sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Posts Tagged ‘crisis

TSIPRAS, HELD OF DON QUICHOT

leave a comment »

Misschien is het wel de spannendste week van de Europese Unie. Immers, de grondslag, het economische model van de Europese Unie is in het geding. Voor het eerst sinds zijn onstuitbare opmars in de jaren 1990 wordt het neoliberalisme uitgedaagd. Krijgen de ondernemers, de banken en de privatiseringsmodellen serieus tegenspel.

Het is de met schulden overladen 19e lidstaat van de Eurozone, Griekenland die de handschoen heeft opgenomen. Links contra rechts. Solidariteit contra individualisme. Herstel contra bezuinigingen. Premier Alexis Tsipras heeft het in zich een held te worden, het voorbeeld van miljoenen Europeanen die de last dragen van de crisis.

Tenminste zo groot is de kans dat dezelfde Alexis Tsipras gedoemd is, de Che Guevara te worden van de 21ste eeuw. Een Don Quichot die windmolens bevecht en voortdurend op de vlucht moet. Met pek en veren wordt besmeurd, uitgejouwd door even zo vele miljoenen die hun geld terug willen.

Waarmee maar weer eens bewezen wordt dat de politiek een boel gedoe om niets is. Liever miljarden kwijt dan toegeven.

Written by sjonkritmeester

June 29, 2015 at 12:10 am

Posted in Column

Tagged with , ,

DUS TREFFEN ZIJ EEN VERGELIJK

leave a comment »

Zò is de Eerste Wereldoorlog begonnen. Zò is de bankencrisis in gang gezet. Een ongelukje. Een verkeerde inschatting. Misplaatste trots. Niet meer terug kunnen. Het gaat om het systeem, het principe. Mensen komen op de tweede plaats. En nòg denken de Europese leiders dat de Grieken bakzeil halen. Geven de laatste opiniepeilingen niet aan dat een meerderheid Brussel steunt? De ECB bevriest de noodkredieten. Bij het kruisje tekenen, s.v.p., en de eisen van de trojka tot op de laatste komma nakomen.

Inmiddels is de climax daar. Zondag 5 juli bepalen de Grieken of zij zwichten voor de eisen van de trojka, de EU, de ECB, het IMF. Het is ook een ja of nee tegen de Syriza-regering. Vijf jaar Europees crisisbeleid staat op het spel. Een bankroet is zo maar mogelijk. Dat Brussel, lees: Berlijn, niet met zich laat sollen, is de afgelopen weken weer eens bewezen.

Waarom zou het ook? De Eurodictaten hadden de schuldenstormen van 2010 glansrijk doorstaan. Dat wil zeggen, de Duitse en Franse banken waren gered. De belastingbetalers betaalden het gelag, in Spanje, in Portugal, in Ierland, Nederland, Italiё, in Griekenland. De begrotingsnormen werden heilig verklaard. Bezuinigingen werden doorgevoerd. Overal liepen armoede en werkloosheid schrikbarend op. Zelfs in Griekenland leek vorig jaar het ergste achter de rug. De rente was aanvaardbaar, het tekort liep terug.

Wel zou de schuldenlast nog decennia op de schouders van de Grieken drukken. Was 27 procent van de beroepsbevolking werkloos. Had de helft van de jongeren geen baan, waren pensioenen gehalveerd. Stroopten de armsten vuilnisbakken af. Aan serieuze hervormingen die een einde moesten maken aan corruptie en cliёntelisme was de regering nog niet toegekomen.

Toen viel de Griekse regering-Papademos, en kozen de Grieken in januari voor de radicaal linkse partij, Syriza. Syrizaleider Alexis Tsipras had beloofd de onderhandelingen met de EU te heropenen over het bezuinigings- en hervormingspakket. Vanaf dag één ging het mis. Met name de Griekse minister van financiën Varoufakis, professor in de speltechniek, stootte op onbegrip, woede. Europa, de voorzitter van de Eurogroep Jeroen Dijsselbloem voorop, vertrouwde hem niet. Duitsland bleef onwrikbaar: Griekenland zal in de Eurozonepas lopen, of niet. Nederland wil zijn geld terug. Een land als Spanje staat pal, al is het maar omdat Madrid als de dood is voor concessies aan Syriza. Is een protestpartij als Podemos niet al groot genoeg?

De Europese hoop is erop gericht dat de Griekse kiezers tot inkeer komen. Het is het spel om de macht. Syriza is fout, radicaal, communistisch, heeft zichzelf in de nesten gewerkt. Er is maar één koers die naar economisch herstel leidt, en dat is het neoliberale bezuinigings-/hervormingsbeleid. Het liberaalkapitalisme, gebaseerd op waterdichte afspraken over begrotingen en schulden, moet voor eeuwig worden veiliggesteld, gelaserd in roestvrij staal, gebeiteld in de hardste steenlaag die je bedenken kunt.

De Griekse premier Alexis Tsipras speelt hoog spel. Zijn geloofwaardigheid is hij wel kwijt als het volk ja zegt tegen de Europese plannen. Zegt het nee, heeft hij een ijzersterk mandaat. Een bankroet lijkt onafwendbaar. Maar een Grexit? Het verlaten van de eurozone? Het opzeggen van het EU-lidmaatschap? Of Syriza nu blijft of niet. Griekenland failliet gaat of niet. Brussel zal de druk nog verder opvoeren. Maar de risico’s zijn te groot. De toekomst van de Europese Unie staat op het spel. Vrijheid. Democratie. Solidariteit. Er moet een vergelijk komen. Dus treffen zij een vergelijk.

Written by sjonkritmeester

June 28, 2015 at 6:55 pm

Posted in Een mening

Tagged with , , , , ,

OVERAL DOEMEN ROTTE PLEKKEN OP

leave a comment »

In 1954 schreef de vermaarde Canadees-Amerikaanse econoom, J.K. Galbraith The Great Crash, 1929. Er zijn weinig studies die zo’n verhelderend beeld geven over de instorting van Wall Street en de rol die bankiers, handelaren en politici daarbij speelden.

Galbraith: “Tijdens de crisis komen de rotte plekken naar boven. Dan ziet de buitenwereld, hoe het spel gespeeld wordt en wie verantwoordelijk is. Worden touwtjes strakker aangetrokken ”. Overbodig om te vermelden dat Galbraith’ vaststelling zich bij de crisis van 2008 opnieuw bewijst.

Hoewel de financiёle markten overuren draaien en de handelaren feest vieren, is de crisis geenszins voorbij. De dieptepunten mogen overwonnen zijn, de topsalarissen en aandelenkoersen naar ongekende hoogten reiken, er zijn te veel onzekerheden.

Denk daarbij aan de werkloosheid, de grote groepen die achterblijven, de schuldenkwesties. Onzekerheden werken door in de politieke realiteit, in de Verenigde Staten, in Europa. Het Midden-Oosten staat in vuur en vlam. Het is zo’n tijd waarin democraten zwak en dictators sterk lijken.

Intussen trekken de leiders de touwtjes steeds strakker aan. De controle moet immers beter. Maar waar je ook kijkt, overal doemen rotte plekken op als onkruid in de tuin.

Written by sjonkritmeester

June 4, 2015 at 10:47 pm

Posted in Column

Tagged with , ,

GEEN LICHTPUNTJE VALT TE ONTDEKKEN

leave a comment »

Zo veel verdriet. Vermengd met woede. We waren oprecht geschokt, leefden mee. Waren woedend. Stil, toen 298 inzittenden van de MH17, van wie 198 Nederlanders, de dood vonden. Neergehaald door een raket. Minister Frans Timmermans trof de juiste toon.

De MH17-ramp is een dieptepunt, onvergelijkbaar met alles. Zo heel anders ook dan een economische of politieke crisis. Wat crisis? ‘Yes, we can’, juichte de Amerikaanse econoom, Nobelprijswinnaar, New York Timescolumnist, Paul Krugman vorige week. Normaliter is hij een voorzichtige bondgenoot van de Amerikaanse president Barack Obama. Steunt diens economische politiek, staat pal voor Obamacare, maar heeft als zo velen moeite met het weinig doortastende optreden van zijn president.

Aanleiding van Krugmans plotselinge optimisme betreft meer dan de Amerikaanse economie die het derde kwartaal met vijf procent groeide, terwijl de werkloosheid met 5,9 procent van de beroepsbevolking in zes jaar niet zo laag geweest. Krugman meent een andere Obama te ontwaren na de Republikeinse verkiezingszege van november. De president lijkt verlost van de noodzaak om het Congres voor zich te winnen, en vastbesloten gebruik te maken van de bevoegdheden waarover hij nog altijd beschikt.

Al met al toont Krugman zich onder indruk van de sancties tegen Rusland, het vastbesloten optreden tegen de Islamitische Staat, de toenadering tot Cuba en het klimaatakkoord met China. ‘Yes, we can’. Als iemand zich realiseert dat de schrijnende tegenstellingen en onevenwichtigheden in het Anerikaanse politieke en economische landschap zijn opgebouwd uit hout van het duurzame en harde soort, is hij het wel. Het kan niet anders. Krugman haalt Obama’s verkiezingsslogan uit de mottenballen als aanmoediging, een steun in de rug. Wie weet, is er een begin. De groei is dáár.

Amerika is ver weg. Ongetwijfeld zal ook hier de economie weer groeien, gaat het duurzaam crescendo, maar niet nadat de verschillen tussen de winners en losers welhaast Amerikaanse proporties hebben aangenomen.
Intussen suddert de crisis door. Dit land telt 657.000 werklozen. Ouderen zijn zorgenkindjes geworden. De participatiemaatschappij is een feit. Het VVD/PvdA-kabinet loopt op zijn laatste benen. Opnieuw voelen grote aantallen kiezers zich bedonderd. Slachtofferschap doet mensen al gauw foute keuzen maken. Racisme neemt toe. Antisemitisme tiert welig.

Uiteindelijk barst elke kruik die te lang in het water ligt. Of de kiezers het aandurven de PVV van Geert Wilders aan een meerderheid te helpen, staat in de sterren geschreven. Een derde van het electoraat overweegt een stem op Wilders. De onvrede en boosheid zijn zeer aanwezig. Maar er is ook angst.

Door alles heen dreigt het Rusland van Vladimir Poetin. Minister Bert Koenders van buitenlandse zaken sprak er in Buitenhof over. Wat trof, was de bezweringsmethodiek die de zorgvuldig gekozen, geruststellende woorden deden klinken als holle retoriek. Want dat Poetin een gevaarlijk man is, een kat in het nauw bovendien, erop uit het Westen tegen elkaar uit te spelen, dromend van een machtig Russisch imperium en daarbij horende invloedssferen, zal de bewindsman beseffen. Zoals hij zich ook geen illusies zal maken over de Islamitische Staat, het moslimfundamentalisme. Hopeloos, machteloos is het advies om niet langer de democratie als leidraad te nemen, maar te respecteren dat ze het elders op een andere manier doen.

Eens, ooit weer, misschien het komende jaar al, zal de economie ook hier opveren. In elk geval nadert het moment dat het politieke systeem openbreekt. Zelfs wij de burgemeester direct kunnen kiezen en Russen zich realiseren dat dictaturen niet werken.

2015. De MH17-ramp blijft een afschuwelijk onherroepelijke gebeurtenis die geen doel heeft gediend. ‘Yes, we can’. Nog valt geen lichtpuntje valt te ontdekken. Zelfs is het de vraag wat het land zwaarder laat wegen, de onderste steen die boven moet komen of zekere belangen?

Written by sjonkritmeester

December 29, 2014 at 8:26 pm

Posted in Een mening

Tagged with , , , , ,

ALS IK EMILE ROEMER WAS……

leave a comment »

Hoe denkt Diederik Samsom zijn partij nog tweeёneenhalf jaar door het politieke landschap van dit land te leiden? Nog 77 zetels heeft de coalitie over. Twee Kamerleden van Turkse komaf of twee Turkse Kamerleden zijn niet alleen de PvdA-fractie maar ook de partij uitgezet. Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk gaan nu voor zichzelf beginnen want zij willen hun achterban blijven bedienen.

Wat de reden voor de affaire ook is, de PvdA is een partij in ontbinding. Nog drie zetels te gaan, en de coalitie heeft haar meerderheid verspeeld. Kiezers zijn al weggelopen. Ongetwijfeld zijn er fractieleden die hun knopen tellen. Zich willen profileren, nu het nog kan.

Maar zelfs al zou Diederik Samsom erin slagen de fractie bij elkaar te houden, is het de vraag hoe lang hij de aanvallen van buitenaf kan weerstaan. Van alle kanten wordt de partij belaagd. VVD, D66 en CDA houden de PvdA in een ijzeren greep. De PVV zou het liefst elke dag een motie van wantrouwen indienen.

De vijanden zijn werkelijk overal. Neem Jeroen Pauw, de presentator van het VARA programma Pauw die Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk te gast had. Tot driemaal toe haastte de presentator zich te zeggen dat hij niets maar dan ook niets met de PvdA van doen heeft. Jeroen Pauw is, met andere woorden, de mol voor wie het heerlijk toeven is in het vroeger zo eensgezinde Rode Huis.

Als ik SP-leider Emile Roemer was, zou ik in het diepste geheim naar Hans Spekman gaan. Hem een aanbod doen waartegen de PvdA-voorzitter geen nee kan zeggen.

Written by sjonkritmeester

November 14, 2014 at 11:29 pm

Posted in Column

Tagged with , , , ,