sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Posts Tagged ‘Karl Marx

HET TRUCJE VAN ALEXANDER PECHTOLD

leave a comment »

Mooie politici heeft Nederland. Neem Alexander Pechtold, D66-fractievoorzitter in de Tweede Kamer, misschien wel de meest fervente voorvechter van een onvervalst neoliberalisme. Van sowieso een beleid dat ongemakkelijke gevoelens oproept bij de minder hoog opgeleide en progressief denkende Nederlander.

Als er één politicus is die zich het afgelopen decennium heeft gemanifesteerd als een radicaal is het de D66-leider wel. Vóór een federaal Europa, vóór open grenzen, vóór privatiseren wat er te privatiseren is, vóór een strikte handhaving van de begrotingsnormen, vóór lagere lasten voor het bedrijfsleven, vóór bezuinigingen, etcetera, etcetera.

Niet voor de eerste keer presenteert deze Alexander Pechtold zich woensdag 1 juni in het NRC Handelsblad als de man die Geert Wilders tegenspel kan bieden. Dertien zetels geeft Maurice de Hond D66 in de meest recente peiling van Peil.nl, tegen 37 voor Wilders’ PVV.

Pechtold pleit voor de nuance, de redelijkheid, het compromis, de consensus. Voor vrijheid en barmhartigheid. Want daar gelooft hij heilig in. “Redelijkheid en nuance”, schrijft de D66-leider ondermeer, “als wapens van de zwijgende meerderheid en het midden tegen een politiek van verdeeldheid en vervreemding op de flanken”.

Zoveel is zeker, Alexander Pechtold kent zijn klassiekers. Je kunt vóór of tegen het D66-beleid zijn. Maar vervreemding is toch echt een oude term, door ene Karl Marx in de 19e eeuw gebruikt om aan te geven hoe de menselijke maat verloren gaat als gevolg van de uitwassen van het kapitalisme.

Wat Pechtold dus doet, is oorzaak en gevolg omdraaien, een nogal doorzichtig trucje. Misschien is dat de reden dat maar weinig kiezers hem zien als de man die Wilders een halt kan toeroepen.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

June 2, 2016 at 12:07 am

Posted in Column

Tagged with , , , ,

HET GIST EN BROEIT IN DE EU

leave a comment »

De Griekenlandcrisis lijkt voor even bezworen, hoewel niets is opgelost. Nu zorgt het IMF weer voor onrust door schuldenverlichting te eisen. Intussen gist en broeit het, overal in de Europese Unie. In Spanje voelt premier Rajoy de hete adem van Podemus in zijn nek, en erger nog van justitie. De Franse president Hollande heeft te maken met het Front National, zijn voorganger Sarkozy en moet elke dag beducht zijn voor een aanslag.

Ook Nederland heeft zo zijn problemen. Nu moet het zich weer voorbereiden op een wraakactie van de Russische president Poetin. Niet het Nederlandse onderzoek naar de MH17-ramp als zodanig, niet het voorstel om een VN-tribunaal in te stellen, is daarvan de oorzaak, maar het enkele feit dat Rusland alleen staat.

Voor het Verenigd Koninkrijk dreigt een Brexit, terwijl de Schotten zich steeds minder gelegen laten liggen aan Londen. Intussen zou de 66-jarige Jeremy Corbyn bij de Labourleden favoriet zijn om de afgetreden leider Ed Miliband op te volgen. Corbyn is een traditionele vakbondsman. “Radicaal links. Gevaar”, waarschuwt oud-premier Tony Blair, en hij is bij lange na niet de enige die de politieke woestenij voor de socialisten voorziet.

In Denemarken, in Belgiё, Polen: overal gebeurt wel wat. Niet-gekozen technocraten in Frankfurt en Brussel zorgen voor een vervreemding in relatie tot de politiek die doet beseffen dat Karl Marx sommige zaken verdraaid goed zag.

Written by sjonkritmeester

July 30, 2015 at 10:40 pm

Posted in Column

Tagged with , , , ,

KARL MARX IN HET TORENTJE

leave a comment »

Het kan een bewuste politiek zijn, een uitgekiende, effectieve strategie. Ontwijk de vragen. Toon begrip. Wees redelijk. Buig mee, zonder een millimeter toe te geven. Het overkwam de Occupybeweging de protestbeweging tegen de opstapeling van de rijkdom die hopeloos verdronk in een golf van sympathie. Het studentenprotest in Amsterdam ondervindt eenzelfde patroon. Hoe vastbesloten de studenten ook zijn, de revolutie is niet uitgebroken.

De acties mogen dan gedoemd zijn. Ze zijn de enige niet in een maatschappij waarin de vervreemding steeds meer om zich heen grijpt. Met een beetje goede wil, kun je er bovendien de lone wolves bij voegen die grootse daden uitbroeden, criminelen, drugsverslaafden en de jonge kansloze mannen die geloven in het kalifaat.

Misschien is het jaloezie. Jeugdig ongeduld. De economische crisis speelt mee. De globalisering, innovatie zijn welhaast autonome krachten. Thomas Piketty wijst op de grote verschillen tussen Rijk en Arm. Nòg hebben de autoriteiten de controle. Er komt een moment dat ze echt worden getest want er zijn toch wel wat problemen rond de ideologie die in deze contreien leidend is. Die van het kapitalisme, de vrije markt en een kleine overheid. Een overheid op afstand dus, met minder regels en efficiёncy als toverwoord.

De Verenigde Staten is het machtigste land van de wereld en door de eeuwen heen, hoeder van het vrije marktprincipe, het liberaalkapitalisme. Kenmerk is de opeenhoping van de rijkdom in handen van enkelen, met een middenklasse die zwaar onder druk staat en 45 miljoen burgers die onder de armoedegrens leven.

Eens was het socialisme een geduchte concurrent. Het Sovjetimperium stortte ineen, en Francis Fukuyama constateerde de totale overwinning van het liberaalkapitalisme, en daarmee het einde van de geschiedenis. Oud-premier Kok dacht het Ei van Columbus te hebben gevonden met zijn Derde Weg, een mixture van neoliberalisme en sociaaldemocratie, van individuele vrijheid en solidariteit. De toenmalige Amerikaanse president Clinton was enthousiast.

Maar het liberaalkapitalisme liet zich niet intomen. Integendeel, het geloof in het marktmechanisme, wrong zich door alle kieren en gaten de samenleving in. De teugels gingen los, met als gevolg de ergste economische crisis sinds tachtig jaar. Crisis of niet, het kapitaalliberalisme, het marktprincipe houdt zich staande. Intussen wordt de wereld almaar complexer. De vraag is, of de samenleving het wel bij kan houden.

In de politiek, in de samenleving, op de werkvloer, in de college- en vergaderzalen, de stemlokalen. Zelfs de meest verstokte kapitalist kan niet ontkennen dat elk systeem zijn zwakte heeft. Tegenkrachten beuken erop in, van binnen en van buiten. Karl Marx en Max Weber onderkenden lang, lang geleden al het gevaar van het systeem dat de persoonlijke relaties in de weg zit. “Vervreemding”, schreef Marx. “Ontgoocheling”, gaf Weber het een naam.

Wat vervreemding? Hoezo? “Nederland is gewoon een onwijs gaaf land”, lachte premier Rutte mogelijke obstakels weg. Natuurlijk zijn er wat probleempjes, hier en daar, maar de economische cijfers zijn tiptop in orde. De afhandeling van de MH17-ramp is in vertrouwde handen. Rusland ligt ver weg. De Grieken zitten in de tang. “Ik, premier, leider van de VVD en het land, heb alles onder controle”, straalde hij dan ook uit.

Toen traden twee bewindslieden af. De Tweede Kamer eist een onderzoek. De premier lacht niet meer. De angst grijpt hem naar de keel. Hij belt Edith. Paniek doet hem de frontale aanval kiezen. Stel je voor, dat de waarheid naar buiten komt en aangeeft dat de vervreemding tot in het Torentje is doorgedrongen. Hij moet er niet aan denken. Zoveel anderen gingen hem voor. Het spel zou uit zijn.

Written by sjonkritmeester

March 16, 2015 at 7:04 pm