sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

MIJN MOEDER WIST WAT ZE DEED

leave a comment »

“Wat is je moeder toch een geweldig mens. Werkelijk, een heel bijzondere, warme vrouw”, hoorde ik heel vaak. Ik hoor het nog steeds. Ik ga het niet ontkennen. Mijn moeder is 88 jaar geworden en alweer zes jaar dood. Maar was het een leugen waarmee ik opgroeide? Een trauma? Kon ze misschien niet anders? Of was het een levensreddende, zelfopofferende actie? Deed ze het om de kinderen? ”Ik ben niet joods. Wij zijn niet joods. Trouwens, niemand, geen mens maakt uit wat of wie ik ben. Dat bepaal ikzelf. Punt. Uit”!

Het was in elk geval een opdracht. Mijn moeder maakte het me er niet gemakkelijk mee. Eerlijk gezegd, weet ik nog altijd niet wat ik ermee aanmoet. Als kind ben je nu eenmaal loyaal. Een opdracht van je moeder voer je uit. De verwarring was er niet minder om. Ik proefde het gefluister. Ik wilde gewoon zijn. Mijn zusjes en broer gingen er op hun manier mee om. Of niet.

Mijn moeder koos en maakte er haar verhaal van. Joods zijn, is hetzelfde als katholiek zijn. Niet? De moffen zochten haar. Ze had een opdracht van het verzet. Daarom was ze naar Zwitserland gevlucht. Daar trouwde ze en kreeg een kind. Mijn vader ging door naar Engeland om zich aan te sluiten bij de Prinses Irenebrigade. Hij landde in Normandiё en bevrijdde Nederland. Eenmaal terug in het land, kregen ze nog drie kinderen. Alleen de stiefmoeder van mijn vader was joods, en er was ook iets met de man van diens zus. Maar met hen gingen we niet mee om. De oorlog was Zwitserland, de Prinses Irenebrigade, het verzet.

Mijn moeder leefde het leven. Maakte er een feest van. Ze schreef. De kinderen werden groot. Ze versprak zich nooit. Natuurlijk wist ze dat wij het wisten. Vermoedelijk vond ze het wel makkelijk zo. Trouwens, haar taak was volbracht. Geen joden zijn er in de familie. Mijn moeder was niet gek. Ze wist wat ze deed. Ze wist waarom ze het deed.

Immers, de wereld is niet te vertrouwen. Als jood kun je maar beter verdwijnen, en al helemaal niet naar Israёl gaan. Daar pakken ze je. Daar zitten alle joden bij elkaar. Het kan kort of lang duren, maar de wereld zal niet toestaan dat zij hun lot in eigen handen nemen. Of misschien zit het nog wat ingewikkelder in elkaar. Dan verpesten de joden het zelf. Max Tailleur zei het al, en kijk eens hoe het in de Knesset toegaat: “Zet twee joden bij elkaar en je hebt ruzie. Doe er drie. Er is een burgeroorlog”.

Ik weet het niet. Ik ga niet naar de kerk, laat staan naar de synagoge. Soms komt het tot een gesprek. Mijn vrienden, mijn vrouw, collega’s kijken me niet-begrijpend aan: “Waar heb je het over”? Eens zei de vader van een vriend: “Het Joodse volk heeft zoveel kwaliteiten. Zoveel grote mensen voorgebracht”. Mooi vond ik wat hij toen zei.

Het is 2014. Ik blijf in verwarring. Mijn moeder kende geen twijfel. Mijn vader had het geloof allang afgezworen. Hoe het zij, de volgende Holocaust zou aan de kinderen en kindskinderen voorbijgaan. Die zouden niet in een gevangenis hoeven zitten omdat ze zijn, over vier grenzen moeten vluchten. Doodsangsten doorstaan. Hun ouders in goederentreinen zien verdwijnen.

Het is even rustig. Maar elk moment kan het Israёl-Gazaconflict weer opspelen. De kritiek op Israёl mag je hevig noemen. Intussen overspoelt een golf van antisemitisme het land, vind ik, want zo voelt het aan en ik geloof niet dat ik me vergis. Maar wat is antisemitisme precies? Wanneer kun je iets antisemitisme noemen? Of iemand een antisemiet? Wanneer niet?

De burgemeester van Den Haag worstelt er blijkbaar mee als hij zich afvraagt of de Joden dood roepende ISIS-betogers in Den Haag strafrechtelijke grenzen hebben overschreden. Ook op de burelen van de media hebben ze niet meer dan een vaag idee. Ombudslieden verklaren in elk geval dat het zo ingewikkeld is. Vrij plotseling herkennen de Volkskrant en het NRC Handelsblad het Centrum Informatie Documentatie Israёl (CIDI) herkend als een verdachte organisatie die journalisten op andere gedachten probeert te brengen. Is dat antisemitisme? Ik constateer dat de antisemiet er slim gebruik van maakt. Hij kan het openlijk en steeds weer vinden, hoeft het woord jood niet eens te gebruiken. CIDI is al genoeg. Het centrum staat namelijk voor de joden die onschuldige mensen vermoorden.

Is kritiek op Israёl antisemitisme? Onzin natuurlijk. Een antisemiet haat joden, vindt hen een minderwaardig soort, heeft een Shakespeare-achtig idee. Maar ben je een antisemiet als je de staat Israёl het bestaansrecht ontzegt? Of als je alleen de misdaden van de Israёli’s benoemt en de Palestijnen als onschuldige slachtoffers tegenover hen zet?

Het punt is dat zoveel niet-antisemieten het antisemitisme negeren. Niet zien. Niet willen zien. Misschien zit het verschil hierin. De rechter zal er weinig mee kunnen, maar me dunkt, met de niet-antisemiet die kritiek heeft, kun je in discussie gaan, een gesprek beginnen. Hij kan ook positieve zaken benoemen. Argumenten uitwisselen, tot een oplossing komen. Hij zal op z’n minst het bestaansrecht van Israёl erkennen, denk ik.

Intussen verwordt de VARA-site Joop.nl tot een antisemitisch wespennest dat ruimte geeft aan een voormalig Tweede Kamerlid om het bestaan van een Joods volk te ontkennen. Aan een criminologe die premier Rutte aanvalt omdat hij het antisemitisme hekelt maar niet de discriminatie van moslims. Aan Een Ander Joods Geluid dat met groot succes steeds weer betoogt dat Israёl een schurkenbeleid uitvoert is en het de joden zelf zijn die het antisemitisme uitlokken.

Zoveel is zeker, mijn moeder zou niet verbaasd zijn. Mijn vader evenmin. Tegelijk weet ik dat de felheid van het Israёl-Gaza-Palestinadebat, het taalgebruik, het kiezen voor één kant, het laten vallen van de nuance, net als het antisemitisme voortkomen uit de allesoverheersende angst die de wereld van het Midden-Oosten en zoveel moslims al bijna 70 jaar verlamt. Uit de verschrikkelijke gedachte dat die klote joden doen wat ze van plan zijn, namelijk een sterke onafhankelijk-soevereine Joodse staat uitbouwen. Een staat die democratisch is, de burgers gelijke rechten biedt en ook zo zijn tekortkomingen heeft. Een staat die bereid is de bom te gooien als hij zich werkelijk bedreigd weet.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

August 18, 2014 at 6:30 pm

Posted in Column

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: