sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

INHOUD? TIJDENS DE CAMPAGNE?

leave a comment »

De Amerikaanse verkiezingen vinden plaats op 8 november 2016. De primaries beginnen op 1 februari in Iowa waarna het circus als een stoomwals over de kiezers zal uitrollen. Maar nu al overtreft het spektakel alle verwachtingen. Een eerste tv-debat van FOX News waarbij de Republikeinen elkaar de maat namen, trok 24 miljoen kijkers. Alle ogen waren gericht op de kandidaat, zakenman/miljardair Donald Trump, en het moet gezegd, opnieuw stelde hij niet teleur. Prachtige televisie. Entertainment om je vingers bij af te likken.

De wereld zal zien hoe de oudste moderne democratie het eraf brengt in een periode dat de spanningen wereldwijd alleen maar oplopen. Intussen is het mooi om de concurrentie en de media te horen klagen dat de inhoud zo weinig aan bod komt. Want inhoud? Tijdens een verkiezingscampagne? De Amerikaanse verkiezingen mogen dan entertainment zijn, een spel waarin de miljarden een allesbeslissende rol spelen, waarin de kandidaten in elk geval niet zichzelf zijn, eenmaal gekozen tot de machtigste mens op aarde wacht de harde werkelijkheid.

Tot nu toe, bezweren de voorstanders van het Amerikaanse systeem, hebben de verkiezingen hun waarde bewezen. Er mogen mindere bewoners van het Witte Huis zijn geweest, over het algemeen zijn het geen minkukels gebleken. Maar minkukels of niet, je zou zeggen dat het erom gaat een goede president te kiezen. Niet iemand als president Lyndon B. Johnson die de oorlog in Vietnam volledig uit de hand liet lopen. Niet iemand als Richard Nixon die zijn mensen aanzette tot criminele activiteiten, of als George W. Bush die de wereld in een uitzichtloze oorlog stort en ook nog eens de economie laat ontploffen.

Er zijn genoeg staatsrechtgeleerden die dan weer wijzen op de betrekkelijkheid van verkiezingen. Immers, uiteindelijk gaat het om het systeem, de ingebouwde zekerheden, controlemechanismes, tradities. Niemand is perfect. Filosofen wijzen erop dat de politicus ook maar een product, misschien wel de gevangene van zijn tijd is. Dat leiders nooit bij toeval op het wereldpodium verschijnen, of je nu gekozen bent of niet, of je nu Alexander de Grote, Napoleon, Hitler, Stalin, Roosevelt, Mao, Roosevelt, Willem Drees of Barack Obama heet. Zoveel is zeker, als de miljardair/zakenman Donald Trump nog eens het Witte Huis mag betrekken, past hij prima in het illustere rijtje.

Soms zou je willen, laat maar gaan. Laat het hele zaakje ontploffen. Want wie de afgelopen decennia het politieke schouwspel tot zich neemt in de Verenigde Staten, maar niet alleen daar, moet zich verbijsterd afvragen: Is dit nu democratie? Waar zijn we mee bezig? Hoe lang kan dit nog goed gaan? Onbeduidende kwesties worden opgeblazen tot hemeltergende schandalen. Een foutje in een ver verleden kan een kandidaat de politieke kop kosten. Een oorlogsheld wordt omgetoverd tot een lafaard.

Ook de Democraat Barack Obama is gekozen. Inmiddels bewoont hij als de 44ste president van de Verenigde Staten alweer 6,5 jaar het Witte Huis. Het ‘Yes, we can’, bleek niet meer dan een verkiezingsslogan die de Republikeinse spindoctor Karl Rove bedacht kon hebben. De Amerikaanse droom is al gauw een nachtmerrie als je van Afrikaanse afkomst en arm bent. In de politieke praktijk heeft de polarisatie heeft zich zo ingevreten dat een compromis welhaast onmogelijk is.

“Maar wat betreft de economie, de aanpak van de crisis, heeft de VS naar behoren gedaan, zeker als je het vergelijkt met de Europese Unie”, wijst Paul Krugman op de groeicijfers. De herziening van de gezondheidszorg is nu al een mijlpaal waarvoor miljoenen Amerikanen dankbaar zijn. Hoe de Irandeal uitpakt, zal de toekomst leren, maar als het antwoord positief is, mag president Barack Obama, rekenen op een ereplaatsje in de Witte Huisgalerij.

Voor de Republikeinen maakt het weinig uit. De afgelopen 6,5 jaar hebben zij alles op alles gezet om Obama het regeren onmogelijk te maken. Zij zullen daarmee doorgaan en geen middel schuwen. Vermoedelijk kunnen ze niet anders. Immers, zij hebben zichzelf ingeprent dat het systeem zo moet functioneren. Zo hebben zij al menig president geleverd en de meerderheid in het Congres veroverd.

Je kunt vóór of tegen het Amerikaanse verkiezingssysteem zijn. De gebreken zijn diep ingesleten. Ook het kiesmannensysteem is nog een ding, en hoe democratisch zijn eigenlijk de procedures? Ongetwijfeld loopt het systeem eens tegen zijn grenzen op. De Amerikanen hebben wel een keuze, en, leert de geschiedenis, bovendien de mogelijkheden hun wereld een beetje bij te sturen. Alles bij elkaar genomen, is het iets waarop de Nederlandse burger best jaloers mag zijn, al is het maar omdat hij de VVD krijgt als hij PvdA stemt, en andersom. Zelfs kan hij zijn eigen burgemeester niet kiezen.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

August 10, 2015 at 6:07 pm

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: