sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

INEENSTORTING VAN DE DERDE WEG

leave a comment »

7 september 2015
Tenenkrommend is het interview van PvdA-voorzitter Hans Spekman in de Volkskrant, ‘Rood tot na de dood’. Naar links wil hij voor de zoveelste keer, diametraal staan tegenover de rechtse VVD. Honderdduizend leden beloofde de voorzitter bij zijn aantreden de partij in 2012. Het zijn er 50.000. Reden genoeg om af te treden. Dus blijft Spekman zitten en acht ook fractieleider Diederik Samsom zich onmisbaar na drie verkiezingsnederlagen en een volgende op komst.

Genoeg familiegedoe in het interview, maar geen begin van een analyse waarvoor toch aanleiding genoeg is. Want wat we zien, is het failliet, de totale ineenstorting van de Derde Weg, de keuze voor het neoliberalisme, de vrije markt, privatiseringen en het grote midden waaraan trouwens niet alleen de PvdA zich overgaf. Vijftien jaar geleden waren de sociaaldemocraten aan de macht, in Nederland, Duitsland, Groot-Brittanniё, Frankrijk, Spanje, en allemaal voerden ze eenzelfde koers.

Niet alleen in Nederland plukken diezelfde sociaaldemocraten nu de zure vruchten van hun keuze die ten koste ging van hun traditionele achterban. Toegegeven, arbeiders waren een uitstervend ras. Maar er waren genoeg burgers die achterbleven, niet mee konden komen, zich in de steekgelaten voelden. Burgers die voor het oprapen lagen voor linkse partijen als de SP, maar ook voor populisten die hun rechts-nationalistische gedachtegoed opfleurden met pseudosocialistische hebbedingetjes.

De PvdA-strategie was erop gericht een brede volkspartij te worden, links van het midden. De sociaaldemocraten rekenden erop dat zusterpartij D66 te zijner tijd zou opgaan in het grotere geheel. Elke gedachte aan vernieuwing van het politieke systeem werd uitgebannen. Was het al niet genoeg om de SP af te schilderen als een partij die heulde met het communisme en ja, de dictatuur?

Misschien was het ook wel te veel gevraagd. Oud-premier Wim Kok was de partij ontstegen. Zijn opvolger Wouter Bos was jong en nieuw, had weinig met de partij maar moest er wel leiding aan geven. D66 had zijn buik vol van politieke vernieuwing. De roemruchte kroonjuwelen werden met een grote in de kluis gegooid, en het hoeft niemand te verbazen als politiek leider Alexander Pechtold de code onklaar heeft gemaakt. Immers, jonge professionals hebben veel op met de vrije markt, maar niets met een gekozen burgemeester of de invoering van een soort districtenstelsel.

De VVD is niet minder gespleten dan de PvdA. Wie niet herinnert zich het gevecht tussen Mark Rutte en Rita Verdonk om het partijleiderschap? Rutte won. De VVD is de grootste partij van Nederland. Maar het is overduidelijk dat ook hier de waan van de dag, het pluche, de macht hebben gewonnen. Op elk moment kan de strijd tussen de verschillende stromingen opnieuw losbranden.

Het waren de hoogtijdagen van het neoliberalisme. Niettemin maakte het CDA net zo grote fouten als de meer vrijzinnige tegenpolen, met het PVV-drama in 2010 als voorlopig dieptepunt. Maar hoeveel stemmen in Nederland een partij ook verliest, naar buiten wordt niet gekeken. De oude leiders doen een stap terug of worden daartoe gedwongen. Dan volgt een intern onderzoek, stelt de partij de koers vast en treedt een vernieuwd team aan.

Er moet veel, heel veel mis gaan, willen er serieuze vernieuwingen plaatsvinden. Misschien gebeurt het ooit dat sociaalliberalen in PvdA, VVD en D66 bij zinnen komen en de koppen bij elkaar steken. Misschien overwinnen PvdA-socialisten nu hun trots en starten het overleg met Emile Roemer van de SP.

Misschien …….. Zo vreemd is de gedachte nu ook weer niet. In Groot-Brittanniё zoekt de PvdA-zusterpartij Labour het over oud-links, staan de leden op het punt om backbencher Jeremy Corbyn als partijleider te kiezen. De klok terugzetten, is nooit een goed idee. Nederland is Groot-Brittanniё niet. Maar kiezers trekken op basis van een ideaal, een helder, samenhangend verhaal waarin zij zich herkennen, is dat wel degelijk.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

September 7, 2015 at 2:07 pm

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: