sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

EVENWICHT TUSSEN MACHT EN IDEAAL

leave a comment »

Politieke partijen verwoorden idealen, beogen doelen te bereiken. In de praktijk zijn zij vooral hulpmiddelen, opstapjes voor mensen die kansen willen benutten, carrière maken, posities bereiken. Politiek en macht zijn loten aan dezelfde stam. Plato, Macchiavelli, Marx, ach wie niet wisten het al: Macht is onmisbaar, een vereiste, bittere noodzaak om politiek te bedrijven. Het grote nog nooit opgeloste probleem is, hoe macht en ideaal bij elkaar te houden?

Een wankel evenwicht tussen macht en ideaal staat zo garant voor de moeizame relatie die eigen is aan de politiek. Een evenwicht dat bijna per definitie verstoord wordt, zelfs in de democratische rechtstaat. Ook Montesquieu’s Trias Politica biedt hier geen soelaas want die leer betreft slechts de verdeling van de macht.

Het punt is, in de politiek anno 2015 gaat het niet om de mensen, niet om het land. Laat staan om idealen. Het gaat om macht, om posities, om carrières, om belangen. Om geld. “Wij zijn de uitzonderingen”, zullen de kleinere getuigenispartijen beweren, zoals de Dierenpartij, 50PLUS, SGP, GroenLinks. Helaas, de politiek werkt als een zandloper. In den beginne is er het ideaal. Om verderop te komen, zijn concessies nodig.

De PvdA zal het dan ook vergeten zijn. Eens was de partij van Diederik Samsom en Lodewijk Asscher een sociaaldemocratische partij die probeerde de welvaart eerlijker te verdelen. Onderwijs en cultuur waren de media om de lagere klassen te verheffen. Solidariteit stond met vette letters bovenaan het programma. Keynes was de econoom die de ideologen omarmden.

Toen zeilden de pseudosocialisten binnen, om de partij een breder, meer liberaal kader te geven. “Af doen die ideologische vleugels”! Wie herinnert zich de oproep van oud-premier Wim Kok in 1995 niet? Aldus gebeurde. Wouter Bos won en verloor er verkiezingen mee.

Intussen staat de partij aan de afgrond. De PvdA is regeringspartij. De bewindslieden functioneren naar behoren. Alleen herkennen de kiezers zich niet in het beleid. Verkiezingen zijn verloren. Peilingen zijn desastreus. De achterban mort. Ontevreden PvdA’ers keren zich tegen het neoliberalisme en schrijven het manifest, ‘Met vertrouwen linksom’. Voorzitter Hans Spekman wil actievoeren tegen het grootkapitaal, samen met GroenLinks.

Een beter bewijs dat macht het ideaal overwoekerd heeft, is er niet. Het is het voorbeeld van ad hocpolitiek, van paniek. Diederik Samsom gaat de straat op. “Ik spring”, roept de voorzitter, er blijkbaar van uitgaand dat zijn kiezers wel volgen. Ach, de GroenLinksstemmen zijn nooit weg. Maar bedenk, GroenLinks is van oudsher een getuigenispartij waarin hoog opgeleide communisten, pacifisten en milieubewuste radicalen elkaar vonden.

Niets voltrekt zich zomaar. Er zijn zeer bekwame politicologen, uitgekiende campagnetactieken, lange termijnstrategieën aan te pas gekomen. Keynes is ervoor begraven, het neoliberalisme omarmd. Het resultaat is dat kiezers zijn gevlucht, naar rechts, links en het midden.

Bij de verkiezingen van 2012 wist de PvdA het vege lijf nog te redden. Nog één keer hechtten links voelende kiezers geloof aan het eerlijke verhaal . Voorzitter Hans Spekman ziet in GroenLinks de reddingsboei, en vergeet dat hij in Oss moet zijn. Om daar, eenmaal aangekomen, op zijn blote knieёn, pet in de hand, heel beleefd SP-leider Emile Roemer te vragen of hij binnenkomen mag.

En als die poging al lukt, zal de partij zich moeten realiseren dat het andere deel van de PvdA wel eens kan afhaken. Maar zo gaat dat als de politici zich mee laten drijven op de macht en uit het oog verliezen waarvoor zij op de wereld zijn.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

April 13, 2015 at 7:23 pm

Posted in Een mening

Tagged with , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: