sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Posts Tagged ‘Keynes

WAAROM ELITE ZO VAN STREEK IS

leave a comment »

Allesbeslissend is Super Tuesday niet, al kan Hillary Clinton de Democratische nominatie nauwelijks ontgaan en staat Trump er bij de Republikeinen met 7 overwinningen prima voor. En kijk, Volkskrantcorrespondent Michael Persson brengt de politieke agenda van Donald Trump.

Dan begrijp je pas goed waarom niet alleen de Republikeinse elite maar ook de Democratische zo van streek is en het allesbehalve zeker is dat het machtigste land van de wereld volgend jaar een vrouw als president heeft.

“Donald Trump”, meent Persson, “wil de Republikeinse Franklin D. Roosevelt worden. Trump belooft een Keynesiaanse economische politiek te voeren en flink te investeren in met name de infrastructuur. Bovendien wil hij de belastingen afschaffen, nee niet voor de rijken, maar voor de 75 miljoen inkomens lager dan 25.000 dollar”.

Trump vloekt dus in de Amerikaanse anti-overheidskerk. Is dat allemaal niet erg genoeg. In het artikel van de Volkskrantcorrespondent valt nog iets op. Want Michael Persson schrijft: “Die belastingingreep appelleert aan de witte onderklasse”. Nou wil ik veel geloven en het is een feit dat Trumps succes voor een belangrijk deel is gerelateerd aan boze blanke Amerikanen die nogal eens op de Grand Old Party stemmen. Maar geen belasting hoeven te betalen? Me dunkt, arme Afro Amerikanen en Latino’s moeten daar toch ook gevoelig voor zijn.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

March 3, 2016 at 12:10 am

NEOLIBERALISME KRAAKT IN VOEGEN

leave a comment »

Vijfentwintig jaar geleden stortten communistische dictaturen als kaartenhuizen ineen, de Muur was gevallen, de Koude Oorlog geëindigd, en niet lang daarna raakte de westerse elite in de ban van Francis Fukuyama’s ‘The End of History and the Last Man’, de overwinning van het democratisch-liberaalkapitalistische model. Het Westen wint. Het socialisme is niet meer. Het einde van de geschiedenis, dus.

Onzin natuurlijk, heeft de schrijver allang en breed toegegeven, maar het neemt niet weg dat de jaren 1990 het Westen vervulden met gevoelens van triomfalisme en de heilige overtuiging van het grote gelijk die winnaars op de borst doen slaan en ervan overtuigen aan de goede kant van die geschiedenis te staan.

De economie groeide en bloeide, de beurzen explodeerden en de oude dictaturen omarmden het kapitalisme. Het communisme had afgedaan, maar nu raakte ook de westerse sociaaldemocratie besmet. In de Verenigde Staten en Groot-Brittanniё predikten president Ronald Reagan en ‘IJzeren Dame’, Margaret Thatcher , al bijna een decennium de kapitalistische heilstaat. “De overheid is het probleem”, is de leuze die Republikeinen en Conservatieven nog altijd met verve hanteren, er trouwens zoveel succes mee hadden dat ook gematigd links het neoliberalisme omhelsde.

Steeds vastere voet kreeg het liberaalkapitalisme, ook op de Europees continentale grond. Zo vast dat het, ‘er is geen alternatief’, tot in de diepste krochten van de politieke en ambtelijke elite is doorgedrongen. In die zin is de Europese Unie dan ook vormgegeven.

Paal en perk stellen aan de uitwassen van enig model, is een taak van de politiek. De kosten van de verzorgingsstaat waren hoog, misschien te hoog, maakte soms wel lui. Maar niet alleen socialisten, ook kapitalisten hebben zo hun gebreken. In elk geval zijn zij niet in staat gebleken een economische crisis te voorkomen. Integendeel, zoals iedereen weet. Maar anders dan in 1980/1990 krijgt het alternatief geen voet aan de grond. Tot nu toe, tenminste.

Intussen kraakt het neoliberalisme in zijn voegen, en dat gegeven is een gevaar op zich. Hoewel de glans eraf was, er een Derde Weg voor moest worden ingeslagen, wisten de tot het neoliberalisme bekeerde sociaaldemocraten zich tot voor kort redelijk te handhaven. Maar nu is er geen houden meer aan. Kiezers lopen in steeds grotere getale weg. De één wil de politici dwingen een alternatief te zoeken, een ander haakt domweg af of zoekt zijn heil in extremere partijen.

De machtspositie van de neoliberalen lijkt echter onaantastbaar. De neoliberalen hebben dan ook hun voorzorgsmaatregelen genomen en hun principes in beton gegoten. Alleen vergeten zij voor het gemak dat in het Westen liberaalkapitalisme en democratie onverbrekelijk met elkaar zijn verbonden, en dat het alternatief past bij democratie zoals een dak bij het huis. Andersdenkenden serieus nemen, je ongelijk durven toegeven, horen erbij.

Niet daarvan, geen sprake van. Veel liever wijzen de neoliberalen op het succes van China, gaan ze in zee met Poetin dan zij erkennen dat de Franse econoom Piketty een punt heeft als hij waarschuwt voor het grote verschil tussen Rijk en Arm, laat staan dat zij een serieuze dialoog aangaan met ene Paul Krugman voor wie Keynes een economisch ijkpunt is.

Nog kennen we vrijheid van meningsuiting, geldt de vrijheid van het individu, is de rechtspraak onafhankelijk. Bij economie gaat het om brood op de plank, om werk, om de verwezenlijking van behoeften. Ook daarop zijn de democratische principes van toepassing. Keuzes moet je doen, maar voor een democratie is het van levensbelang dat alternatieven aan bod komen, een serieuze dialoog plaatsvindt voordat de beslissing valt.

Doe je dat niet, voelen groepen mensen zich al gauw tekortgedaan, misschien wel uitgesloten, met alle gevolgen van dien. Het begint met een opruiend artikel, met protest. Een staking. Onvrede kan op talloze manieren een uitweg zoeken. Ruzie? Oorlog, misschien. Voordat je het weet, is er een politicus die meent dat hij een speciale opdracht heeft. En zoveel is zeker, het afsluiten van alternatieven, getuigt niet van een gezond zelfvertrouwen in het democratisch-kapitalistische model, veel eerder van het tegendeel.

Written by sjonkritmeester

August 24, 2015 at 8:17 pm

MÉÉR KEYNES, EN SNEL ALSJEBLIEFT

leave a comment »

Premier Alexis Tsipras kan het referendum winnen, de held worden van de linkse Grieken. In een Grexit geloof ik niet. De EU heeft geen keus, zal Griekenland binnenboord moeten zien te houden. Zo niet links-, dan toch rechtsom.

Maar stel dat Syriza verliest. De peilingen houden het in elk geval voor mogelijk. Dan wint het Europa van de begrotingsnormen, van bezuinigingen, van het oplappen van de economie ten koste van de miljoenen die hun baan zijn kwijtgeraakt. Dan heeft de Duitse minister van financiёn Wolfgang Schäuble zich bewezen als de sterke man.

Ja, dus. Het klinkt de Zijlstra’s, de Buma’s, Pechtolds nu al als muziek in de oren. Dat zal ze leren de Syriza-amateurs. Mooi meegenomen is ook dat de Amerikaanse Nobelprijswinnaars en Keynesianen Paul Krugman en Joseph Stiglitz een lesje krijgen met hun dringende advies om nee te stemmen.

Ja, dus. Rondedansjes vinden plaats in Brussel, in Den Haag, in Berlijn natuurlijk. De voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker zoent van pure vreugde Jeroen Dijsselbloem vol op de mond. Waarop het grote spel pas echt begint, en al snel zal blijken dat er voor Europa niets anders opzit dan de opvolgers van Tsipras en Varoufakis verregaand tegemoet te komen. Het IMF-rapport spreekt voor zich: De schulden moeten gesaneerd worden. Meer Keynes. Snel alsjeblieft.

Written by sjonkritmeester

July 3, 2015 at 10:32 pm

Posted in Column

Tagged with , , ,

HET RIEKT NAAR OPPORTUNISME

leave a comment »

Het riekt naar opportunisme

4 februari
Het was een prachtige winterdag. Helder, koud weer. Geen zuchtje wind en een blauwe lucht met slierten wolken ertussen door. Alleen het ijs ontbreekt. En o ja, het licht alweer een stuk langer.

Wat lees ik in de krant? Wie hoor ik bij Eva Jinek? D66-leider Alexander Pechtold wil dat de provincies hun reserves aanspreken om zo investeringen te financieren. ‘Keynes”, begrijp ik. Je moet maar durven. Als er één partij zich de afgelopen jaren hard gemaakt heeft met bezuinigingen en hervormingen de crisis te bestrijden, is het D66 wel. Als de Democraten ergens in geslaagd zijn, is het wel om de band met het socialisme door te snijden. Met overheidsbemoeienis wil geen Democraat te maken hebben.

Ach, het heeft D66 geen windeieren gelegd. De winst bij de Tweede Kamerverkiezingen van september 2012 mag met twee zetels bescheiden zijn, sindsdien gaat het alleen maar crescendo. In de gemeenteraden en het Europese Parlement waren de Democraten in 2014 de grote winnaars.

Grote invloed heeft D66 op het kabinetsbeleid, omdat de VVD/PvdA-coalitie een meerderheid in de Senaat ontbreekt. Afin, Pechtold rekent zich al rijk. De Provinciale Staten en de Eerste Kamer zijn voor hèm. Mooie tijden, voorziet hij. Maar Keynes? Held van de socialisten? Mmm, het riekt naar opportunisme.

Written by sjonkritmeester

February 4, 2015 at 12:15 am

Ik WIL GOOIEN MET STENEN POTTEN

leave a comment »

“We weten het niet”. Lees ik het goed? Het staat er echt: “We weten het gewoon niet. Er is geen bewijs dat bezuinigen in crisistijd positief uitpakt”. Aan het woord is geen trainer van een zwalkende voetbalclub. Dr. Klaas Knot, de president van De Nederlandsche Bank beweert het, in de Volkskrant nog wel.

Ik ben verbijsterd, met stomheid geslagen. Nee woedend. Ik wil gooien met glazen, boeken, met zware stenen potten, de planten er nog in. Vanaf crisisdag 1 heeft iedereen die er toe doet in de politiek, de media, het bedrijfsleven, de financiёle instellingen erop gehamerd, betoogd, beweerd, doorgedreven dat er maar één remedie is tegen de economische crisis, namelijk bezuinigen. Het land leeft op te grote voet, moet zich wapenen tegen de vergrijzing, de overheid moet goedkoper, de staatsschuld minder. Bezuinigen dus. En dat doen we al zes jaar dus. “Nog lang niet genoeg. We beginnen pas”, vinden de experts die vinden dat we te veel belasting betalen.

Dr. Knot is nu al weer vier jaar de hoogste ambtenaar op het terrein van de financiёn, dienaar van de Kroon, adviseur van het kabinet. “We weten het niet”, betoogt de expert bij uitstek. “Het is”, voegt hij er vervolgens aan toe, “een politieke kwestie. De politici besluiten”. De president van De Nederlandsche Bank praat over wé, alsof er geen Paul Krugman bestaat, Keynes voor hem heeft afgedaan. Maar goed, als dr. Klaas Knot niet weet of hij zich op het goede spoor bevindt, hoe kunnen de echte beslissers, de historici Mark Rutte, Alexander Pechtold, Arie Slob, ingenieur Jeroen Dijsselbloem of de jurist Sybrand van Haersma Buma dan zeker zijn van hun zaak?

Ik ga gooien. De president van De Nederlandsche Bank is niet de eerste de beste. Integendeel, hij is de ultieme rechtvaardiging van het beleid dat werkloosheid brengt, sociale tegenstellingen vergroot. Van alles doet, behalve de economie aan de gang brengen.

Ik pak wat voorhanden is. Ik gooi en gooi. Zo woedend ben ik. Teleurgesteld. Verbijsterd. Met stomheid geslagen. Ik gooi de glazen deur aan diggelen, in miljoenen stukjes, met alle kracht die in me zit. Ik gooi, in gedachten weliswaar. Maar toch….

Written by sjonkritmeester

January 2, 2015 at 12:26 am

Posted in Column

Tagged with , , ,