sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

REALITEIT WIL MAAR NIET DOORDRINGEN

leave a comment »

Hij had best wel vaak gelijk. Je zou hem dan ook een Cassandra kunnen noemen, want als zijn wereld geluisterd had, was het Franse leger in 1940 in elk geval beter voorbereid. Dan zou er een Duits-Frans Europa zijn, een grote mogendheid met een eigen munt, een eigen leger, met burgers die zich geen zorgen hoefden te maken over de teloorgang van de soevereiniteit. En wie weet, hoeveel eerder dan in 1990 de Muur was afgebroken als Parijs zijn zin had kunnen doordrijven ten koste van de Verenigde Staten van Amerika?

In zijn biografie, ‘De man die nee zei’ zet de historicus prof. dr. Henk Wesseling, in de persoon van de voormalige Franse president, Charles de Gaulle een eigenzinnige man neer. Iemand die zijn leiders durfde trotseren, een karaktertrek die zich al manifesteerde toen hij als jonge beroepsofficier dienst deed in het Franse leger. Tijdens het interbellum botste hij met zijn superieuren over de strategie in geval van een nieuwe oorlog met Duitsland. In de Tweede Wereldoorlog was het niet anders. De verhouding tussen de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt en de leider van de Vrije Fransen was ronduit slecht.

Als president van Frankrijk was De Gaulle net zo vaak eigenwijs. Anders dan de rest van Europa wilde de stichter van de Vijfde Republiek zich aan de Amerikaanse houdgreep ontworstelen, en pleitte voor een systeem van soevereine staten. Frankrijk en Duitsland zouden daarin de dienst uitmaken. Het Europa van De Gaulle zou kleiner zijn, want zonder het Verenigd Koninkrijk. Hoogstwaarschijnlijk zou het zich in het laatste decennium van de twintigste eeuw krachtiger verzet hebben tegen de opkomst van het neoliberalisme en de open grenzen.

De Gaulle was een praktisch man die zich realiseerde dat Frankrijk geen keus had en afstand moest doen van de kolonie Algerije. Tegelijkertijd hield hij hardnekkig vast aan het verleden van een Europa waarin soevereine natiestaten zich met al hun eigenaardigheden in de loop der eeuwen geworteld hadden en zag niets in de Europese politieke integratie waarvoor het Verdrag van Rome in 1957 de aanzet had gegeven.

Maar a(l)s is verbrande turf. Het grootkapitaal trekt zich nu eenmaal weinig aan van grenzen en tegen de invloed van de Amerikaanse cultuur was geen kruid gewassen. Daarvoor was het Europa van na de Tweede Wereldoorlog te ontvankelijk voor alles wat uit het Westen kwam overwaaien. Daarvoor hadden de Amerikanen een te grote voorsprong op het terrein van vrijwel alles.

Charles de Gaulle trad in 1969 af als president van Frankrijk. Zijn tijd was voorbij. Het is overduidelijk dat Europa zich heeft ontwikkeld in een richting waartegen hij zich verzette en die niet terug te draaien is. Net als De Gaulle is de soevereine staat dood en begraven. Het probleem is dat die realiteit maar niet wil doordringen, niet in de hoofdsteden, niet in de hoofden van de burgers. Zolang daarin geen verandering komt, is de Europese Unie gedoemd een bestuurlijk gedrocht te zijn, en kunnen beslissingen alleen maar vallen zoals zij al bijna 60 jaar vallen. Dus niet na enorme ruzies en grote crises. De Griekse schuldenkwestie is alleen maar het zoveelste bewijs.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

August 17, 2015 at 5:05 pm

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: