sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Posts Tagged ‘Europa

GELUKKIG WAS DAAR AMERIKA

leave a comment »

Zonder de Amerikanen was Adolf Hitler ‘Der Führer’ van het Arische Derde Rijk met Duitsland als stralend middelpunt, de stichter ook van de mark Nederland. Hij was de held die de wereld het nationaalsocialisme als heilsleer gegeven heeft en de wereld bevrijdde van de afschuwelijke Jood. De ziener die een Stalen Muur optrok tegen het verderfelijke communisme en de Rode Tsaar Jozef Stalin tot zelfmoord verleidde.

Hoeveel scheelde het eigenlijk of Hitler had de wereld op zijn knieёn gekregen? De premier van het Verenigd Koninkrijk, Winston Churchill mocht een formidabele vastberaden tegenstander zijn maar alléén kon hij niet af.

Gelukkig was daar president Franklin Delano Roosevelt, de 32ste president van de Verenigde Staten van Amerika, een Democraat en even vastbesloten als Churchill om de Duitse Nazi-dictatuur te verslaan, te vernietigen. Totaal, zonder mededogen, met alle beschikbare middelen.

Amerika dus! Maar was er niet eerst een Japanse aanval op Pearl Harbour voor nodig om het land in beweging te krijgen? Had het niet eerder kunnen ingrijpen? Misschien. Punt is dat het verdraaid weinig scheelde of de wereldgeschiedenis had een totaal andere loop genomen, al is het maar omdat er ook in Amerika genoeg bewonderaars van Hitler waren die het op een akkoordje wilden gooien. Denk aan Henry Ford van de Ford autofabrieken, aan Charles Lindbergh, de bedwinger van de Atlantische Oceaan en grote man van de beweging ‘America First’. Denk ook aan de Amerikaanse ambassadeur in Londen, Joseph Kennedy, de vader van…

Gelukkig was daar F.D. Roosevelt. Gelukkig waren er miljoenen Amerikanen bereid hun leven te geven in de oorlog die volgde. Wat ontbrak, waren de instellingen, was een stabiel systeem dat niet alleen de wereld maar ook het vrije westen kon behoeden voor boze machten.

Dus kwam er een Verenigde Naties, een wereldhandelsbank, het INF, de NAVO, een verenigd Europa. Het systeem is van eminent belang, maar niets waard zonder de mensen die de waarde ervan erkennen. De opvolgers van Roosevelt en Churchill in Amerika en Europa handelden in hun geest.

Niettemin lijkt in 2016 de klad erin gekomen, juist op het moment dat het belang van het systeem groter lijkt dan ooit. Met dreigingen van buiten waar dictators als Poetin, Erdogan druk doende zijn om mogelijkheden uit te buiten en het moslimfundamentalisme al de oorlog heeft verklaard. Met dreigingen van sterke mannen en zelfs een vrouw die van binnenuit proberen de boze middenklassen aan zich te binden.

Gelukkig zijn er nog altijd Amerikanen: Ondanks alle fouten, tekortkomingen, ondoordachte acties en oorlogsmisdaden die zij hebben gepleegd. Richard Nixon mag een schurk zijn geweest, Ronald Reagan de basis hebben gelegd voor de economische crisis van 2007 en een samenleving van almaar grotere tegenstellingen; het machtigste en rijkste land van de wereld staat toch maar mooi garant voor vrijheid en democratie, met aan het hoofd, Barack Obama, een fatsoenlijk en bekwaam leider.

En dan is er Donald J. Trump, de vastgoedmagnaat die de 45ste president van de Verenigde Staten hoopt te worden als representant van de Republikeinse partij.

Er valt van alles te zeggen over oorzaken en gevolgen. Misschien roept de Democratische presidentskandidate Hillary Clinton agressieve gevoelens op. Feit is dat de gevestigde elite er alles aan gedaan heeft om de middenklasse, de ruggengraat van elke ordentelijke democratie, van zich te vervreemden. Niets gedaan heeft met de waarschuwingen van de econoom Thomas Piketty. Gevangen zit in een web van machtige belangengroepen.

Misschien kan het ook niet uitblijven in een land waar de tegenstellingen tussen Rijk en Arm zitten ingebed in het systeem. Waar het racisme altijd sluimert, het politieke systeem is vastgelopen, het grote geld de democratie heeft overwoekerd en het begrip vrijheid is teruggebracht tot het recht om wapens te dragen.

“Enig”, noemt Charles Groenhuysen de Amerikaanse verkiezingen. Blijkbaar ziet de Amerika-expert het als een kostelijk spel en begrijpt hij niet wat er op het spel staat. Maar een goed verstaander weet meer dan genoeg als de leider van een democratisch land beweert dat alleen hìj de oplossing in handen heeft, dat, met andere woorden, gevestigde procedures en instellingen er minder toe doen.

Een ramp, een catastrofe wacht de wereld als Trump op 8 november wint. Een catastrofe die nog erger wordt als de Republikeinse partij de meerderheid in het Congres behoudt. Maar zoveel vertrouwen verdienen de Amerikaanse kiezers wel dat diezelfde wereld erop mag rekenen dat zij F.D. Roosevelt niet vergeten zijn.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

July 25, 2016 at 6:53 pm

Posted in Een mening

Tagged with , , ,

OP WEG NAAR EEN PRACHTIG JAAR

leave a comment »

De contouren zijn al zichtbaar, de beslissingen gevallen. Toegegeven, er is veel protest, onrust, verzet, barbarij. Noem het rebellie, hier en daar kan enige vertraging optreden. Maar er is geen terug. We zijn op weg naar meer democratie, een rechtvaardiger samenleving. Of onze nationale heldin Dafne Schippers nu Olympisch kampioen wordt of niet, 2016 is veelbelovend genoeg, heeft alles in zich om een prachtig, geweldig jaar te worden.

Daarentegen mag 2015 als een crisisjaar geboekstaafd worden, een jaar van oorlog, aanhoudende economische crisis, aanslagen, en vluchtelingen. “Een kanteljaar”, noemde David van Reybrouck het die leeft tussen hoop en angst.

Waarbij de angst overheerst, omdat de democratie onder druk staat, nationaal-populistische bewegingen aan kracht winnen en de fascistoïde radicale islamitische terroristen er met hulp van wraakzuchtige Irakese militairen in zijn geslaagd het Westen na 11 september 2001 in Parijs opnieuw in het hart treffen.

Met maar één conclusie: Waar Amerika het Westen meetrok in een oorlog tegen het Talibanbewind in Afghanistan en het Irak van Saddam Hoessein, de Taliban en Saddam Hoessein verdreven zijn, de wereld alleen maar onveiliger is geworden. Want toen de Verenigde Staten begreep dat het de grenzen van zijn macht bereikt had, zich terugtrok, in een economische crisis verzeild raakte, waagden de concurrenten en vijanden hun kans.

Concurrent nr. 1 China opereert voorzichtig genoeg. Desondanks boezemt het optreden in de Zuid-Chinese Zee steeds meer angst in. Zoals ook het autocratische bewind van president Xi Jinping tot wantrouwen leidt. Blijkbaar heeft Rusland zichzelf teruggevonden in een samenleving die meer waarde hecht aan de sterke man, intimidatiepraktijken, eeuwige rechten, extreem nationalisme dan aan democratie, samenwerking, mensenrechten en dergelijke.

Is de islamitische republiek Iran na het atoomakkoord een bondgenoot? Nog niet, in elk geval. Wat 2015 heeft blootgelegd, is een gevaarlijker wereld dan sommigen voor mogelijk hielden. Nog steeds stellen zij de Europese eenwording verantwoordelijk voor al het goede, voor vrede en welvaart.

Alsof er in 1945 of zelfs in 1989 geen andere beslissingen mogelijk waren die tot misschien wel mooiere resultaten konden leiden. Wat, bijvoorbeeld, als ‘wij’ in de jaren 1950 hadden ingestemd met het voorstel van de Sovjetunie om van Duitsland een neutrale staat te maken? Wat, bijvoorbeeld, als niet kapitalistische dwazen maar serieuze economen zich met de opbouw van het nieuwe Rusland hadden mogen bemoeien?

We zullen het niet weten. Het is de wereld van nu waarin we leven. En 1989 is inderdaad een kantelpunt. Sindsdien ging het crescendo. Dat wil zeggen, het neoliberale kapitalistische democratische systeem van het Westen had zich superieur getoond aan de verderfelijke communistische dictatuur, en de wereld zou dat weten ook. Het kon niet op.

Twijfels werden uitgebannen. Tot in alle poriёn van de samenleving drong het neoliberalisme door. Het grote geld kreeg nu pas echt vrij spel. Rijken konden rijker worden. Het socialisme had afgedaan. Zelfs betoogden economen dat zij het crisisgevaar bezworen hadden. De democratie werd verengd tot belangenpolitiek, opiniepeilingen, charismatische figuren, 21ste eeuwse volkstribunen.

Terugkijkend, is het lachen geblazen. Zoveel domheid, zoveel kortzichtigheid hadden maar weinigen voor mogelijk gehouden. Maar zo zitten we blijkbaar in elkaar. Is nodig om tot inkeer te komen, want zo zijn we nu ook wel weer, om als het er echt op aankomt verstandige beslissingen te nemen. De tijdsgeest te vatten. Ons te herpakken.

De democratie staat onder druk. Jazeker. Tegelijk zijn de voortekenen alleszins gunstig. Immers, het verzet betreft niet de democratische rechtsstaat. Integendeel, met miljoenen tegelijk vluchten de ongelukkigen er juist naar toe.

En dat terwijl de autochtonen zo heftig verlangen naar die fantastische tijd toen zij zich veilig waanden en hun leiders vertrouwden. Zij willen meer democratie. Niet zozeer Europa maar het democratische tekort is hun probleem.

En de wereld gaat mee, tegen wil en dank, met vallen en opstaan. Door westers toedoen is in Syriё en Irak de doos van Pandora die is opengeklapt. Vuile krachten wagen hun kans. Dom, fout. Maar op enig moment zou die doos toch zijn opengegaan, want onder het deksel van dictatuur, repressie en onrecht, gist en borrelt het tot bijna het kookpunt.

En voor wie het vergeten mocht zijn, diezelfde doos van Pandora biedt toch ook hoop. Begrijp dat de Islamitische Staat een anachronisme is, een opstand van verdwaasden tegen een almaar veranderende wereld. Vergelijk het met de Engelse wevers die in 1800 de machines kort en klein sloegen.

Opinie-expert Nate Silver van de site FiveThirty Eight geeft de Republikein Donald Trump 2 procent kans om presidentskandidaat te worden. Hij zal gelijk hebben. Maar juist een Trump biedt de Grand Old Party een unieke kans om open te breken, zich te ontdoen van de reactionaire kapitalistische krachten die de machtigste staat van de wereld al zo lang verlammen. Het is een kans die de partij en het land niet mag ontglippen.

Intussen hebben kiezers in Spanje en Schotland al verstarde politieke verhoudingen weten te doorbreken. Zelfs in Griekenland heeft het volk van zich laten horen. Er is veel mis. Maar alle tekenen neigen naar groen. Waar niet is verandering aantoonboor in zicht?

Misschien heeft het Front National zijn hoogtepunt nog niet bereikt. Tegelijk hebben de Franse kiezers Marine Le Pen laten weten dat ze vooral dient als waarschuwing voor de elite. In Nederland voorziet Maurice de Hond van Peil.nl iets dat op onbestuurbaarheid van het land lijkt. Zo groot is de versnippering van het politieke bestel.

Nooit was er zo’n behoefte aan een serieuze hervorming van het politieke bestel. Nooit toonden de politieke partijen zo weinig interesse. “Immers, de burger interesseert het niet”, aldus het aloude verweer dat ook D66 zich eigen heeft gemaakt, de partij die ervoor is opgericht.

Dus is het wachten op de Kladderadatsch, zoals wijlen prof. dr. P. Maas lang geleden al voorzag. Maar die Kladderadatsch zal ons wel vooruit brengen. Want achter de onverkwikkelijke rellen in Oranje, in Geldermalsen staat steeds weer het volk dat ‘gewoon’ meer inspraak eist, op een serieuze betrokken wenst de raken bij de besluitvorming, niet overvallen wenst te worden door een bestuurlijke elite van wie het vervreemd is geraakt.

Natuurlijk, de elite zal niet zomaar wijken. Ze weet van wanten want het is dezelfde elite die de volksinvloed heeft getracht in te dammen, terug te dringen. Ze zal plooien, manipuleren, beloven, toegeven om onverhoeds toe te kunnen slaan. Maar helaas, ze heeft geen keus. De onderhuidse krachten zijn te sterk.

Kortom, het is geen toeval dat de Universiteit het onderspit gedolven heeft tegen een studentenrevolte, het is geen toeval dat bankdirecteuren zich in het defensief gedrongen voelen, het is geen toeval dat een commissaris van de koning niet zomaar een burgemeester kan benoemen.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

December 28, 2015 at 8:43 pm

HOE LANG GAAT DIT NOG GOED?

leave a comment »

Europa kan opgelucht ademhalen. Opnieuw hebben de Franse gevestigde partijen het extreemrechtse Front National de voet dwars gezet. Voorkwamen zij in de tweede ronde van de regionale verkiezingen dat de partij van Marine Le Pen ook maar één regio kregen toegewezen en zo een stap richting het centrum van de macht konden zetten.

Marine Le Pen, de dochter mag zich dan als het meer acceptabele familie-exemplaar presenteren dat probeert de extremistische eigenaardigheden uit te wissen die haar vader had ingebracht, voor de Fransen is het nog onvoldoende. Hoewel het Front National zondag 13 december het recordaantal van 6,82 miljoen stemmen vergaarde, gingen de Republikeinen van Nicolas Sarkozy en de Socialistische Partij president François Hollande er met de buit vandoor. Bovendien maakten de kiezers het FN duidelijk dat Marine Le Pen bij de presidentsverkiezingen van 2017 evenmin op hen hoeft te rekenen.

Anti-immigratie, anti-neoliberalisme, anti- Europese integratie zijn drie kenmerken die miljoenen kiezers trekken. Kiezers die zich keren tegen de gevestigde politiek. Zich vaak in de steek gelaten voelen, en het economische hoofd nauwelijks boven water kunnen houden. Zoals gebruikelijk zijn er altijd politici die dan de juiste woorden spreken. Toch gaat het zelden zo gemakkelijk als in Hongarije waar de Hongaarse premier Orbán en de Fideszpartij naar absolute meerderheden reiken.

In Oostenrijk, Belgiё, Denemarken, Zwitserland, Italiё, Engeland en Frankrijk dus. Tot nu toe zijn de democratische structuren toereikend, en anders bedenkt de politieke elite wel iets om ongewenste elementen uit de regeringsboot te houden. Nòg siddert het Vlaams Belang van woede over de uitsluiting en de talrijke processen. In Frankrijk trekken socialistische kandidaten zich terug ten faveure van centrumrechts.

Niets aan de hand dus? De democratische burger die niets op heeft met sterke mannen of vrouwen weet beter. Rechtse partijen schuiven steeds verder op om de nationaalpopulisten de wind uit de zeilen te halen. In Duitsland is de AfD, Alternative für Deutschland bezig aan een gestage opmars. De protesten tegen de komst van vluchtelingen hebben xenofobische trekken gekregen.

En je hoeft geen politicoloog te zijn voor de vraag wat onvrede doet die jarenlang onder het deksel is gehouden. Inmiddels zitten wij met Geert Wilders. Vijfduizend kilometer naar het westen raken de Amerikanen van streek nu de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump miljoenen kiezers magnetiseert.

De cijfers zeggen dat het vooral de blanke laag opgeleide en arme kiezers zijn die hem steunen, gedreven door weerzin tegen Washington en de gevestigde elite. Ook de schatrijke vastgoedmagnaat maakt gebruik van angst voor het nieuwe en vreemde.

De VS is een democratie. Europa heeft er zijn vrijheid aan te denken. Maar in het machtigste land van de wereld zijn racisme en nationalisme diep ingesleten. De tweedeling is schrikbarend. Politici zijn gevangenen van machtige lobby’s. De Republikeinse partij heeft de polarisatie tot doel gemaakt. Trumps concurrenten mogen de instemming van het partij-apparaat hebben, zo heel groot zijn de verschillen niet. Sterker nog, de Republikeinse partij is rechts. Rechtser kan haast niet.

Als puntje bij paaltje In Frankrijk geven de socialisten de voorkeur aan Nicolas Sarkozy boven Marine Le Pen. In Nederland probeert de VVD bij herhaling rechts voor de PVV uit te steken. Is de burgemeester van Antwerpen en leider van de Nationale Vlaamse Alliantie Bart de Wever niet ook iets van een populist? Rechts en nationalistisch is hij zeker.

Waarmee de vraag rijst, hoe lang slaagt de gevestigde elite in Europa en de Verenigde Staten van Amerika er in voldoende kiezers te trekken? Hoe lang gaat dit nog goed?
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

December 14, 2015 at 7:25 pm

OOK ANGELA MERKEL BLIJKT EEN MENS

leave a comment »

Zoals een beetje dictator betaamt, zit ook de Turkse president Erdogan niet voor één gat gevangen. Op 7 juni raakte de conservatief islamitische AKP haar absolute meerderheid in het parlement kwijt. Weg droom van president Erdogan. De pro-Koerdische HDP stak een spaak in het wiel. Maar geen nood, op 1 november mogen de Turken opnieuw naar de stembus.

En dit maal zal Erdogan ervoor zorgen dat de absolute meerderheid hèm is. Zo groef hij de strijdbijl op voor een nieuwe oorlog met de Koerden. Pakte hier en daar wat critici op. Veel vragen moet hij nog beantwoorden over de aanslag in Ankara waarbij bijna 100 pro-Koerdische demonstranten vorige week het leven lieten.

Bovendien heeft hij met de Syrische vluchtelingen een machtig wapen in handen. Al die vluchtelingen, al die moslims kunnen ze in Europa niet hebben, weet hij. Waarop onderhandelingen begonnen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zegde in Ankara drie miljard euro toe om de vluchtelingen op te vangen. Afschaffing van de visumplicht is bespreekbaar. Zelfs komen de onderhandelingen over toetreding van Turkije tot de Europese Unie opnieuw op de agenda.

‘Wir schaffen es’. De afgelopen weken zijn bondskanselier Angela Merkel welhaast bovenmenselijke kwaliteiten toegedacht. Meer dan haar collega’s rechtte de bondskanselier de rug aangaande de vluchtelingen. Niettemin geven de verkiezingsonderzoeken aan dat kiezers zich afkeren van haar en haar partij, de CDU. Dus moet de conclusie wel zijn dat zelfs Angela Merkel niets menselijks vreemd is.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

October 19, 2015 at 12:10 am

Posted in Column

Tagged with , , ,

GERAAKT DOOR DOOD VAN ANNELI

leave a comment »

Misschien moet iemand het maar eens uitleggen, want ik snap het niet. Syrische vliegtuigen bombarderen een markt. Een bom ontploft in Bangkok. Vluchtelingen die de verdrinkingsdood sterven. Vluchtelingen voor wie geen plaats is. Ook de strijd in Oekraїne laait weer op. Een moord in Molenschot. Een moord in Vleuten.

Toch word ik het meest geraakt door de dood van Anneli, de 17-jarige dochter van een ondernemer in de Duitse deelstaat Saksen. Om tien voor half acht ’s avonds was het meisje de deur uitgegaan. De fiets gepakt. Even de hond uitlaten. Om nooit meer terug te komen want twee mannen hadden haar uitgezocht om rijk te worden.

Natuurlijk, morgen ben ik het voorval alweer vergeten. Het debat over de Griekse schuldenkwestie wacht. Maar nu ik erover nadenk, gaat er toch een lichtje branden. Blijkbaar zit Europa meer in mijn hart dan ik had gedacht.

Written by sjonkritmeester

August 19, 2015 at 12:17 am

Posted in Column

Tagged with , ,

EEN STAAT DIE GENOCIDE PLEEGT

leave a comment »

Overal in Europa heeft de pro-Palestijnse beweging de wind mee. Steeds meer in het nauw raakt Israёl. Een jaar na de Gaza-oorlog proberen de Palestijnen hun slag te slaan, gesterkt als zij zich voelen door diverse rapporten. Actievoerders hadden er al geen moeite om te spreken van een racistische apartheidsstaat die genocide pleegt.

Tegenstanders van Israёl zijn gemotiveerd, fel, vastbesloten, steeds beter georganiseerd, hebben een doel. Getalsmatig zijn zij ten opzichte van de Joodse gemeenschap ruim in de meerderheid.
Het Zweedse parlement heeft al besloten de staat Palestina te erkennen. Gezien de reacties van meevoelende politici lijkt een boycot onvermijdelijk, zeker als het gaat om Israёlische producten die gerelateerd zijn aan de westelijke Jordaanoever. Een stedenband Amsterdam-Tel Aviv lijkt onhaalbaar.

Verbazingwekkend blijft het. Op de politiek van de regering-Netanyahu valt veel af te dingen. Maar stel, dat de Palestijnen binnen afzienbare tijd hun zin krijgen. Zij hun soevereine staat krijgen, met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. Israёl zich volledig terugtrekt achter de grenzen van 1967? De Palestijnse vluchtelingen het recht op terugkeer krijgen?

De vraag is of er in Europa, en dus ook in dit land, voldoende serieus wordt nagedacht.

Written by sjonkritmeester

June 25, 2015 at 10:18 pm

Posted in Column

Tagged with , , ,

STAP OP WEG NAAR ÉÉN EUROPA

leave a comment »

Mr. Laurens Jan Brinkhorst is een D66’er van het eerste uur, een liberaal, 78 jaar inmiddels. Ruim dertig jaar was hij een prominent politicus, nooit ver weg van de macht. Een overtuigder Europeaan zal er in dit land nog altijd moeilijk te vinden zijn. De euro zag hij als een stap, op weg naar een federaal Europa.

Die Brinkhorst, vader van prinses Laurentien, was tien jaar geleden minister van economische zaken in het tweede kabinet Balkenende. Het land dreigde nee te stemmen tegen het voorstel voor een Verdrag tot vaststelling van een Europese Grondwet. Waarop de bewindsman in actie kwam en waarschuwde voor de valse argumenten van de tegenstanders en de afschuwelijke gevolgen bij een nee: ”Op den duur gaat dan het licht uit en zit het land op slot”.

Het prominente D66-lid, mr. Brinkhorst, kan model staan voor massa’s 21ste eeuwse liberalen. Van hen kun je veel zeggen, maar niet dat zij lijden aan de ziekte van twijfel over het eigen gelijk. Europa zal neoliberaal zijn of niet. Nederland stemde op 1 juni 2005 tegen het Verdrag. Niet lang daarna ging het economische licht uit. Het land zat op slot. Dat de Grieken het maar weten.

Written by sjonkritmeester

June 20, 2015 at 12:10 am

Posted in Column

Tagged with , , ,