sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

LOT LBJ KAN BARACK OBAMA TREFFEN

leave a comment »

Laat Lyndon Baines Johnson een afschrikwekkend voorbeeld zijn voor de 44ste president van de Verenigde Staten, Barack Obama. LBJ, president van 1963 tot 1969, was de opvolger van John F. Kennedy die brak met de raciale tegenstellingen en grote sociale hervormingen realiseerde maar verdronk in de Vietnamtragedie.

Toch loopt de Democraat Barack Obama alle kans hetzelfde lot te treffen als zijn partijgenoot. Immers, als hijzelf niet naar het buitenland trekt, trekt het buitenland wel aan hem. In Amerika zal hij weinig potten kunnen breken. De peilingen voor de Midtermverkiezingen spreken duidelijke taal. President Barack Obama krijgt de komende twee jaar te maken met een Congres waarin de Republikeinen de meerderheid hebben in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden.

Niettemin plaatst de Amerikaanse Maurice de Hond, Nate Silver, enkele kanttekeningen: De betrouwbaarheid van de peilingen blijft vanwege de ideologische sturing een heikel punt, de verschillen in cruciale staten zijn gering, en net als in 2012 kunnen Democratischgezinde kiezers op het laatste moment besluiten toch naar de stembus te gaan.

Of het voor de politieke praktijk veel uitmaakt, is overigens de vraag. De Republikeinen voeren al zes jaar een destructieve politiek en zullen daarvan niet afstappen. Ook met een Democratische meerderheid in de Senaat slaagde de Republikeinse oppositie er de afgelopen zes jaar in stevige stokken tussen de spaken van het regeringswiel te plaatsen.

Toch is het Obama-tijdperk niet mislukt. De Grand Old Party heeft menige nederlaag moeten slikken. De populariteit van de president mag afnemen, de oorzaak ligt in omstandigheden buiten de Republikeinen om.

Trots mag de Democraat Obama in elk geval zijn op de herziening van de gezondheidszorg. Dik tien miljoen Amerikanen zijn dankzij Obamacare verzekerd. “Een prestatie van jewelste, ook al is er nog een hele weg te gaan”, beklemtoont econoom Paul Krugman keer op keer. Want ook hij weet dat er nog altijd 40 miljoen burgers onverzekerd zijn, terwijl een Republikeinse overwinning bij de Midtermverkiezingen de Grand Old Party alleen maar zal sterken in het verzet.

Ook de Amerikaanse economie presteert naar behoren. De jongste cijfers wijzen op een groei van ruim drie procent op jaarbasis, terwijl het overheidstekort nog ‘maar’ 500 miljard dollar bedraagt. Dat wil zeggen 900 miljard dollar minder dan in het recordjaar 2009. De werkloosheid daalt gestaag en is met 5,9 procent in de afgelopen 4,5 jaar niet zo laag geweest.

Respectabele cijfers dus. “De VS”, beweert Krugman weer, “heeft de ergste economische crisis sinds de jaren 1930 beter aangepakt dan Europa. Maar de grote problemen duren voort, en die hebben alles te maken met de kapitalistische orthodoxie die met name heeft postgevat in Republikeinse kringen. De rijken zien hun vermogens groeien, de middenklasse verarmt en heeft de grootste moeite de eindjes aan elkaar te knopen. Het aantal banen mag toenemen, het wordt slecht betaald.

Na zes jaar Witte Huis staat Obama nog altijd te boek als een integere politicus. Dat het vertrouwen in de tweede termijn afkalft, is een bekend fenomeen. Toegegeven, het Republikeinse front wil domweg niet. Wat tegen hem werkt, zijn de torenhoge verwachtingen die Obama zelf gewekt heeft. Wat heet, hij betoverde er miljoenen mee. De verkiezingsslogan van 2008, ‘Can we change? Yes, we can’, is echter een farce gebleken. Voeg daarbij zijn afkeer van het politieke spel, de neiging om afstand te nemen. Ziedaar de verklaring dat Democraten Republikeinen geen stap nader tot elkaar zijn gekomen, en dat in een land waar The New York Timescolumnist David Brooks zich gedwongen voelt te schrijven dat een sollicitant anno 2014 meer te vrezen heeft van het partijlidmaatschap dan van huidskleur, geloof of seksuele geaardheid.

In 2012 riep zijn Republikeinse uitdager en grootverdiener Mitt Romney enorme weerstand op waardoor Afro-Amerikanen en Latino’s massaal besloten de eerste zwarte president van de Verenigde Staten een tweede kans te geven. De 4e november gaat dat niet gebeuren. Want waarom zouden zij?

Ongetwijfeld zal een geheel Republikeins Congres de 44ste president van de Verenigde Staten nog meer dwarsbomen. Het buitenland blijft echter exclusief presidentieel terrein. Obstakels zijn er te over. Het Rusland van president Poetin heeft zich weer als uitdager van het machtigste land van de wereld aangediend. De oorlog met de Islamitische Staat kan meer en meer escaleren.

Naar het schijnt zet het Witte Huis alles op alles om tot een akkoord met Iran te komen. Het zou een doorbraak kunnen zijn in de politieke verhoudingen, te vergelijken met de Amerikaanse erkenning van Communistisch China in 1972. Maar de risico’s zijn enorm, om de simpele reden dat de wereld van 2014 niet te vergelijken is met die van 42 jaar geleden. ‘Professor’ Obama heeft een andere persoonlijkheid dan de cynicus die Richard Nixon was. Iran is al helemaal geen China, waarbij nog komt dat het Midden-Oosten zich middenin een onvoorspelbare revolutie bevindt. Al met al ligt een vergelijking met LBJ meer voor de hand.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

November 3, 2014 at 6:37 pm

Posted in Column

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: