sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Archive for September 2015

RESULTAAT IN VS VIEL WAT TEGEN

leave a comment »

Het paradepaard, symbool van het Deutsche Wirtschaftswunder was Volkswagen al. Maar nooit was de roem zo hoog als de afgelopen jaren. Terwijl de VS en Europa kreunden en zuchten, autofabrieken ternauwernood aan het failliet ontsnapten, stond de fabriek in Wolfsburg model voor succes, winstgevendheid, goed werkgeverschap, prima salarissen voor de werknemers, topbeloningen voor de managers, medezeggenschap en last but not least, typisch Duitse degelijkheid.

Natuurlijk deden zich ook bij de grootste autofabrikant ter wereld de nodige probleempjes voor. Als er jaarlijks 2,5 miljoen auto’s uit de poorten rijden, is er altijd wel iemand of een instantie n die iets te mekkeren heeft over, bijvoorbeeld, een merk dat onvoldoende oplevert. En hoe smulden de liefhebbers niet van de machtsstrijd tussen de Porschetelg en voormalig voorzitter van de Raad van Commissarissen, Ferdinand Piёch en CEO Martin Winterkorn die vorig jaar mening voorpagina vulden?

Volkswagen AG maakte vorig jaar 12,7 miljard euro winst. Met name de dochters Porsche en Audi floreerden. Alleen de resultaten van Volkswagen in de Verenigde Staten vielen tegen en zouden voor Piёch dan ook de aanleiding zijn om de aanval op de CEO in te zetten. Maar Winterkorn won. Piёch vertrok.

Nu is er het schandaal in de VS rond de uitstoot van schadelijke stoffen bij dieselmotoren. Een miljardenclaim wacht de fabriek die werk biedt aan 600.000 mensen. De goede naam van Volkswagen en Duitsland staat op het spel. Bondskanselier Merkel eist volledige opening van zaken.

Vrijdag komt de Raad van Commissarissen van Volkswagen AG bijeen. “Ik blijf”, verklaarde Winterkorn. Niet dus! Maar afgezien daarvan, toont de man vooral aan hoe een gewoon land Duitsland eigenlijk is.

Written by sjonkritmeester

September 23, 2015 at 12:14 am

Posted in Column

Tagged with , , , , ,

OOK HIER TRILT EN BEEFT HET

leave a comment »

Over drie maanden weten we meer. Over een jaar zal het al wel duidelijk zijn. Intussen zijn de voortekenen nauwelijks mis te verstaan. Een politieke aardverschuiving kondigt zich aan. Noem het een revolutie, een niet te stoppen lawine die de gevestigde elite weg zal vagen. Zij komt van links en rechts. Zij komt van alle kanten, en de woede richt zich op de graaiers, de bankiers, de grootverdieners, de kosmopolieten, de woonpaleizen en prestigeobjecten.

“Niets aan de hand”, meent de gevestigde elite in democratisch-kapitalistische Westen, in Europa, de VS, in Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Belgiё. Dus halen de CEO’s doodgemoedereerd hun miljoenen binnen. Zet neoliberaal Europa het bezuinigingsprogramma door terwijl de lidstaten elkaar verscheuren vanwege de vluchtelingen. Zijn politici vooral geobsedeerd door opiniepeilingen, terwijl en lijkt is sportief Nederland van slag, nu de Hollandse voetbalschool zijn deuren moet sluiten.

Intussen heeft Syriza opnieuw de verkiezingen gewonnen. Premier Alexis Tsipras moet de bezuinigingen uitvoeren. Zoveel is wel duidelijk dat Europa in hem een taaie tegenstander weet. Een tegenstander die meer steun heeft dan de harde bezuinigers lief is. Want heeft president Hollande van Frankrijk een Grexit niet voorkomen?

Ook Spanje staat voor grote politieke veranderingen. De rechtsconservatieve regeringspartij Partido Popular moet bij de parlementsverkiezingen eind dit jaar opboksen tegen de socialistische PSOE en de antibezuinigingspartij Podemos van Pablo Iglesias.

Intussen loopt de provincie Cataloniё zich warm voor een machtsstrijd met Madrid. Zondag 27 september vinden verkiezingen plaats, en als de uitslag het toelaat, willen de favoriete separatisten van president Artur Mas binnen twee jaar een referendum voor afscheiding uitschrijven.

Sinds het verloren referendum voor afscheiding van het Verenigd Koninkrijk is de populariteit van de Schotse Nationale Partij alleen maar toegenomen zoals bleek tijdens de parlementsverkiezingen van 7 mei. Ook de verkiezing van de radicaal Jeremy Cobdyn tot leider van de Labourpartij is een teken aan de wand. Critici voorzien het einde van de socialisten. Premier David Cameron en zijn voorganger Tony Blair zijn één in hun kritiek. Op zich is de kritiek niet zo verrassend. Het is de heftigheid die treft en aantoont dat de gevestigde elite het meent als zij wijst op het grote gevaar dat Cobdyn heet.

Vergeet trouwens de nationalistischpopulistische en Europese protestpartijen niet. Veel potten kunnen het Franse Front National, de Britse UKIP, de Duitse AfD, Lega Nord en de FPÖ nog niet breken, hun aanwezigheid is niet meer weg te denken, en het moge duidelijk zijn dat grote aantallen kiezers een stem overwegen als er maar iets hoeft mis te gaan. De vluchtelingenstroom dreigt de autoriteiten over het hoofd te groeien. “Wir schaffen es”, bezweert bondskanselier Angela Merkel. Maar te velen doen er alles aan om juist dat te voorkomen.

Ook in Nederland trilt en beeft het. De PvdA ziet in de vluchtelingen een kans. VVD-fractieleider Halbe Zijlstra had het zo mooi uitgedacht. Ook hìj wil via de Syriёrs scoren. Maar nee, de PVV lopen er volgens de peilingen (www.peil.nl) mee weg.

Vlak de Verenigde Staten niet uit. De verkiezing van Barack Obama tot president in 2008 liep al vooruit op het politieke geweld dat voor ons ligt. Huizenhoge verwachten hadden de kiezers. De wijziging van de gezondheidszorg is een belangrijke voorziening. Wat het atoomakkoord met Iran teweegbrengt, moet de toekomst leren.

Toch was ook de Democraat Obama niet in staat de maatschappij ingrijpend te veranderen. Wel kwam een aantal pijnpunten naar boven dat een oplossing behoeft, en wel zo snel mogelijk. Discriminatie, het immense verschil tussen rijk en arm, privacy, de lage inkomens, de immigratie van latino’s, het wapengebruik, het gevangenissysteem, de politie, het financiёle systeem, bepaalde belangengroepen en nog veel meer misstanden ondermijnen de samenhang van de machtigste staat van de wereld.

Nóg is het te vroeg om de populariteit van de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump naar waarde te schatten. In januari beginnen de voorverkiezingen. Of de 45ste president van de Verenigde Staten een Republikein of een Democraat is, maakt niet uit. In de Verenigde Staten zijn de grenzen van het ongelimiteerde kapitalisme bereikt. Daarop inspelen is een allereerste vereiste. Zo niet, dan zal ook Europa het moeten bezuren.

Written by sjonkritmeester

September 21, 2015 at 7:13 pm

SCHAKEL TUSSEN BURGER EN POLITIEK

leave a comment »

Hoe de vluchtelingen op te vangen? De burgervaders zaten er krachtdadig, vastbesloten en bovenal bewust van hun verantwoordelijkheid bij. Immers, aan hen de taak om de opvang in hun gemeenten goede banen te leiden. Het vinden van een plek is slechts een begin, een noodzakelijke voorwaarde. Maar het makkelijke onderdeel nog als je het vergelijkt met het creёren van voldoende draagvlak bij de bevolking dat middel en doel tegelijk is.

In het opinieprogramma Buitenhof waren burgemeester Schneiders van Haarlem die ook nog eens voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is en collega Heijmans van Weert te gast. In Haarlem komen ruim 300 vluchtelingen in de oude Koepelgevangenis. In Weert heeft de gemeenteraad ingestemd met de plaatsing van 1000 vluchtelingen in de Van Horne-kazerne.

Draagvlak, bleek al eerder, is beslist een ding. Ongeveer 30 procent van de bevolking zou tegen de komst van vluchtelingen zijn. In elk geval is de PVV in de laatste peiling van Maurice de Hond (www.peil.nl) goed voor 29 Tweede Kamerzetels. Als je daarbij een deel van de VVD-aanhang optelt, mag je misschien concluderen dat de kansen op succes fiftyfifty liggen.

Als één aspect hierbij naar voren komt, is het wel het belang van de functie die de burgemeester in het Nederlandse politieke bestel inneemt. “En dat al 150 jaar”, stelde de ook in Buitenhof aanwezige directeur van het CPB, Kim Putters, voor wie de vluchteling opnieuw een aanleiding was om te pleiten voor vernieuwing van de democratie.

Vernieuwing van de democratie. Over de gekozen burgemeester zijn in dit verband boekkasten vol geschreven. Intussen schuift de overheid steeds meer taken de gemeente toe waar de burgemeester dé schakel is tussen burger en politiek. In de praktijk zien ontevreden burgers hem al gauw als een boodschappenjongen van Den Haag.

Terecht of onterecht, het is een opvatting die het creёren van voldoende draagvlak er niet gemakkelijker op maakt. Misschien kan de gekozen burgemeester enig soelaas bieden. Maar: “Nee”, aldus de voorzitter van de VNG, “een gekozen burgemeester verliest zijn neutraliteit en zal het de burgers naar de zin willen maken”.

Waarmee weer eens duidelijk wordt dat vernieuwing van de Nederlandse democratie anno 2015 van alles kan betekenen, maar niet zal leiden tot meer invloed van de burger op het bestuur.

Written by sjonkritmeester

September 21, 2015 at 12:20 am

HET GEVAAR KOMT VAN LINKS

leave a comment »

Dat is dus de Europese Unie. Óf je nu Alexander Pechtold bent oftewel een vurig voorvechter van een verdere eenwording van de Europese Unie, óf Mark Rutte die het belang van de soevereine staat onderkent, óf je Jan Janssen heet, óf baronesse Ella van Roёll tot Nispenven, het schaamrood moet je naar de kaken zijn gevlogen. Meer nog dan de schuldencrisis, de euro en de moeizame besluitvorming leggen de mensonterende toestanden rond de vluchtelingen het kernprobleem van de gemeenschap bloot.

En dat probleem betreft de onmacht van de politiek om in te spelen op actuele ontwikkelingen èn vast te houden aan de waarden waarvoor de Europese Unie staat. Aan de drenkelingen in de Middellandse Zee zijn wij inmiddels gewend. Cynici kunnen bij de foto van het jongetje Aylan Kurdi prikkelende vragen bedenken, de overvolle treinen en de bouw van muren roepen vervelende herinneringen op. Dat Duitsland de grenzen sluit voor een ongecontroleerde vluchtelingenstroom zal na de uitspraken van bondskanselier Angela Merkel begrip opwekken, maar wie de Hongaren de vluchtelingen ziet voeden alsof zij oppassers in de dierentuin zijn, weet dat hier iets helemaal, echt grondig mis is.

Immers, een overheid die dit allemaal toelaat, begrijpt niets van de Europese Unie zoals die is bedoeld. Niets van democratie, vrede, rechtvaardigheid, mededogen. Toch kan het nauwelijks een verrassing zijn want het regime van president Viktor Orban staat al jaren in de beklaagdenbank als het gaat om vrijheid van meningsuiting, rechten van minderheden, onafhankelijke rechtspraak. En een feit is dat ook de democratische kwaliteit in Bulgarije, Roemeniё, Slowakije te wensen overlaat. Zelfs de Grieken kunnen er veel leren als het gaat om corruptie en vriendjespolitiek.

Veel belangstelling voor deze ontwikkeling is er dan weer niet. Dat wil zeggen, de lidstaten sluiten niet eens zo stiekem de ogen vanwege de economische voordelen zoals de openstelling van de grenzen, het vrije verkeer en de aanwas van goedkope arbeidskrachten. De onvrede en de groei van nationaalpopulistische gevoelens nemen zij daarbij voor lief.

Veranderen doet de mens blijkbaar niets. In de jaren 1930 grepen rechtse sterke mannen in Europa de macht, en er waren genoeg politici in het Westen die aan Mussolini en Hitler de voorkeur gaven boven het echte gevaar, het rode gevaar van links. Ook anno 2015 lijkt de gevestigde macht vooral aanstoot te nemen van alles wat links heet. Van Keynes willen de Europese politici niets weten, Brussel zal maar wat blij zijn als de conservatieve partij Nieuwe Democratie bij de parlementsverkiezingen van 20 september Syriza de hielen laat zien. Ook de opkomst van Podemos in Spanje ontmoet de nodige scepsis.

Maar alles valt in het niet bij de woedende, haast hysterisch-kwaadaardig-vijandige reacties op de verkiezing van de Britse parlementariёr Jeremy Cobdyn tot partijleider van Labour. Natuurlijk, Cobdyn is erg links. Marxistisch, pacifistisch, reactionair, anti-Navo, anti-Israёl. Je mag het hem allemaal noemen. Kortom, een gezond wantrouwen verdient hij alleszins.

Niettemin is het te gek voor woorden dat de uitvinder van New Labour, oud-premier Tony Blair en gelijkgezinden en nu ook de Conservatieve premier David Cameron zo’n grote mond opzetten, hel en verdoemenis preken. Zelfs weigeren zij de verkiezing van Cobdyn te respecteren. Want juist zij zijn verantwoordelijk voor de stemming die in Groot-Britanniё en op het continent heeft postgevat. Zijn omarming van het neoliberalisme en het brede midden heeft niet alleen veel navolging gevonden, maar er vooral toe geleid dat de traditionele achterban zich in de steek gelaten voelt, het gevoel heeft de lasten van de economische crisis te moeten dragen.

Extremisme is nooit een oplossing, leidt al gauw tot ellende. Voor een tunnelvisie geldt hetzelfde. Dat Blair nauwelijks twijfel kent, Labour als middel heeft gezien om zijn grote gelijk op een hoger plan te brengen, heeft de Belgische journalist Ivan Ollevier mooi beschreven in, ‘De man die nergens vandaan kwam’.

Misschien zijn Blairs collega’s in Nederland uit ander hout gesneden. Toch geeft het te denken als minister van financiën en voorzitter van de Eurogroep, Jeroen Dijsselbloem in het programma College Tour op de vraag van presentator Twan Huys: “Wat beweegt u, eigenlijk. Waarom doet u het”? antwoordt: “Omdat ik het werk zo leuk vind”. “Ik bedoel, wat beweegt u? Wat is de idee waarmee u politiek bedrijft”? probeerde Twan Huys nog eens. Dijsselbloem: “Mij gaat het om compassie. Ja, dat is het compassie”! en het gezicht van de PvdA-bewindsman verraadde dat hijzelf uiterst content was met het antwoord.

Helaas voor de minister, compassie mag een deugd zijn, als omschrijving van het socialistische ideaal komt het weinig overtuigend over.

Written by sjonkritmeester

September 13, 2015 at 10:57 pm

GERUSTSTELLEND NIEUWS UIT TEHERAN

leave a comment »

Dat is nog eens een geruststellend bericht dat de bewierookte Volkskrantcorrespondent Thomas Erdbrink de wereld instuurt. Want nee, “ayatollah Ali Khamenei van Iran heeft niet gezegd dat hij Israёl zal vernietigen. Hij zei alleen maar dat er met Gods wil over 25 jaar geen Zionistische staat bestaat”.

De ayatollah voegde er volgens CNN trouwens nog een zin aan toe, en wel deze: “Jihad en heldendom zullen er tot dat moment voor zorgen dat Zionisten, lees: Joden, c.q. Israёliёrs, geen rustig moment hebben”. Maar dàt meldt Erdbrink dan weer niet.

De afgelopen jaren heeft Thomas Erdbrink die ook voor The New York Times werkt, naam gemaakt met de vierdelige televisieserie ‘Onze Man in Teheran’. De serie gaf een verrassende inkijk in het dagelijkse leven van Iran. De haat tegen Joden en Amerika was aanwezig. Maar de onderliggende boodschap leek toch dat westerlingen het allemaal zo zwaar niet moesten nemen, dat Iran best wel een beschaafde natie is die geen kwaad in de zin heeft.

Toegegeven, recente verkiezingen waaronder die van president Hassan Rouhani wijzen erop dat misschien wel een meerderheid genoeg heeft van de islamitische dictatuur. Dat zij mee wil in de vaart der volkeren. Niettemin rest de vraag waarom de correspondent van de Volkskrant en The New York Times dit allemaal naar buiten mocht brengen. Want zoveel is zeker, ayatollah Khameneis woord is wet in de Islamitische Republiek terwijl hij de Revolutionaire Garde achter zich weet. Met andere woorden, als Iran er geen belang bij had, was Thmas Erdbrink allang het land uitgezet of erger nog.

Intussen is het atoomakkoord met Iran nu wel een feit. President Obama heeft zich verzekerd van voldoende stemmen in het Congres. De beperkingen voor de productie van het hoogverrijkt uranium reiken tot 15 jaar, dus ruim binnen de termijn waarover ayatollah Khamenei het heeft.

Misschien heeft Thomas Erdbrink alle gelijk van de wereld. Alle lof voor de televisieserie. Maar liever zou ik hebben dat een correspondent zich houdt bij de beschrijving van de ware aard van een regime, in plaats van zich over te geven aan een vorm van illusiejournalistiek.

Written by sjonkritmeester

September 11, 2015 at 9:06 pm

‘NIETS AAN DE HAND’, ALDUS LAVROV

leave a comment »

Een dag of tien geleden druppelden de berichten voor het eerst via de media naar buiten: “Rusland voert militaire versterkingen en manschappen aan voor het regime van president Bashar Al-Assad in Syriё. Zelfs zouden soldaten al meevechten tegen de rebellen”.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry vroeg bij collega Sergei Lavrov om opheldering. “Niets aan de hand. Het gaat om adviseurs en humanitaire hulp”, aldus de topdiplomaat aan wie het geven van geruststellende antwoorden wel is toevertrouwd.

Inmiddels zijn de berichten het stadium van geruchten gepasseerd. Zo bevestigde het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken dat Griekenland en Bulgarije is gevraagd het luchtruim te sluiten voor Russische militaire vluchten. Intussen zou het Russische leger direct betrokken zijn bij de bouw van een militaire vliegbasis vanwaar aanvallen op IS kunnen worden uitgevoerd.

Zoveel is al sinds het begin van de Syrische burgeroorlog duidelijk, Rusland is er alles aan gelegen om de dictator Assad in het zadel te houden. De geschiedenis leert dat een dergelijke betrokkenheid begint met het sturen van adviseurs en materieel, uitloopt op een militaire interventie en eindigt in een verschrikkelijke ellende.

Written by sjonkritmeester

September 11, 2015 at 12:10 am

Posted in Column

Tagged with , , , ,

PERFECT PLAATJE VOOR LEIDERSCHAP

leave a comment »

Wat je ook van PvdA-leider Diederik Samsom vindt, hij lijkt nog even bewogen en vastbesloten als in de tijd dat hij met Greenpeace actie voerde voor een betere wereld. Neem minister van financiёn, Jeroen Dijsselbloem. Streng, een tikje rechtlijnig, zò kent Nederland en trouwens heel Europa hem. Ook op de bestuurlijke capaciteiten en intelligentie van vicepremier Lodewijk Asscher valt weinig af te dingen. Hèm zou je zelfs van enige soepelheid kunnen betichten.

PvdA-coryfee Felix Rottenberg wil een wisseling van de wacht, hoewel ook hij zal inzien dat het driemanschap het welhaast perfecte plaatje biedt voor politiek leiderschap. Alle drie bevinden zich in de kracht van hun leven, kunnen de wereld aan. De kiezers herkennen de bekwaamheden. Je zou zeggen, dolblij is een partij die dat soort mensen voorbrengt.

Vergelijk dat eens met Labour, de Britse zusterpartij waarvan de leden op het punt staan de extreemlinkse grijsaard Jeremy Cobdyn tot leider te promoveren. Een socialist van het oude soort, een communist en pacifist. “Doe het niet”! waarschuwt oud-premier Tony Blair die een decennium terug zijn partij naar grote successen voerde. Één probleempje had Blair maar: Nog altijd tasten biografen in het duister waarvoor de leider van de socialistische partij eigenlijk stond.

De felle reacties op Rottenbergs coup in de Volkskrant zijn voorspelbaar en begrijpelijk misschien. Maar laat dat ene puntje er nu net de oorzaak van zijn dat de PvdA anno 2015 van de ene verkiezingsnederlaag naar de andere stormt.

Written by sjonkritmeester

September 10, 2015 at 12:10 am

Posted in Column

Tagged with , , , , ,