt voor het feit dat de PvdA na 68 jaar buiten de boot is gevallen. Een partij kan terugkomen. Zich herstellen. Het is ook niet de eerste keer dat de sociaaldemocraten een bittere politieke pil moeten slikken. In 2002 bijvoorbeeld kwamen zij wat dat betreft meer dan hen lief was aan hun trekken toen de Rotterdammers massaal kozen voor Pim Fortuyn en Leefbaar Rotterdam, en de kiezers een maand later afrekenden met acht jaar Paars.

Nog geen revolutie in 2002. Fortuyn werd vermoord. Punt is, het werd nooit meer als daarvoor. Inmiddels is het land 12 jaar verder. Een politieke veenbrand ontstond die nooit is gaan liggen. De kiezers zijn continu ontevreden. Zes kabinetten heeft het land achter de rug. Geen partij ontkwam. Zo kreeg het CDA het deksel op de neus bij de verkiezingen van 2010. Geert Wilders en de PVV maakten het nog erger. Partijleider Van Haersma Buma zegt ervan geleerd te hebben.

De VVD wist een binnenbrand in 2007 maar net te bezweren. Dat zij alweer vier jaar de premier levert, is vermoedelijk de reden dat conservatiefliberalen en sociaalliberalen hun tegenstellingen met de mantel der liefde bedekken. Maar dat die tegenstellingen springlevend zijn, bewijst de recente verkiezing van partijvoorzitter Keizer. Twee kandidaten trokken zich terug omdat de partij het niet aandurfde een ledenverkiezing te houden.

De PvdA zit bij voortduring in de hoek waar de klappen vallen. De sociaaldemocraten hebben grote moeite de juiste koers te vinden nadat Wim Kok de ideologische vleugels heeft afgezworen. Nu is D66 voor de zoveelste maal uit haar as herrezen. Al maanden staan de Democraten stabiel bovenaan in de opiniepeilingen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart en de Europese verkiezingen verzilverden zij de stemming in het land. Partijleider Alexander Pechtold loopt zich warm voor het premierschap. Amsterdam moet het opstapje zijn. Daar wil de partij bewijzen regeringswaardig te zijn, en hetzelfde geldt voor de SP van Emile Roemer.

Dit alles gebeurt in de wetenschap dat de kiezers het politieke schouwspel in de hoofdstad met argusogen zullen gadeslaan. Slagen de twee partijen een werkbare combinatie te vormen, kan dat enorme consequenties hebben. Wat vooral zal blijken, is de concurrentiekracht van D66. De overloop vanuit de PvdA is al een feit. Die vanuit de VVD staat op het punt van beginnen.

Toegegeven, in voorbije decennia was dat normaal. Als puntje bij paaltje kwam, keerden de kiezers weer terug. Houdt D66 hen dit keer vast, is dat veel meer dan een enorm succes voor partijleider Pechtold. Het betekent het einde van de PvdA als grote partij, terwijl het maar zeer de vraag is in hoeverre de VVD stand kan houden.

Grote onvrede is er over het kabinet-Rutte II. De economische crisis zeurt door. Nu gaan D66 en SP het samen proberen. Opnieuw zullen de kiezers er weinig van begrijpen. Als de grote verschillen er zo weinig toe doen, hoe moeten zij daar dan weer op reageren? Uiteindelijk is het de voltooiing van een proces. Het is ook de ironie van het spel. Een revolutie kiest elke keer weer haar eigen weg. Wat voor de deur staat, is de ontploffing van het politieke bestel, het breken van de partijenstructuur. Waarvoor D66 in 1966 trouwens is opgericht.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

June 16, 2014 at 3:48 pm

Posted in Column

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: