sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

TOEN ZE IDEALISTISCH WAS, VOL VUUR

leave a comment »

Haar uitdager Bernie Sanders mag een outsider zijn, hij trekt meer kiezers dan verwacht. En heeft een punt. Ook de Democratische presidentskandidaat Hillary Clinton is gevangen in het web van machtige financiёle belangen. Rest de vraag of het eigenlijk anders kan?

Hillary Clinton is van 1947, een babyboomer. Ze kan nog altijd de eerste vrouw zijn die als president het Witte Huis betrekt. Ze heeft voldoende ervaring, is kundig. Het is niet de leeftijd, niet de ervaring die blokkades opwerpen. Wat de nog vijf jaar oudere Sanders impliciet naar voren brengt, is of de voormalige First Lady wel de aangewezene is om het probleem van de sociale ongelijkheid, ook al omdat ze als senator voor de staat New York altijd mèt Wall Street heeft gewerkt?

Zoals haar echtgenoot rond de eeuwwisseling al deed en een beetje als die derde Babyboomer, de 70-jarige PvdA in Nederland, zich neerlegde bij de voldongen feiten van het liberaalkapitalisme om daarna de scherpste kantjes eraf te halen. Indertijd heette dat de Derde Weg. Oud-premier Kok maakte er furore mee. Wouter Bos, Jeroen Dijsselbloem en Diederik Samsom zijn de discipelen, en nog altijd begrijpen ze niet wat voor schade zij hebben aangebracht aan het idee van de sociaaldemocratie.

Misschien zijn de Clintondemocraten en de Kokdiscipelen niet de hoofdschuldigen. Ze handelen wel als burgemeesters in oorlogstijd. Hebben afscheid genomen van de lessen die John Maynard Keynes, Tinbergen en al die andere bouwers van de sociale verzorgingsmaatschappij trokken uit de economische crisis van de jaren dertig, om vervolgens méé te gaan op het pad dat de hard core kapitalist Milton Friedman had aangegeven. Waarvoor de Britse premier Margaret Thatcher in Engeland en de Amerikaanse president Ronald Reagan in 1980 het politieke grondwerk deden en zo de baan effenden voor het neoliberalisme.

Natuurlijk waren er redenen voor verandering. In Engeland maakten de socialisten zich onmogelijk met onophoudelijke stakingen en het vasthouden aan oude rechten. In de VS is van nature weerstand tegen de overheid en in Nederland leek de verzorgingsstaat uit zijn voegen gegroeid. Inflatie heette het grote gevaar.

Vrij baan kregen de financiёle markten. De overheid moest terug in het hok. Werkgevers waren weer de baas. Ja, de 19e eeuw was weer helemaal terug. Niet direct. In Amerika en Engeland ging het sneller en radicaler dan op het Europese continent. Maar met de Europese Unie hadden de neoliberale krachten op het content een machtig wapen dat de socialisten en hun Keynesiaanse ideeёn steeds verder in het defensief drong. Dus werden de rijken rijker, armen weer armer, stagneerde de middenklasse.

De kapitalistische geest en al zijn uitwassen waren uit de fles. In 2007/2008 barstte de bom. Maar na acht jaar crisis worden heeft het neoliberalisme nog niets aan kracht ingeboet, wil de neoliberale elite van geen wijken weten. Waarom zou ze ook, ze heeft alle sociaaleconomische en politieke instellingen in handen. Ze heeft het geld. De sociaaldemocraten vormen geen probleem want zij hebben zich volgens de buitenwacht te veel vereenzelvigd met de waarden en normen van het neoliberalisme.

Wel krijgen linksachtige tegenkrachten weer enige blossen op de wangen. Het begon in 2011 met een armzalig protest van de Occupybeweging die in opstand kwam tegen de machtspositie van de allerrijksten. Eigenlijk hadden Griekenland met Syriza en de politieke ontwikkelingen in Schotland al een waarschuwing moeten zijn. Toen veroverde de Britse socialist Jeremy Cobdyn Labour, verzekerde Podemos zich in Spanje van een sleutelpositie.

Bovendien komt een probleem nooit alleen. Immers, ook op de rechterflank moet de neoliberale elite alle zeilen bijzetten, nu de nationaalpopulisten steeds vastere voet krijgen in Europa, terwijl Amerika zich geen raad weet met het fenomeen Donald Trump.

Genoeg weldenkende mensen die het gevaar onderkennen. Bijna dagelijks geeft The New York Times er blijk van. De steun voor presidentskandidaat Hillary Clinton is in elk geval overweldigend. Haast wanhopig doen Democratischgezinde columnisten als Maureen Dowd en Paul Krugman een beroep op Hillary zichzelf te hervinden. Toen ze nog idealistisch en jong was, en vol vuur.

Waar Maureen Dowd acht jaar geleden uitgekeken leek op Hillary, leest haar column van 6 februari 2016 bijna als smeekbede. De reden is overduidelijk. De columniste voorziet een herhaling van 2008. Maar toen was dáár, Barack Obama, nu is er die ‘echte’ socialist Bernie Sanders die steeds populairder wordt bij jonge, blanke Democraten. En, zoveel is zeker, een socialist in de Verenigde Staten als bewoner van het Witte Huis is ondenkbaar. Ondenkbaarder dan een zwarte president ooit was.

Advertisements

Written by sjonkritmeester

February 8, 2016 at 7:20 pm

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: