sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

KARL MARX IN HET TORENTJE

leave a comment »

Het kan een bewuste politiek zijn, een uitgekiende, effectieve strategie. Ontwijk de vragen. Toon begrip. Wees redelijk. Buig mee, zonder een millimeter toe te geven. Het overkwam de Occupybeweging de protestbeweging tegen de opstapeling van de rijkdom die hopeloos verdronk in een golf van sympathie. Het studentenprotest in Amsterdam ondervindt eenzelfde patroon. Hoe vastbesloten de studenten ook zijn, de revolutie is niet uitgebroken.

De acties mogen dan gedoemd zijn. Ze zijn de enige niet in een maatschappij waarin de vervreemding steeds meer om zich heen grijpt. Met een beetje goede wil, kun je er bovendien de lone wolves bij voegen die grootse daden uitbroeden, criminelen, drugsverslaafden en de jonge kansloze mannen die geloven in het kalifaat.

Misschien is het jaloezie. Jeugdig ongeduld. De economische crisis speelt mee. De globalisering, innovatie zijn welhaast autonome krachten. Thomas Piketty wijst op de grote verschillen tussen Rijk en Arm. Nòg hebben de autoriteiten de controle. Er komt een moment dat ze echt worden getest want er zijn toch wel wat problemen rond de ideologie die in deze contreien leidend is. Die van het kapitalisme, de vrije markt en een kleine overheid. Een overheid op afstand dus, met minder regels en efficiёncy als toverwoord.

De Verenigde Staten is het machtigste land van de wereld en door de eeuwen heen, hoeder van het vrije marktprincipe, het liberaalkapitalisme. Kenmerk is de opeenhoping van de rijkdom in handen van enkelen, met een middenklasse die zwaar onder druk staat en 45 miljoen burgers die onder de armoedegrens leven.

Eens was het socialisme een geduchte concurrent. Het Sovjetimperium stortte ineen, en Francis Fukuyama constateerde de totale overwinning van het liberaalkapitalisme, en daarmee het einde van de geschiedenis. Oud-premier Kok dacht het Ei van Columbus te hebben gevonden met zijn Derde Weg, een mixture van neoliberalisme en sociaaldemocratie, van individuele vrijheid en solidariteit. De toenmalige Amerikaanse president Clinton was enthousiast.

Maar het liberaalkapitalisme liet zich niet intomen. Integendeel, het geloof in het marktmechanisme, wrong zich door alle kieren en gaten de samenleving in. De teugels gingen los, met als gevolg de ergste economische crisis sinds tachtig jaar. Crisis of niet, het kapitaalliberalisme, het marktprincipe houdt zich staande. Intussen wordt de wereld almaar complexer. De vraag is, of de samenleving het wel bij kan houden.

In de politiek, in de samenleving, op de werkvloer, in de college- en vergaderzalen, de stemlokalen. Zelfs de meest verstokte kapitalist kan niet ontkennen dat elk systeem zijn zwakte heeft. Tegenkrachten beuken erop in, van binnen en van buiten. Karl Marx en Max Weber onderkenden lang, lang geleden al het gevaar van het systeem dat de persoonlijke relaties in de weg zit. “Vervreemding”, schreef Marx. “Ontgoocheling”, gaf Weber het een naam.

Wat vervreemding? Hoezo? “Nederland is gewoon een onwijs gaaf land”, lachte premier Rutte mogelijke obstakels weg. Natuurlijk zijn er wat probleempjes, hier en daar, maar de economische cijfers zijn tiptop in orde. De afhandeling van de MH17-ramp is in vertrouwde handen. Rusland ligt ver weg. De Grieken zitten in de tang. “Ik, premier, leider van de VVD en het land, heb alles onder controle”, straalde hij dan ook uit.

Toen traden twee bewindslieden af. De Tweede Kamer eist een onderzoek. De premier lacht niet meer. De angst grijpt hem naar de keel. Hij belt Edith. Paniek doet hem de frontale aanval kiezen. Stel je voor, dat de waarheid naar buiten komt en aangeeft dat de vervreemding tot in het Torentje is doorgedrongen. Hij moet er niet aan denken. Zoveel anderen gingen hem voor. Het spel zou uit zijn.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

March 16, 2015 at 7:04 pm

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: