sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Posts Tagged ‘dictatuur

WEGGEWEEST ZIJN DICTATORS NOOIT

leave a comment »

Het was bij De Wereld Draait Door dat tafelheer Hugo Borst een liefdevol gedichtje voorlas. “Mooi”, vond gastheer Matthijs van Nieuwkerk die geen idee had wie de schrijver was. Adolf Hitler bleek de auteur te zijn. Iedereen schrok. Toen was daar Jort Kelder, vriend van Mark Rutte, bij WNL op Zondag, en las voor uit de grote dictatorbloemlezing. Ayatollah Khomeini kwam langs, Idi Amin en Benito Mussolini. De conclusie was helder. Dictators zijn mensen van vlees en bloed en hebben zo hun gevoelens.

Leuk. Misschien kan het ook geen kwaad de niet-dictatorachtigen te confronteren met het feit dat iedereen dictator kan worden en je niet per se iets heel bijzonders hoeft te zijn om ergens de macht te kunnen grijpen. Toch is het de vraag waar de Bekende Nederlander Jort Kelder het vandaan haalt als hij in alle ernst Mussolini neerzet als een dictator van het mildere soort. Alsof Il Duce zich niet omringd had met criminelen, moordenaars, dieven en knipmessen van het laagste allooi. Lieden met wie hij oorlogen begon in Ethiopiё en Libiё, gasaanvallen uitvoerde op burgers. Met wie hij zijn land de Tweede Wereldoorlog instuurde aan de hand van Nazi-Duitsland.

Het is niet anders, maar met dictators is het per definitie kwaad kersen eten. Altijd weer komt er de grootste ellende van. De dictator mag een mens van vlees en bloed zijn, per definitie, vereenzelvigt hij zich met de staat. Wie hem in de weg staat, is een groot gevaar en moet algauw geruimd worden.

Mugabe, Poetin, Erdogan, Xi Jinping, Kim Jong-un, Sisi, Assad. Weggeweest zijn de dictators nooit. De een is erger dan de ander. Allemaal hebben ze bloed aan hun handen, en je weet maar nooit of er een zo gek is om niet alleen zijn land maar de wereld naar zijn hand te willen zetten.

Wat een geluk dus, dat de democratische rechtsstaat bestaat die behalve vrijheden en rechten van minderheden garandeert dat de macht nooit in één hand ligt. Zo nodig in tijden van politieke, economische en sociale crises en de maatschappij onderhevig is aan immense veranderingen. Zo nodig dus in 2016.

Ach nee, Jort Kelder pleit niet voor de invoering van een dictatuur. Hij zal VVD of D66 stemmen. Maar wie wel eens een analyse, commentaar, Twitter- of Facebookbericht onder ogen krijgt, moet het opgevallen dat de assertiviteit en daadkracht van een Poetin nogal eens bewondering oproept waar de vertegenwoordiger van de democratische rechtsstaat felle kritiek ontmoet.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel paart leiderschap aan idealisme. Staat pal voor de waardengemeenschap die de Europese Unie wil zijn, zoals al bleek bij de Griekse schuld en zij nu al maanden onderstreept bij de aanpak van het vluchtelingenprobleem. Toch duiken opportunisten van alle kanten op die vinden dat alléén zij weten wat het volk wil. En niet alleen in de kroeg klinkt de roep naar een sterk, krachtig leiderschap.

Complex is de realiteit. Boosheid, verzet kunnen terecht zijn, maar doen betrokkenen nogal eens in verkeerde handen vallen. Sommigen herinneren zich nog de twintigste eeuw. Kennen de gevaren van onzekere tijden, ook al omdat een politiek systeem geen natuurverschijnsel is, niet door God gegeven, maar mensenwerk.

Dus verdient waakzaamheid de hoogste prioriteit. Neem Amerika waar de Republikeinse presidentskandidaat en vastgoedmiljardair, Donald Trump de democratische gemoederen zo in beroering brengt en daarbij niet te beroerd is in te spelen op onderbuikgevoelens. Niettemin heeft hij een punt in een maatschappij waarin de schatrijke elite verblind lijkt door eigenbelang.
.
Lang niet alles is uitgekristalliseerd. Maar het is een gotspe diezelfde Amerikaanse elite tekeer horen gaan in naam van de democratie, rechten van minderheden, een gezonde economie en vrede. Geen idee waartoe een Trump in staat is. Een breekijzer om de democratische rechtsstaat weer op poten te krijgen, is in elk geval geen overbodige luxe. Niet voor de Verenigde Staten van Amerika, maar evenmin voor Europa trouwens. Één troost, bondskanselier Angela Merkel is een politicus die vertrouwen verdient.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

March 7, 2016 at 6:49 pm

KIEZER HEEFT BOTERBERG OP HOOFD

leave a comment »

Misschien dat voor- en tegenstanders, inclusief de zwijgende meerderheid die in onwetendheid tast, het hierover eens kunnen zijn: Wat het vluchtelingendebat zo verwart, tot een explosief mengsel maakt, is de onvrede over de manier waarop volksvertegenwoordigers omspringen met de belangen die kiezers hen hebben toevertrouwd. Over het functioneren van de democratie dus.

Premier, ministers, staatssecretarissen, Kamerleden, gedeputeerden, burgemeesters, wethouders, gemeenteraadsleden hebben allemaal eenzelfde probleem. Het gros van de burgers, kiezers heeft geen idee met wie het te maken heeft. Natuurlijk, Mark Rutte, Diederik Samsom en Eberhard van der Laan zijn bekende namen. De naam Geert Wilders ligt op ieders lippen. Zelfs weten de kiezers wie bij welke politiek partij hoort.

Maar kennen? In 2012 is het opnieuw bewezen. De kiezer stemde VVD, hij kreeg de PvdA. En andersom, met als gevolg dat diezelfde kiezer zich flink bedonderd voelde, voor de zoveelste keer. Mark Rutte en Diederik Samsom namen het risico. Immers, zij kennen hun pappenheimers en rekenden op het korte termijngeheugen. Over een paar jaar, zouden er weer heel andere problemen zijn.

Intussen is Wilders’ PVV goed voor 37 zetels in de Tweede Kamer, meldt http://www.peil.nl van Maurice de Hond. Ook andere onderzoeksbureaus geven aan dat de kiezers met karrenvrachten vanuit met name VVD zijn aangevoerd. Alsof de Partij voor de Vrijheid de oplossing van alle problemen is.

De vluchtelingenstroom zou de oorzaak zijn. “Die mogelijke PVV-kiezers”, verklaarde SP-leider Emile Roemer zondag voor het opinieprogramma Buitenhof, “voelen zich vooral bedrogen, niet gehoord. Zijn bang dat nieuwkomers voorrang krijgen en hebben tijdens de crisisperiode ervaren dat de rijken goed voor zichzelf zorgen, slecht presterende bestuurders makkelijk wegkomen en zij de lasten moeten dragen.”.

Een mooie analyse die ongetwijfeld een kern van waarheid bevat. Vluchtelingen zijn niet de oorzaak, hoogstens een katalysator van een politieke ontwikkeling die al jaren geleden is ingezet. Veel valt de politieke elite te verwijten. Opportunisme viert hoogtij. De formatie van september 2012 is slechts een voorbeeld, maar past in een patroon. De PvdA legde zijn ideologische vleugels af in de hoop de middengroepen te vangen, het CDA sloot al in 2002 een niet-aanvalsakkoord met Pim Fortuyn en ging in 2010 met Wilders in zee. De VVD denkt dat zij bekrompen nationalisme en vrije marktideologie in één partijprogramma kan stoppen. D66 stopte de kroonjuwelen in een geheime kluis en haalde de beveiligingscode uit het geheugen waarmee de hervorming van het politieke bestel fictie is geworden.

Intussen zijn politieke partijen en kiezers van elkaar vervreemd. De partijen onderscheiden zich te weinig van elkaar, vormen voor grote groepen één pot nat. Dus krijgt Wilders een nieuwe kans. Stemmen op een éénmanspartij. Makkelijker kan haast niet. Niks democratie. Dictatuur.

Zover is het nog niet. Er is wel een levensgroot probleem. Niet alleen de politiek, ook de kiezers hebben bergen boter op het hoofd. Meer dan eens is aangetoond dat zij niet altijd gelijk hebben. De overgrote meerderheid is in meer normale tijden behoorlijk lui, makkelijk aangelegd, te beroerd ook om in actie te komen, lid van een politieke partij te worden en op een constructieve manier mee te denken over de toekomst van het land. Pas als het eigenbelang in het geding is of een aansprekende figuur de barricaden beklimt, laat zij zich horen. Zoals nu.

Nòg kunnen de gevestigde partijen rekenen op tweederde van de stemmen. Niets aan de hand dus! Helaas, gewoontes zijn moeilijk af te leren. Opportunisme is een lelijke eigenschap, het korte termijnsucces blijkt net iets te vaak net iets te verleidelijk. “Samenwerken met de PVV doen we niet meer. We hebben geleerd”, beweert Sybrand Buma. Geloof hem niet! En als hij waarheid spreekt, is er altijd wel een concurrent die zijn kans schoon ziet.

Written by sjonkritmeester

November 2, 2015 at 8:04 pm

ALSOF DEMOCRATIE ER NIET TOE DOET

leave a comment »

Misschien was het van meet af aan een illusie. Sinds 3 november 1848 is Nederland formeel een parlementaire democratie. Haken en ogen waren er genoeg. In de loop der jaren is veel ten goede veranderd. Natuurlijk, kritiek was er altijd al. Maar nu proef je scepsis. Enerzijds hollen bestuurders de democratie uit. Anderzijds laten de burgers het gebeuren.

Het is een ramp, het is verschrikkelijk. In Amsterdam protesteren studenten nu al wekenlang voor meer democratie en tegen het rendementsdenken. Hebben inmiddels de steun van docenten. De overheid geeft hen gelijk, maar tracht vooral de actie ten doodbloeden. Veel Nederlanders zijn ongerust over de uitruil van macht richting Brussel. Tien jaar geleden stemde het volk tegen een Europese Grondwet. De uitruil lijkt niet te stoppen.

Politieke partijen zijn belangenorganisaties, opstapjes voor mooie carrières. Op 1 januari waren 295.000 Nederlanders lid van een politieke partijen, dat wil zeggen nog geen 2,5 procent van het aantal kiesgerechtigden. Vijftig jaar geleden waren dat er 600.000. Gemeenteraden waren al uitvoeringsorganen van Den Haag, en nog altijd vertrouwen de bestuurders het de burgers niet toe hun burgemeester te kiezen.

Dat wil niet zeggen dat het vroeger beter was. Verzuimd is wel de burger meer te betrekken bij de politiek. D66 had het nog zo beloofd, maar zag er vanaf omdat de politiek te veel tegenspel gaf en zij andere mogelijkheden zag kiezers aan zich te binden. Het is ook moeilijk. Het systeem is vrijwel dichtgetimmerd. Het volk is conservatief.

Zeven jaar crisisbeleid heeft het land achter de rug. Begrotingsdiscipline en groteske bezuinigingen zijn de norm, met als gevolg massale werkloosheid, armoedeval, deflatie, stagnatie. Verbijsterd vraagt de Amerikaanse econoom, Nobelprijswinnaar Paul Krugman zich af, waarmee Europa eigenlijk bezig is”. Toch blijft de VVD de grootste partij. Wint het Amerikaanse hard kapitalistische model ook hier veld.

Maar er is meer. Het is de attitude die zorgen baart. Nog niet zo lang geleden was het land er redelijkerwijs van overtuigd dat met Europa een oorlogsvrije samenleving was opgebouwd. Dat racistische en nationalistische demonen waren uitgebannen. De democratie af was.

Helaas, sociale en klassieke media getuigen ervan. Ongelofelijk, onverantwoordelijk is het begrip dat zoveel Nederlanders tonen voor het Rusland van Poetin. Alsof ook zij zich niet hebben kunnen losmaken van het Koude Oorlogdenken. Geen oog hebben zij in elk geval voor de Oekraїners die een jaar geleden hun leven waagden voor vrijheid en democratie. Integendeel, zij tolereren liever een regime dat denkt in vijandbeelden, oorlogen begint, zichzelf verrijkt, moordt, plundert, liegt en bedriegt.

Alsof democratie er niet toe doet. Natuurlijk is kritiek op Israёl mogelijk. De regering-Netanyahu zou meer concessies kunnen doen. Punt blijft dat de Palestijnen, de Arabieren en Iraniёrs vinden dat de Joden daar eigenlijk niet horen. Dat alles is opgelost als Israёl zich terugtrekt achter de grenzen van vóór de Junioorlog van 1967.

Intussen vecht Nederland mee tegen de IS-moordenaarsbende in een omgeving van louter dictaturen, repressie, onvrijheid. Allah zal zijn rol spelen. Blijkbaar snapt de wereld niet dat de Arabische Lente een allang sluimerend vuur in gang heeft gezet. Dat er veel te veel jonge mannen zijn en grote groepen mensen een gebrek hebben aan alles. Vergeet Allah. Het gaat om werk en brood op de plank. Om gelijke kansen, een rechtvaardiger verdeling van de welvaart. Om vrijheid en democratie.

Geen demonstraties worden gehouden tegen Poetin, niet tegen de executies in Iran of Saoedi-Arabiё. Ach, maar weinigen onderkenden in de jaren 1930 het gevaar Hitler. Later waren Mao , Fidel Castro en Tito best wel populair. Misschien is het een kwestie van geestelijke luiheid, zijn de burgers verwend geraakt. Vakanties vieren ze in elk geval net zo makkelijk in een vreselijke dictatuur. Ook armoede is geen criterium.

Zoveel is zeker, diezelfde burgers zijn opgevoed in een klimaat waarin het grote geld gedijt, het verschil tussen Rijk en Arm opnieuw toeneemt. Zelfs bestuurders zich overmand weten door bureaucratische instituties en de mogelijkheden van de techniek. Kortom, Charlie Chaplin’s ‘Modern Times’ is nog even actueel. De mens ontmensd. Max Weber. Noem het rendementsdenken.

Written by sjonkritmeester

March 9, 2015 at 8:13 pm

Posted in Een mening

Tagged with , ,

ZO GAAT HET OOK IN DICTATUREN

leave a comment »

Ongetwijfeld is het een dilemma. Maar het: “Ik ruil een stukje privacy graag in voor meer veiligheid”, doet me altijd weer schrikken. Ook nu, in een tijd dat fanaten menen hun oorlog ook hier te moeten voeren, ons te straffen voor de wandaden, beledigingen, uitbuiting, volkerenmoord op de Palestijnen en de steun die de Joden krijgen”.

“Edward Snowden is achterhaald”, verklaren inlichtingenexperts. “Want”, weten zij, “de aanslagen in Parijs bewijzen dat de overheid haar opsporingsbevoegdheden moet opkrikken. Alleen dan vallen aanslagen te voorkomen”.

Het zal, en de experts zullen het eerlijk bedoelen. Tegelijk zijn het vooral excuses, flauwekulargumenten die de waarheid verbloemen. En die waarheid is dat elke overheid alles van haar burgers wil weten, of zij nu een democratie is of een dictatuur. Totale, zo volledig mogelijke, controle, begint al bij de eerste staatsvormen. Twee nauw met elkaar verbonden basisprincipes zijn daar debet aan. Overlevingsdrang en de beheersing over de middelen die daarvoor nodig zijn.

Hoe groter de mogelijkheden zijn, hoe meer de overheid ervan gebruikmaken wil. De techniek is er niet voor niets. Nu al is het geen kunst om alle telefoons af te tappen. Camera’s hangen al overal. De tijd komt dat iedere burger bij zijn geboorte een identificatiechip krijgt geïnjecteerd. Doet geen pijn. Verdwalen kan niet meer. Ontvoering is zinloos. Wie niets op zijn kerfstok heeft, heeft niets te vrezen.

Met andere woorden dus, de overheid beschouwt de burger als verdachte. Streeft naar volledige controle. Het is de democratische rechtsstaat in omgekeerde vorm. Zo gaat het ook in dictaturen. Een oplossing is het al helemaal niet, want het spreekwoord is er niet voor niets: Wie wantrouwen zaait, zal wantrouwen oogsten.

Written by sjonkritmeester

January 19, 2015 at 12:25 am

Posted in Column

Tagged with , , ,

STEM OP PVV IS STEM OP DICTATUUR

leave a comment »

De mythe waart rond. Alsof het westerse medicijn democratie uitgewerkt zou zijn, haar beste tijd gehad heeft. Niet alleen zouden met name Russen en Chinezen zeer content zijn met hun leiders, ook in het Westen woekeren twijfels. Geen toeval dus dat partijen met een sterk autoritaire inslag aan populariteit winnen. Want laat de kiezer zich geen illusie maken, een stem op het Front National, de PVV, de UKIP, Lega Nord, de N-VA en AfD is een stem die leidt naar dictatuur.

En dat vanwege een mythe. Immers, juist nu, in een tijd van economische en politieke crisis, is de democratie voorwaarde nummer één voor een samenleving om verder te komen. Zonder democratie is er geen vrijheid, geen rechtszekerheid, geen debat, geen ontwikkeling ten goede. Ook al schieten bestuurders in gevestigde democratieën op gezette tijden te kort, omgekeerd realiseren te weinig burgers zich niet dat zij als dragers van het systeem moeten investeren, zich opofferingen getroosten.

Een mythe ook, omdat er welhaast blind van uitgegaan wordt dat Russen en Chinezen massaal achter hun leiders staan. Dat wil zeggen, conclusies worden getrokken uit opiniepeilingen en gesprekken in met burgers die zich om begrijpelijke redenen wel tweemaal bedenken voordat zij het achterste van hun tong laten zien.

Maar mythe of niet, de veronderstelling geeft al te denken. Januari 2015. Somber zijn de voorbeschouwingen op het nieuwe jaar. De ondergang van de aarde is net niet voorspeld. In het dagblad Trouw ziet veiligheidsexpert prof. dr. Rob de Wijk gevaren overal. In de Volkskrant waarschuwt de Zuid-Koreaanse econoom Ha -Joon Chan voor een nieuwe financiёle crisis in deze contreien. The New York Timescolumnist Paul Krugman vreest voor een reprise van de jaren 1930. Met angst en beven wacht Europa de uitslag af van de Griekse gang naar de stembus. De doemscenario’s over de herinrichting van het zorgsysteem stapelen zich op. Alleen premier Mark Rutte blikt in het NRC Handelsblad met vertrouwen de toekomst in.

Het pessimisme heeft zijn redenen. Rusland, om maar een voorbeeld te noemen, moet van president Poetin weer groot en gevreesd zijn, compleet met invloedssferen, met Oekraїne als de lakmoesproef. In het Midden-Oosten dreigt de Apocalyps. Ook China wil zich doen gelden, terwijl de megalomane trekjes van de Turkse president Erdogan niet langer zijn te negeren. In Europa weet de economische crisis van geen ophouden. Nationaalpopulisten hebben de wind in de zeilen. Wéér dreigt de val van een Nederlands kabinet.

De ondergang , hel en verdoemenis voorspellen, is makkelijk genoeg. Onvermijdelijk zijn zij niet. Toeval, geluk en goed beleid kunnen samenvallen. De experts lijken het er wel over eens dat het economische herstel in de Verenigde Staten van structurele aard is. Dat de sociale tegenstellingen een levensecht probleem zijn, begint ook aan de overkant van de oceaan door te dringen. Het vertouwen in president Obama neemt toe. Het economische herstel in de Verenigde Staten kan overslaan.

Vrede in het Midden-Oosten is ver weg. Het moslimfundamentalisme floreert, maar ook daar liggen kansen. De mensen hoeven ze allen maar te pakken. Ach, perfect wordt het nooit. Het zou al mooi zijn als de Europese Unie begrijpt dat een beetje democratie een contradictio in terminis is, en wij in Nederland het groot onderhoud ter hand nemen, met ingang van direct.

Kortom, samenvattend, alles bij elkaar genomen, het jaar 2015 heeft alles in zich van een keerpunt. Het wordt ongemeen spannend, erop of eronder. Het onderzoek naar de MH17-ramp kan een president ertoe bewegen richting Kiev op te trekken. Boze burgers zijn er overal. Verstandige politici kunnen bijsturen. Zoveel is zeker, mensen kunnen zweren bij bestaande machtsstructuren, stamverbanden, zich aan hun God overleveren, een volwaardige democratische rechtsstaat is het enige instituut dat mensen soelaas biedt.

Written by sjonkritmeester

January 5, 2015 at 8:32 pm

Posted in Een mening

Tagged with , , , , ,