sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Posts Tagged ‘Oekraine

EEN SOEVEREIN LAND IS OPGEDEELD

leave a comment »

Europa viert de diplomatie. Angela Merkel heeft als bondskanselier van Duitsland haar leiderschap meer dan bewezen. Amerika hoeft geen wapens te leveren. Een sprankje hoop brachten de bondskanselier en president Hollande uit Minsk mee naar Brussel. Zondag 15 februari 2015, 00.00 uur zwijgen de wapens in Oekraїne. Nog even Debaltseve innemen.

De vrede is broos, aldus het cliché. Laten we haar wankel noemen. De bewoners van Oost-Oekraїne zijn te verdoofd om zelfs maar opgelucht te durven zijn. Een jaar lang leven zij nu al in de hel. Zien dagelijks bommen overal vallen. Raakten vaders, moeders, kinderen kwijt. De separatisten blijven.

Een soeverein land is opgedeeld. De agressor heeft toegeslagen en de wereld zijn wil opgelegd. Geen woord over democratie, vrijheid, laat staan de onafhankelijke rechtsstaat. Misschien houden de sancties stand. Misschien niet. De Krim blijft in elk geval Russisch.

Zoveel staat vast, het Rusland van Poetin voelt zich bevestigd. De president zal niet rusten voordat zijn land weer de plaats inneemt die het toekomt, zijnde een gevreesde supermacht . Van Europa, weet hij allang, heeft hij niets te vrezen. Het heeft geen leger, nauwelijks soldaten, geen tanks. Het is zo soft. Geen kind had hij gisteren aan Angela en, kom hoe heet die man van de fregatten ook alweer?

De VS zal hij niet onderschatten, maar ook Barack Obama is geen partij. Te veel showman. Een watje, zwart bovendien. Nee, dan Xi Jinping. Dat is andere koek. Maar ook die kan hij hebben. Wel eerst zijn Chinees ophalen.

Written by sjonkritmeester

February 13, 2015 at 12:05 am

Posted in Column

Tagged with , , , , ,

‘BINNEN EEN WEEK STA IK IN KIEV’

leave a comment »

Zo gaat dat in de grote mensenpolitiek. Vladimir Poetin is de man, de baas. Hij bepaalt. Dus zat de Russische president gisteren net iets hoger dan zijn gesprekspartners in de immense ontvangsthal van het Onafhankelijkheidpaleis in Minsk. Waren Angela Merkel, François Hollande en Petro Porosjenko gedwongen naar hem op te kijken.

Het is een oude truc die alleen maar uit de doos komen kan van iemand die zich de sterkste waant. Ongetwijfeld hadden de Duitse bondskanselier en de Franse president hem direct door. Voeg daarbij de journalist die de Oekraїense president toeschreeuwde, alsmede de onverwachte verschijning van de pro-Russische rebellenleiders Alexander Zachartsjenko en Igor Plotnizki. De hand van Moskou was in Minsk overal zichtbaar.

Waarop het gezelschap, vergezeld door een stoet van diplomaten naar de conferentiezaal toog. “Tekenen bij het kruisje”, beet Poetin zijn gesprekspartners toe. “Maar dan effectueren we de sancties”, stamelde Merkel. Hollande: “Kun je dag zeggen tegen de oorlogsschepen”. De Russische president had zich volledig onder controle. Hij pakte het glas dat voor hem op tafel stond. Nam een slok. De staalharde ogen keken naar nergens. Een vage glimlach sierde de dunne lippen.

“Ik teken niets”. Woedend was Porosjenko. De bondskanselier maande hem zijn mond te houden. “De kans bestaat dat Amerika Oekraїne wapens leveren zal”, zette ze haar belangrijkste troef in.
Poetin zette zijn glas neer. Hij rechtte zijn rug. Priemde met zijn rechterwijsvinger richting gesprekspartners: “Tekenen. Zo niet, dan voel ik me gedwongen mijn broeders in nood te hulp te komen, en sta ik binnen een week op het Majdanplein in Kiev”.

Tot in de kleine uurtjes is dooronderhandeld. De wallen onder de ogen tekenden zich scherp af. Doodmoe waren Merkel, Hollande en Porosjenko toen zij de perszaal betraden. Poetin hield zich enigszins afzijdig. Hij stond kaarsrecht. Oogde fit als altijd. De Duitse bondskanselier sprak: “We zijn het eens”.

Written by sjonkritmeester

February 12, 2015 at 12:10 am

Posted in Column

Tagged with , , , ,

EUROPA HEEFT EEN CHURCHILL NODIG

leave a comment »

Het is dat ze bondskanselier van Duitsland is. Ze vertelde over de Koude Oorlog. Ik zou zweren dat ik Neville Chamberlain hoorde. En kijk eens, naast haar zat Édouard Daladier. Ik kon mijn oren niet geloven, maar de conclusie is helder: München, 1938. Een land wordt opgeofferd. We kunnen niets doen.

Vorig jaar nog gold Angela Merkel als de sterke man van Europa, trotse leider van Duitsland dat groeide en bloeide. Prachtige cijfers kon ze overleggen, in Brussel en Frankfurt was haar woord wet. Lidstaten die de boekhouding niet op orde hadden, moesten zich voegen.

Zo snel kan het dus gaan, zo vergankelijk zijn zelfs de sterkste reputaties. In elk geval sprak op de Veiligheidsconferentie in München een heel andere vrouw. De ogen waren terneergeslagen, terwijl critici uit Amerika waren overgevlogen, om haar de les te lezen. ‘Dwaas”, noemde de Republikeinse oud-presidentskandidaat John McCain de pertinente afwijzing om de regering van Kiev wapens te leveren. Niettemin is dat de boodschap voor president Obama in Washington. Want koppig is ze.

Frankrijk en Duitsland zijn het hartgrondig eens en wie zijn oor te luisteren legt, weet dat de Europese Unie die lijn steunt. Alleen Polen, de Baltische staten en een enkele Brit dringen aan op militaire steun voor Oekraïne. Geen wapens voor Kiev, ook geen defensieve. In het hoofdcommentaar toot het NRC Handelsblad zich verheugd over de leidende rol die Merkel op zich neemt.

Geen wapens betekenen één ding: Het Rusland van Poetin wint, en het lot van Oekraïne is daarmee beslecht. Een bestand kan alleen maar leiden tot een slijtageslag. De regering in Kiev krijgt geen kans het land te ontwikkelen in richting die Moskou niet zint. Dat wil zeggen, geen waarachtige democratie, geen onafhankelijke rechtstaat en al helemaal geen speciale betrekkingen met de Europese Unie.

Overigens deelt niet iedereen in de VS de mening van John McCain. Zo waarschuwt de hoogleraar en Oost-Europakenner John Mearsheimer dat een dergelijke stap voor Rusland onaanvaardbaar zal zijn. Hij vreest een kernoorlog. Het risico bestaat. Maar Mearsheamer moet ook weten dat zijn oplossing voor het conflict een utopie is. De hoogleraar stelt namelijk voor dat het Westen en Rusland de neutraliteit garanderen van Oekraïne waardoor deze een bufferstatus krijgt, vergelijkbaar met die van Oostenrijk tijdens de Koude Oorlog.

Dat gaat dus niet gebeuren. Immers, Poetin rekent Oekraïne tot de Russische invloedssfeer. Het huidige regime in Kiev is onwettig. Mogelijk weten Merkel en de Franse president François Hollande woensdag in Minsk opnieuw een bestand te bewerkstelligen. De hoop op het succes van diplomatie oogt heel lief. Bovendien houden zij de sancties achter de hand. Maar zo werkt het nu eenmaal niet in de grote mensenwereld zoals Russische macho’s zich die bedacht hebben.

Vladimir Poetin weet dat Europa met lege handen staat. Ook is het effect van de sancties is betrekkelijk, in die zin dat de economische problemen hem de kans geven de nationalistische trom nog harder te roeren. Want wie is de schuld? Wie is de agressor? Wie heeft de wettige regering van Oekraїne eigenlijk het land uitgejaagd?

Voor Amerika is Poetin niet bang. President Barack Obama beschouwt hij als een watje. Zo iemand begint geen kernoorlog. Maar het mooiste is dat Amerika in botsing komt met de Europese Unie als de haviken in het Congres hun zin krijgen en wapens naar Kiev sturen. Een crisis in de NAVO-gelederen omtrent de toekomst van Europa is een geschenk dat hem in staat stelt zijn stoutste dromen te verwezenlijken. Wie weet, kan hij zijn landgenoten in de Baltische landen bijstaan.

Gevaarlijk is het. De houding van Duitsland en Frankrijk is fataal. Het is ongelofelijk hoe Europese politici, de Nederlandse voorop, de burgers een mistgordijn voortoveren. Alsof overleg zonder stok achter de deur uitkomst kan bieden. Maar wat de uitkomst van Minsk II ook is, voor een democratisch, vrij Oekraїne is in Europa geen plek. Tsaar Vladimir is bijna een feit. En ach, die olieprijs zal ook wel een keer stijgen. Of de vrede gered is, moet echter betwijfeld worden. Natuurlijk het is 2015, geen 1938. Churchill is dood. Maar wat Europa nodig heeft, zijn politici die net als hij bereid zijn om tot het uiterste te gaan voor democratie, vrijheid en de onafhankelijke rechtsstaat.

Written by sjonkritmeester

February 9, 2015 at 3:13 pm

Posted in Een mening

Tagged with , , , , ,

POETIN MAG ZICH WINNAAR WANEN

leave a comment »

Steeds donkerder wolken hangen boven Europa. Het is dus 1938. Niet München maar Moskou. Bondskanselier Angela Merkel en president François Hollande smeken Vladimir Poetin om vrede. Maar de Russische president houdt voet bij stuk: Oekraїne wordt Russisch of niet.

Natuurlijk is het allemaal doordacht. Ook Merkel en Hollande kennen de geschiedenis. Zij willen geen Neville Chamberlain, c.q. Édouard Daladier zijn. Dus staan zij in Moskou niet met lege handen. “Vladimir”, fluisteren zij, “als je niet instemt, zullen de Amerikanen Oekraїne bewapenen, en dan weet je het wel. Dan kunnen wij als NAVO-leden niet achterblijven”.

Russen zijn goed in schaken. Dus schaakt de president. Hij heeft het spelletje door. Zijn opening in de Krim verschafte hem vorig jaar een voorsprong die hij in het middenspel nog heeft uitgebouwd. Sancties mogen de economie schaden, zijn separatisten houden het initiatief.

Op naar het eindspel. Poetin realiseert zich dat de status van de Russische vazalstaat Transnistria in zicht komt voor Oost-Oekraїne. De regering in Kiev is de wacht aangezegd, en weet dat zij niet op de Europese Unie hoeft te rekenen. Waarmee de Russische president zich winnaar mag wanen.

Winnen, weten wij, smaakt naar méér. “Europa wil geen oorlog. Europa heeft geen leger. Europa is verdeeld”, weet Vladimir Poetin. Nee, hij zal niet zo snel een Derde Wereldoorlog ontketenen. Maar ermee dreigen hoort bij het spel. Als Amerika Oekraїne wil bewapenen, neemt hij zijn maatregelen. Kiev zijn wil opleggen, is het eigenlijke doel. Daarna ziet hij dan weer wel.

Written by sjonkritmeester

February 7, 2015 at 12:19 am

Posted in Column

Tagged with , , , ,

IS HET 1938? OF AL 1939?

leave a comment »

De geschiedenis herhaalt zich, maar nooit precies. Dat maakt voorspellen altijd weer tot een onding. Al met al heeft de situatie wel iets weg van 1938 toen Hitler Engeland en Frankrijk voor het blok zette omtrent Sudetenland. Of is het al 1939 toen Stalin zijn deel van de Europese koek opeiste en Nazi-Duitsland de vrije hand gaf? Gevaarlijk is het.

In elk geval lopen overeenkomsten met de crisisjaren 1930 in het oog. Over de economie is al veel gezegd. Een jaar geleden vielen Russische commando’s de Krim binnen waarop de strijd om Oost-Oekraïne losbarstte. Duizenden doden zijn sindsdien gevallen. Nederland weet er alles van. Oorlogsmisdaden zijn gepleegd. De MH17 is neergeschoten.

Intussen is een nieuwe fase is aangebroken. Door Rusland gesteunde separatisten hebben aangekondigd de provincies Donetsk en Loehansk in hun geheel te willen veroveren. Zij hebben daar ook de wapens, tanks en manschappen daarvoor.

Europa blijft verdeeld. Maar de Amerikaanse president Obama overweegt wapens te leveren aan het Oekraїense leger. Diverse correspondenten melden dat 8000 soldaten en 20.000 burgers in de val zitten bij het spoorwegknooppunt Debaltseve.

Oekraїne is geen NAVO-lid. De Europese Unie wil een oorlog koste wat kost vermijden. Zij is er ook niet klaar voor. Poetin weet dat. Maar dezelfde Europese Unie kan niet onverschillig zijn voor het lot van zoveel Oekraïners in Debaltseve.

Written by sjonkritmeester

February 2, 2015 at 11:51 pm

Posted in Column

Tagged with , , ,

DONKERE WOLKEN PAKKEN SAMEN

leave a comment »

Misschien vervalt het land daarom in oeverloze discussies, twistgesprekken, hypes. De internationaal georiënteerde neoliberalen willen voldongen feiten, voelen de nationaalconservatieven in hun nek die het liefst de klok terug willen zetten. Het gaat om Europa, om geld, om identiteit. De burgers zijn onzeker, zijn bang. Alsof ze blind in een remloze trein zijn gestapt.

Dus ontaardt een protest tegen Zwarte Piet. Een moreel leiderschap waarin alle burgers zich kunnen vinden, ontbreekt. Zelfs de democratie lijkt niet langer heilig. “Want hoe zou je daarmee de klimaatverandering kunnen opvangen? vraagt Marcel van Dam zich af.

De crisis grijpt steeds dieper in. Wie niet, maakt zich grote zorgen over hoe het verder moet? “Economen”, schrijft nota bene het NRC Handelsblad, “zijn zo somber. Blijkbaar weten ze het ook even niet”. Maar, is de angstige vraag, als de economen het al niet weten, hoe zit het dan met de oplossingen die zij in de loop der afgelopen jaren hebben aangereikt? Wat valt te verwachten van de hervormingen op het gebied van de zorg, integratie? En van, nog zo’n heikel punt, het onderwijs? De reorganisatie van de politie?

Het einde van de Koude Oorlog vervulde nog met trots. De Muur was gevallen, de vijand verslagen. Het democratisch-kapitalistische systeem had zich superieur getoond. Onvervaard gingen de overwinnaars aan de slag. De Europese Unie zou een groot, sterk, machtig economisch blok worden. Oorlog voeren was verleden tijd, samen met het nationalisme. Macht had een nieuwe dimensie. De economie en het neoliberaaldemocratische normen- en waardensysteem waren voldoende.

Maar helaas. Dit jaar is gebleken dat de politici in Moskou nog niet zo ver zijn. Weliswaar zal president Poetin zich realiseren dat economie de levensader van het land is, de economie is voor hem geen doel, maar een middel om van zijn Rusland weer de supermacht te maken die het vroeger was. Weet ook dat het in de politiek draait om macht en de bereidheid die uit te oefenen, en dat een goed geoefend leger daarbij onmisbaar is.

De vraag is hoeveel tijd Brussel en dus ook Den Haag nodig hebben zich die denkwijze eigen te maken. Immers, het is duidelijk dat Europa dat niet licht valt. Zelfs niet na alles wat in 2014 is voorgevallen. Neem de Russische overval op de Krim, de oorlog in Oost-Oekraïne en het neerhalen van de MH17. Tel daarbij op, de aanhoudende incidenten, de propaganda.

Intussen praat bondskanselier Merkel uren met Poetin. Wie weet wat er achter de schermen al gebeurt. In Frankrijk wacht het oorlogsschip de Vladivostok op toestemming naar Rusland te varen. Misschien hebben de sancties toch het beoogde effect.

Nee, het Rusland van Poetin bindt niet in. Het Kremlin weet dat Europa zijn gas nodig heeft. Merkels voorganger Schröder is een goede vrind. Dus sluit Rusland alvast miljardencontracten met China. Het kijkt hoever het kan gaan. Jaagt schrik aan. Intimideert. Laat zien dat het klaar en bereid is te vechten. De separatisten staan al klaar om de aanval op Oekraïne te openen. Nieuw-Rusland is het eerste doel. Europa gaat niet voor Kiev vechten, maar zal zich geen illusies meer maken. Donkere wolken pakken zich samen.

Dus, in plaats van te vervallen in oeverloos gedoe, gevoel van machteloosheid, kan Nederland beter de feiten onder ogen zien en aan de hand daarvan handelen.

Written by sjonkritmeester

November 17, 2014 at 8:55 pm

Posted in Column

Tagged with , ,

DE OLIEPRIJS DAALT, DE ROEBEL VALT

leave a comment »

“Een dertigtal tanks”, meldt de Oekraïense regering, “is van Russische zijde de grens overgestoken”. Intussen laaien de gevechten in het grensgebied weer op. Separatisten zouden een offensief hebben ingezet om van de volksrepublieken Donetsk en Loehansk een levensvatbare staat te maken.

Zo gaat het nu al maanden. In Minsk mogen Oekraïne en de separatisten een wapenstilstand hebben gesloten, slachtoffers blijven vallen. Russen voeren voortdurend versterkingen aan. Het Kremlin doet of zijn neus bloedt.

Mogelijk is er een verband. De westerse sancties zouden effect sorteren. De Russische centrale bank lijkt niet in staat de val van de roebel te stoppen. De olieprijs daalt almaar. Economische problemen te over dus, en dat voor een trotse natie die grootse dromen nastreeft, weer de gevreesde supermacht wil zijn die zij zolang was.

In zo’n geval herinneren heersers van een zeker slag zich al gauw de les van hun voorgangers. Voor hen is er geen weg terug. Integendeel, zij springen het diepe in, zetten materieel en manschappen in en beginnen een fantastisch offensief om de vijand voor eens en altijd hun wil op te leggen. De wereld te tonen wie de sterkste is. Sowieso laten die heersers er geen twijfel over bestaan, bereid te zijn nog veel verder te gaan.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

November 7, 2014 at 10:27 pm

Posted in Column

Tagged with , ,

JA, RUSLAND STAAT WEER OP DE KAART

leave a comment »

Het jaar is nog niet afgelopen. Maar nu al heeft de NAVO een honderdtal Russische schendingen van het luchtruim geteld. “Drie keer zoveel als in 2013”, aldus een woordvoerder. De vliegtuigen zijn met name actief boven de Baltische Zee en de Noordzee.

Waarom doen de Russen dat? vraag ik me af. En waarom nu, in een periode dat de Russische president Poetin zijn zegeningen telt? Immers, hij heeft een fantastisch jaar hij achter de rug. Natuurlijk waren er wat kleine ongelukjes, tegenvallers waarmee zelfs hij geen rekening heeft gehouden.

Maar mooi dat hij het altijd lastige Nederland op zijn plaats heeft gezet. De Olympische Spelen in Sotsji waren een enorm succes. De Krim hoort weer bij Rusland. In Oekraïne heeft hij zijn tanden laten zien. Bijzonder tevreden is hij over de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Bondgenoot Bashar al-Assad zit in Syriё stevig in het zadel, terwijl aartsrivaal de Verenigde Staten de woestijnmodder wordt ingezogen.

Ja, president Poetin heeft Rusland weer op de kaart gezet. Misschien is zijn droom van het Groot-Russische Rijk nog geen werkelijkheid. Gevreesd is hij in elk geval al wel. Een grote mogendheid, weet de voormalige KGB-kolonel als geen ander, kan niet versagen. Moet altijd de voet op het gaspedaal houden. Angst creёren, de tegenstander in verwarring brengen. Beetje plagen. Pesten. Tonen dat je er bent, net als in de ‘good old days’ van de Koude Oorlog. Vooral niet laten merken dat de Russische economie last ondervindt van de westerse sancties. Laat staan van het instorten van de olieprijs.

Written by sjonkritmeester

October 29, 2014 at 10:27 pm

Posted in Column

Tagged with , , ,

EEN DEMONSTRATIE TEGEN POETIN

leave a comment »

Waren het er 5000 zoals de politie beweert? Of 20.000 conform de schatting van het persbureau AP? Feit is dat gisteren Russen in Moskou en enkele andere steden de straat opgingen om te protesteren tegen de oorlog in Oekraїne en de rol die het Poetinbewind daarbij speelt.

Er zijn geen berichten over arrestaties hoewel de demonstranten leuzen scandeerden tegen de leugenaar die Poetin heet, spandoeken met soortgelijke teksten meezeulden en met Oekraїense vlaggen zwaaiden.

Een demonstratie tegen Poetin en de oorlog in Oekraїne dus. In het Franse dagblad Le Monde kondigde de verbannen Russische industrieel Michael Chodorkovski aan, een gooi te doen naar het presidentschap. Volgens de peilingen kan Poetin rekenen op de steun van 80 tot 90 procent van de bevolking.

Iets klopt er niet. Iedereen weet hoe gevaarlijk demonstreren tegen Poetin is, hoe makkelijk de Russische politie erop losslaat, hoe vakkundig knokploegen de orde weten te verstoren. Waarmee gezegd, het verzet tegen Poetin is veel massaler dan gedacht. Of moet de rest van de wereld het een slagje anders zien? Is de demonstratie een farce, door Poetin zelf bedacht om te laten zien wat voor democratisch land Rusland eigenlijk is?
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

September 21, 2014 at 8:08 pm

Posted in Column

Tagged with , , ,

STRAALJAGERSVERHAAL LOOPT PRIMA

leave a comment »

De Russische president Vladimir Poetin durft er wel een fles wijn op in te zetten. Vandaag brengt de Onderzoeksraad van Veiligheid verslag uit van de ramp met de MH17. Maar hij is zeker van zijn zaak: “Bewijzen zal de Raad niets kunnen. Er is geen BUK-raket. Wat Russische specialisten? Het straaljagersverhaal loopt prima”.

Het zijn sowieso mooie dagen voor Poetin. Hiervoor is hij nu president geworden. In Oekraïne loopt werkelijk alles mee. De separatisten staan voor de deur van Mariopol. Odessa wacht. De Polen en Balten zijn heerlijk bang.

Mooi zijn ook de steeds sterkere aanwijzingen voor een schuivend Europese front. Het verzet tegen de sancties neemt almaar toe. Zelfs de SP en het VNO/NCW zijn tegen, en nu willen de Schotten ook nog eens uit het Verenigd Koninkrijk treden. Dat houdt die Engelsen wel even bezig.

Nova Russia, Nieuw Rusland. In het diepste geheim heeft Vladimir de mantel al eens aangetrokken, de staf in de handen genomen, de kroon op het hoofd gezet. De Russische president heeft een droom. Alleen heeft hij die nog niet durven uit te spreken.
http://www.krantmeteenmening.nl

Written by sjonkritmeester

September 8, 2014 at 10:09 pm

Posted in Column

Tagged with , , ,