sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

NEDERLANDSE PERS SPEELT MET VUUR

leave a comment »

‘Don’t shoot the messenger’, Geef de boodschapper niet de schuld. Het is geen toeval dat het woordvoerderschap zo’n grote vlucht genomen. De woordvoerder is de ideale klappenvanger. Als brenger van het nieuws is de pers bij uitstek ervaringsdeskundige. Door schade en schande wijs geworden heeft zij een beschermingsmuur opgetrokken die niet hoog genoeg en sterk kan zijn. Onafhankelijkheid heet die muur.

De pers! Het blijft een uiterst populair tijdverdrijf om de brenger van het nieuws de schuld te geven. Des te verbazingwekkender is de onzorgvuldigheid waarvan diezelfde pers blijk geeft. In niet-democratische landen is er wellicht geen keus. In een land als Nederland is het spelen met vuur, vragen om problemen. Immers, je zet de bestaansreden van het medium op het spel. De geloofwaardigheid is in het geding.

Een voorbeeld is de berichtgeving in de kwaliteitskrant de Volkskrant, en betreft de positie van vicepremier Lodewijk Asscher, lid van de PvdA. Aan de orde is het integratiebeleid dat sinds Pim Fortuyn niet meer weg te denken is, een valkuil ook voor menig Nederlands minister. Nu is de PvdA in botsing gekomen met twee Kamerleden van Turkse komaf, Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk. De lange arm van Ankara is daarbij het schrikbeeld.

De Volkskrantopening sprak donderdag 28 november boekdelen: ‘Voor Asscher is Turkije een geliefde vijand’. Het artikel schiep daarmee het beeld van een bewindsman die bewust de confrontatie zoekt, gedreven door partijbelang. Wat hier gebeurt, is dat de Volkskrant feiten en meningen door elkaar weeft. Ergo, een mening presenteert alsof het een feit is.

Meningen als feiten presenteren, is een journalistieke doodzonde. In dictaturen mag het de gewoonste zaak van de wereld zijn, de verschillen mogen subtiel zijn, ook in dit land bedienen partijbladen zich ervan, spelen radio en televisie ermee, bezondigt De Telegraaf zich eraan, krijgt de hoofdredacteur van de Regionale Omroep West een bonus op voordracht van de burgemeester, een beetje kwaliteitsmedium in een waarachtige democratie houdt zich er verre van.

Terug naar minister Asscher. “De verkiezingen staan voor de deur”, haakte Volkskrantcolumniste Sheila Sitalsing er al gretig op in. ‘Framing’, heet dat in vakjargon. Langzaam sluipt de twijfel bij de lezer in die daarvoor niet eens een PvdA’er hoeft te zijn. De lezer heeft geen idee wat er achter zit, maar voelt wel aan dat het past in een patroon.

Neem ook de berichtgeving over Europa, de euro, de economische crisis. Bijna totale eensgezindheid kenmerkt de berichtgeving. De kranten, de radio, de televisie zijn in elk geval roerend eens. Hoe kan dat, als de berichtgevers werkelijk onafhankelijk zijn? Ongetwijfeld zullen de Marieke Stellinga’s, de Xander van Uffelens en Paul Jansens zich brandschoon weten. Maar het bestaat niet dat werkelijk onafhankelijke mensen het zo eens zijn, vrijwel identieke standpunten innemen waar het moet gaan om discussie, om debat, om meningsverschillen.

De Franse econoom Thomas Piketty was vorige maand hier. Het journalistieke establishment neemt de man nauwelijks serieus. Criticaster Paul Krugman geldt als een gevaarlijke radicaal. Nederland doet het met Jeroen Smit die met De Prooi een ontluisterend boek over de ABN Amro-tragedie geschreven heeft. Het is dezelfde Smit, hoogleraar journalistiek, die de bankiers en hun handelwijze vol vuur verdedigt. Smit blijkt een neoliberaal van het zuiverste water, hij heeft geen spijt van zijn boek. Alleen wil hij niet dat het lezerspubliek zijn eigen conclusies trekt.

Geen idee wat de drijfveren precies zijn. Misschien gebeurt het onbewust. Des te erger eigenlijk, want zoveel is zeker, er is iets mis met de onafhankelijkheid.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

December 1, 2014 at 7:21 pm

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: