sjonkritmeesterjournalist

Ik duid de politiek in Nederland, Europa, VS en M.O.

Posts Tagged ‘Podemos

OOK HIER TRILT EN BEEFT HET

leave a comment »

Over drie maanden weten we meer. Over een jaar zal het al wel duidelijk zijn. Intussen zijn de voortekenen nauwelijks mis te verstaan. Een politieke aardverschuiving kondigt zich aan. Noem het een revolutie, een niet te stoppen lawine die de gevestigde elite weg zal vagen. Zij komt van links en rechts. Zij komt van alle kanten, en de woede richt zich op de graaiers, de bankiers, de grootverdieners, de kosmopolieten, de woonpaleizen en prestigeobjecten.

“Niets aan de hand”, meent de gevestigde elite in democratisch-kapitalistische Westen, in Europa, de VS, in Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Belgiё. Dus halen de CEO’s doodgemoedereerd hun miljoenen binnen. Zet neoliberaal Europa het bezuinigingsprogramma door terwijl de lidstaten elkaar verscheuren vanwege de vluchtelingen. Zijn politici vooral geobsedeerd door opiniepeilingen, terwijl en lijkt is sportief Nederland van slag, nu de Hollandse voetbalschool zijn deuren moet sluiten.

Intussen heeft Syriza opnieuw de verkiezingen gewonnen. Premier Alexis Tsipras moet de bezuinigingen uitvoeren. Zoveel is wel duidelijk dat Europa in hem een taaie tegenstander weet. Een tegenstander die meer steun heeft dan de harde bezuinigers lief is. Want heeft president Hollande van Frankrijk een Grexit niet voorkomen?

Ook Spanje staat voor grote politieke veranderingen. De rechtsconservatieve regeringspartij Partido Popular moet bij de parlementsverkiezingen eind dit jaar opboksen tegen de socialistische PSOE en de antibezuinigingspartij Podemos van Pablo Iglesias.

Intussen loopt de provincie Cataloniё zich warm voor een machtsstrijd met Madrid. Zondag 27 september vinden verkiezingen plaats, en als de uitslag het toelaat, willen de favoriete separatisten van president Artur Mas binnen twee jaar een referendum voor afscheiding uitschrijven.

Sinds het verloren referendum voor afscheiding van het Verenigd Koninkrijk is de populariteit van de Schotse Nationale Partij alleen maar toegenomen zoals bleek tijdens de parlementsverkiezingen van 7 mei. Ook de verkiezing van de radicaal Jeremy Cobdyn tot leider van de Labourpartij is een teken aan de wand. Critici voorzien het einde van de socialisten. Premier David Cameron en zijn voorganger Tony Blair zijn één in hun kritiek. Op zich is de kritiek niet zo verrassend. Het is de heftigheid die treft en aantoont dat de gevestigde elite het meent als zij wijst op het grote gevaar dat Cobdyn heet.

Vergeet trouwens de nationalistischpopulistische en Europese protestpartijen niet. Veel potten kunnen het Franse Front National, de Britse UKIP, de Duitse AfD, Lega Nord en de FPÖ nog niet breken, hun aanwezigheid is niet meer weg te denken, en het moge duidelijk zijn dat grote aantallen kiezers een stem overwegen als er maar iets hoeft mis te gaan. De vluchtelingenstroom dreigt de autoriteiten over het hoofd te groeien. “Wir schaffen es”, bezweert bondskanselier Angela Merkel. Maar te velen doen er alles aan om juist dat te voorkomen.

Ook in Nederland trilt en beeft het. De PvdA ziet in de vluchtelingen een kans. VVD-fractieleider Halbe Zijlstra had het zo mooi uitgedacht. Ook hìj wil via de Syriёrs scoren. Maar nee, de PVV lopen er volgens de peilingen (www.peil.nl) mee weg.

Vlak de Verenigde Staten niet uit. De verkiezing van Barack Obama tot president in 2008 liep al vooruit op het politieke geweld dat voor ons ligt. Huizenhoge verwachten hadden de kiezers. De wijziging van de gezondheidszorg is een belangrijke voorziening. Wat het atoomakkoord met Iran teweegbrengt, moet de toekomst leren.

Toch was ook de Democraat Obama niet in staat de maatschappij ingrijpend te veranderen. Wel kwam een aantal pijnpunten naar boven dat een oplossing behoeft, en wel zo snel mogelijk. Discriminatie, het immense verschil tussen rijk en arm, privacy, de lage inkomens, de immigratie van latino’s, het wapengebruik, het gevangenissysteem, de politie, het financiёle systeem, bepaalde belangengroepen en nog veel meer misstanden ondermijnen de samenhang van de machtigste staat van de wereld.

Nóg is het te vroeg om de populariteit van de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump naar waarde te schatten. In januari beginnen de voorverkiezingen. Of de 45ste president van de Verenigde Staten een Republikein of een Democraat is, maakt niet uit. In de Verenigde Staten zijn de grenzen van het ongelimiteerde kapitalisme bereikt. Daarop inspelen is een allereerste vereiste. Zo niet, dan zal ook Europa het moeten bezuren.

Written by sjonkritmeester

September 21, 2015 at 7:13 pm

KIEZERS KUNNEN NOG ALTIJD KIEZEN

leave a comment »

Ze zijn zo overtuigd. Zo zeker van hun zaak, er absoluut van overtuigd dat een bank geen staatszaak is. De aandeelhouders moeten de baas zijn. Dus gaan zij naar de beurs. Dat is, weten zij, goed voor het land, voor de klanten, voor de economie. Trouwens, de topman van De Bank, dr. Gerrit Zalm, is toch niet voor niets jarenlang minister van financiën geweest?

Ze zijn ook hondsbrutaal, de aanhangers van het neoliberalisme, de vrije-marktgelovigen. Hebben ze een doel, dan zullen ze het bereiken. Machtsposities spelen ze meedogenloos uit. Critici worden weggehoond. Misschien kan het niet anders, is het een kwestie van psychologie. Voorstanders verklaren het systeem heilig. Tegenstanders scharen het eerder onder het kopje dogmatiek. Tunnelvisie is een synoniem.

Vreemd is het wel. In de vorige eeuw waren juist de critici overtuigd van het grote gelijk. Hun Karl Marx had haarscherp aangetoond dat het kapitalistische systeem zou ontploffen. Een revolutie en twee wereldoorlogen later durfden de kapitalisten het er niet op aan te laten komen. De Sovjet Unie was op het toppunt van haar macht, en zelfs de Verenigde Staten kon niet zomaar een miljard communistische Chinezen negeren. John Maynard Keynes en J. K. Galbraith waren de helden van de sociaaldemocratie en de verzorgingsstaat. De vrije markt bleef uitgangspunt, maar de overheid ging sturen.

In de jaren 1980 proclameerde de econoom Milton Friedman: “De overheid is het probleem. Vrij baan voor de markt”. De Republikeinse president Reagan bracht het in de praktijk, de Britse premier Margaret Thatcher volgde. Het einde van de Koude Oorlog leidde de grote ommekeer in. Friedman werd er stevig ingehamerd. De Chicago economische school geloofde zelfs in het systeem van de eeuwige groei. Neoliberale kapitalisten kregen de vrije hand in Rusland.

Misschien heeft het neoliberalisme wel zijn optimum in de Europese Unie waar de invloed van natuurlijke tegenkrachten als politieke partijen, burgers, verkiezingen, de vrije pers tot een minimum zijn beperkt. Immers, aan het roer staan louter technocraten. In nationale parlementen zijn beslissingen op onregelmatigheden uitgefilterd.

En wat Nederland betreft? Net als in de jaren 1970 toen de verzorgingsstaat er tot wasdom kwam, slaagden de opeenvolgende kabinetten erin het land om te toveren tot de beste leerling van de klas. De regeringen privatiseerden alles wat los en vast zat. De liberalen van VVD en D66 waren het meest enthousiast, maar de oude volkspartijen, zo nauw verbonden met de verzorgingsstaatgedachte, CDA en PvdA, volgden blindelings.

Toen kwam de crisis, met als gevolg economische stagnatie, werkloosheid en armoede. Een direct gevolg van het neoliberalisme is de almaar oplopende ongelijkheid. Het verschil tussen Rijk en Arm is weer helemaal terug. De Franse econoom Thomas Piketty heeft het allemaal aangetoond, ook al halen de kapitalisten alles uit kast om diens ongelijk aan te tonen.

In de democratieën die de VS en de lidstaten van de Europese Unie zijn, kunnen kiezers uitsluitsel geven. Alleen wil dat niet zeggen dat de neoliberalen het nakijken hebben. Redenen zijn er genoeg: Misschien heeft de tijd zijn werk nog niet gedaan. Méér mensen hebben het beter dan slecht. Van het aantal niet-stemmers zijn de lagere inkomensgroepen in de meerderheid. Economie is niet de enige factor.

De historicus en pleitbezorger van het basisinkomen, dr. Rutger Bregman, constateert in de digitale krant De Correspondent dat de politieke ideeёn anno 2015 inwisselbaar zijn. Iedereen doet het met iedereen. Politici en burgers hebben zich hebben laten ondersneeuwen door markten en lobbyisten. “Misschien”, aldus Rutger Bregman, “doet de democratie er niet zoveel meer toe”.

Mmm. In het Verenigd Koninkrijk hebben de Conservatieven de meerderheid in het Lagerhuis veroverd. Veelzeggend is echter dat de Britse premier David Cameron opnieuw de salarissen van zijn ministersploeg bevroren heeft, terwijl in Schotland de nationalisten profiteerden van het wantrouwen in de socialisten.

Waarmee gezegd, de democratie moge een impuls verdienen, zij is allesbehalve uitgeteld. Kiezers kunnen nog altijd kiezen. Zo heeft in Griekenland de linkse partij Syriza de macht gegrepen, en zijn de Spaanse tegenbewegingen Podemos en de D66-achtige Ciudadanos er tijdens de regionale en lokale verkiezingen in geslaagd stevige bressen te slaan in het monopolie van de Partitudo Popular van premier Rajoy en de socialistische PSOE.

De strijd zal hard en meedogenloos zijn. Wat dat betreft, is er in de afgelopen 150 jaar weinig veranderd. De neoliberale partijen weten hoe ze vechten moeten, zijn tot op het bot gemotiveerd. Tot nu toe hebben zij de markt mee, maar het gevecht is ook zo hard omdat de neoliberalen zich bedreigd weten. Wat dat betreft, is er in 150 jaar weinig veranderd. Want het grotere gevaar heet socialisme.

Written by sjonkritmeester

May 25, 2015 at 7:44 pm